Το πρώτο χάπι αδυνατίσματος της Eli Lilly έλαβε έγκριση από τον FDA

Ο αμερικανικός οργανισμός φαρμάκων FDA ενέκρινε το Foundayo, ένα νέο καθημερινό χάπι για την παχυσαρκία από την Eli Lilly. Πρόκειται για το δεύτερο GLP-1 σε μορφή χαπιού στην αγορά, μετά το αντίστοιχο σκεύασμα της Novo Nordisk. Η έγκριση σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή στον τρόπο που αντιμετωπίζεται η παχυσαρκία φαρμακευτικά.

Για χρόνια, τα φάρμακα GLP-1 ήταν συνώνυμα με τις ενέσεις. Το Ozempic, το Wegovy, το Zepbound — όλα απαιτούσαν βελόνα, εβδομαδιαία ή μηνιαία. Τώρα αυτό αλλάζει. Ο FDA ενέκρινε το Foundayo, ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα και παράγεται από την Eli Lilly — την ίδια εταιρεία πίσω από το δημοφιλές Zepbound. Η έγκριση ήρθε σε μόλις 50 ημέρες, μέσω ενός πιλοτικού προγράμματος επιτάχυνσης για φάρμακα που εντάσσονται σε εθνικές υγειονομικές προτεραιότητες — μια διαδικασία που κανονικά διαρκεί έξι έως δέκα μήνες.

Τα φάρμακα GLP-1 μιμούνται μια ορμόνη που παράγει φυσικά ο οργανισμός: ρυθμίζει το σάκχαρο στο αίμα, επιβραδύνει την πέψη και στέλνει στον εγκέφαλο το σήμα του κορεσμού. Η κατηγορία αυτή έχει αλλάξει ριζικά τη θεραπεία της παχυσαρκίας τα τελευταία χρόνια, αλλά η τεράστια ζήτηση οδήγησε σε παρατεταμένες ελλείψεις από τα τέλη του 2022 έως τις αρχές του 2025. Ένα χάπι είναι πολύ πιο εύκολο να παραχθεί σε μεγάλες ποσότητες από ένα ενέσιμο σκεύασμα — και αυτό από μόνο του είναι σημαντικό επιχείρημα υπέρ του Foundayo.

Στις κλινικές δοκιμές, οι ασθενείς που έλαβαν την υψηλότερη δόση για 18 μήνες έχασαν κατά μέσο όρο 12,4% του σωματικού τους βάρους — περίπου 12 κιλά. Η ομάδα placebo έχασε λιγότερο από 1%. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα από αυτά του αντίστοιχου χαπιού της Novo Nordisk (13,6% σε 16 μήνες), αν και δεν έχουν γίνει άμεσες συγκριτικές μελέτες. Το ενέσιμο Zepbound της Lilly εξακολουθεί να υπερτερεί, με μείωση βάρους άνω του 20%. Η Lilly εξέτασε επίσης τι συμβαίνει όταν κάποιος μεταβαίνει από ένεση στο χάπι: όσοι άλλαξαν από Zepbound στο Foundayo ανέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου 5 κιλά, ενώ η μετάβαση από το ενέσιμο Wegovy ήταν σχεδόν ουδέτερη.

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του Foundayo έναντι του ανταγωνιστικού χαπιού της Novo Nordisk είναι η ευελιξία λήψης: δεν απαιτεί άδειο στομάχι ούτε περιορισμούς σε νερό ή φαγητό. Μπορεί να ληφθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Όπως και τα ενέσιμα GLP-1, ξεκινά από χαμηλή δόση που αυξάνεται σταδιακά για να ελαχιστοποιηθούν οι παρενέργειες — ναυτία, εμετός, διάρροια.

Η δραστική ουσία του Foundayo, η orforglipron, δεν μελετάται μόνο για την παχυσαρκία. Βρίσκεται υπό έρευνα και για τον διαβήτη τύπου 2, την αποφρακτική άπνοια ύπνου, τον πόνο στο γόνατο από οστεοαρθρίτιδα και άλλες παθήσεις. Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, η orforglipron θα μπορούσε να γίνει ένα από τα πιο πολυχρηστικά φάρμακα της δεκαετίας. Το Foundayo είναι ήδη διαθέσιμο μέσω της πλατφόρμας LillyDirect, με αποστολές να ξεκινούν άμεσα, και αναμένεται να διατίθεται σύντομα και μέσω φαρμακείων και τηλεϊατρικής σε όλες τις ΗΠΑ. Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι το κόστος — και αν οι ασφαλιστικές εταιρείες θα το καλύψουν με τους ίδιους όρους που καλύπτουν τα ενέσιμα.

Artemis II: Η ανθρωπότητα επιστρέφει στη Σελήνη για πρώτη φορά εδώ και 53 χρόνια

Η NASA εκτόξευσε επιτυχώς την αποστολή Artemis II, στέλνοντας για πρώτη φορά από την εποχή του Apollo ανθρώπους σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Το πλήρωμα δεν θα προσεδαφιστεί, αλλά η αποστολή θέτει τα θεμέλια για τις πρώτες μόνιμες ανθρώπινες βάσεις στο φεγγάρι — και για τη νέα γεωπολιτική μάχη του διαστήματος.

Στις 6:36 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής, ο πύραυλος SLS της NASA απογειώθηκε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ χωρίς κανένα πρόβλημα. Μέσα στην κάψουλα Orion — ένα σκάφος περίπου στο μέγεθος ενός μεγάλου βαν — τέσσερις αστροναύτες ξεκίνησαν ένα ταξίδι που δεν έχει γίνει εδώ και 53 χρόνια. Η τελευταία φορά που άνθρωποι πλησίασαν τη Σελήνη ήταν το 1972, με την αποστολή Apollo 17.

Το Artemis II δεν θα προσεδαφιστεί. Ο στόχος είναι διαφορετικός και εξίσου κρίσιμος: να αποδείξει ότι η NASA μπορεί να στείλει ανθρώπους στη Σελήνη με ασφάλεια, να δοκιμάσει όλα τα συστήματα υπό πραγματικές συνθήκες και να επιστρέψει το πλήρωμα στη Γη. Η κάψουλα θα πετάξει σε ύψος μεταξύ 6.000 και 9.000 χιλιομέτρων πάνω από την αόρατη πλευρά της Σελήνης, θα την κυκλώσει και θα αρχίσει την επιστροφή. Η αποστολή αναμένεται να διαρκέσει περίπου δέκα μέρες.

Ανάμεσα στα ορόσημα της αποστολής: για πρώτη φορά μια γυναίκα και ένας Αφροαμερικανός συμμετέχουν σε επανδρωμένη αποστολή σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η πιο επικίνδυνη φάση θα έρθει όταν το σκάφος περάσει «πίσω» από τη Σελήνη — για περίπου 50 λεπτά το πλήρωμα θα χάσει κάθε επαφή με τη Γη, καθώς η ίδια η Σελήνη θα μπλοκάρει τα σήματα. Σε εκείνο το παράθυρο, οι αστροναύτες θα καταγράψουν εικόνες και δεδομένα από την επιφάνεια, χρησιμοποιώντας τεχνολογία πολύ πιο προηγμένη από ό,τι είχε το Apollo.

Αν η αποστολή πετύχει, η NASA θα αναθεωρήσει τον χάρτη πορείας της. Το Artemis III, που αρχικά παρουσιαζόταν ως η πρώτη αποστολή προσεδάφισης, θα επικεντρωθεί τώρα στη δοκιμή στολών και ενότητας μεταφοράς σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Η πρώτη πραγματική προσεδάφιση μετατίθεται πιθανότατα στο Artemis IV, χωρίς ακόμα συγκεκριμένη ημερομηνία. Η ακύρωση του σταθμού Gateway επιπλέον αναγκάζει σε επανασχεδιασμό ολόκληρης της λογιστικής αρχιτεκτονικής του προγράμματος.

Πίσω από την επιστήμη, υπάρχει και η γεωπολιτική. Οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν πλέον τη Σοβιετική Ένωση, αλλά την Κίνα — μια χώρα που επιταχύνει με εντυπωσιακούς ρυθμούς το δικό της πρόγραμμα σεληνιακής εξερεύνησης. Μέχρι το 2030, η κινεζική διαστημική υπηρεσία σχεδιάζει να στείλει δύο ακόμα ρομπότ Chang’e και έναν σεληνιακό lander. Ο στόχος και των δύο πλευρών είναι ο ίδιος: να φτάσουν πρώτοι στον Νότιο Πόλο της Σελήνης, όπου οι μόνιμα σκιεροί κρατήρες κρύβουν πάγο — και πιθανώς τους πόρους που θα τροφοδοτήσουν τις πρώτες μόνιμες βάσεις στη Σελήνη.

Η Σελήνη δεν ανήκει σε κανέναν, σύμφωνα με τη Συνθήκη του Εξωτερικού Διαστήματος. Αλλά όποιος φτάσει πρώτος θα ορίσει τις ζώνες ασφαλείας, θα καταλάβει τις καλύτερες θέσεις και θα θέσει τους κανόνες. Το Artemis II δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό επίτευγμα — είναι το πρώτο κεφάλαιο μιας νέας εποχής στην ιστορία της ανθρωπότητας, όπου ο ανταγωνισμός για πόρους και επιρροή επεκτείνεται πέρα από τη Γη.

Καπνός με ψυχεδελικά: το φυτό που παράγει πέντε ναρκωτικές ουσίες ταυτόχρονα

Επιστήμονες στο Ισραήλ τροποποίησαν γενετικά φυτά καπνού ώστε να παράγουν πέντε ψυχεδελικές ουσίες — ανάμεσά τους η ψιλοκυβίνη, η DMT και η βουφοτενίνη. Στόχος δεν είναι η ψυχαγωγική χρήση, αλλά η δημιουργία ενός βιώσιμου και ελεγχόμενου τρόπου παραγωγής ουσιών που έχουν αυξανόμενη ζήτηση στην ιατρική έρευνα.

Το φυτό καπνού έχει μακρά ιστορία ως εργαλείο της βιοτεχνολογίας — εύκολο στην καλλιέργεια, γρήγορο στην ανάπτυξη, ευέλικτο στη γενετική τροποποίηση. Τώρα, ερευνητές του Ινστιτούτου Επιστημών Weizmann στο Ισραήλ το χρησιμοποίησαν για κάτι που ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία: ένα μόνο φυτό που παράγει πέντε διαφορετικές ψυχεδελικές ουσίες.

Ο Asaph Aharoni και η ομάδα του τροποποίησαν φυτά Nicotiana benthamiana — ένα είδος καπνού που χρησιμοποιείται ευρέως στη βιοτεχνολογία — με μια τεχνική που ονομάζεται agroinfiltration. Η μέθοδος χρησιμοποιεί ένα βακτήριο ως φορέα για να εισάγει ξένα γονίδια στο φυτό. Το αποτέλεσμα είναι προσωρινό: το φυτό παράγει τις πρωτεΐνες που κωδικοποιούν αυτά τα γονίδια, αλλά η αλλαγή δεν ενσωματώνεται στο γονιδίωμά του και δεν κληρονομείται. Με την προσθήκη εννέα γονιδίων από διαφορετικούς οργανισμούς, το φυτό κατάφερε να συνθέσει ψιλοκίνη και ψιλοκυβίνη — τις δραστικές ουσίες των ψυχεδελικών μανιταριών — καθώς και DMT, βουφοτενίνη και 5-μεθοξυ-DMT, ουσίες που απαντώνται σε φυτά και στον βλεννογόνο του βάτραχου Colorado River Toad.

Το ερώτημα που τίθεται αμέσως είναι: γιατί; Η απάντηση βρίσκεται στην αυξανόμενη επιστημονική και ιατρική ενδιαφέρον για τις ψυχεδελικές ουσίες. Η ψιλοκυβίνη ερευνάται ενεργά για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, του PTSD και της εξάρτησης. Η DMT και οι συγγενείς της βρίσκονται στο επίκεντρο μελετών για τη συνείδηση και τις νευρολογικές διαταραχές. Η ζήτηση για αυτές τις ουσίες σε ερευνητικό επίπεδο αυξάνεται, αλλά η παραγωγή τους παραμένει πρόβλημα. Η χημική σύνθεση είναι πολύπλοκη και ακριβή. Η συλλογή από φυσικές πηγές — μανιτάρια, εξωτικά φυτά, αμφίβια — απειλεί πληθυσμούς που ήδη πιέζονται από την υπερεκμετάλλευση και την καταστροφή του βιότοπού τους.

Η ιδέα της φαρμακευτικής γεωργίας, γνωστή και ως “pharming”, δεν είναι καινούρια. Από το 2012 κυκλοφορούν στις ΗΠΑ εγκεκριμένα φάρμακα που παράγονται σε φυτά, και ήδη από το 2002 καλαμπόκι είχε τροποποιηθεί για να παράγει φαρμακευτικές πρωτεΐνες. Το 2022, άλλη ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε επίσης φυτά καπνού για να συνθέσει κοκαΐνη — αποδεικνύοντας ότι το φυτό μπορεί να λειτουργήσει ως βιολογικός αντιδραστήρας για πολύπλοκες χημικές ενώσεις. Αυτό που κάνει τη νέα έρευνα ξεχωριστή είναι η ταυτόχρονη παραγωγή πέντε διαφορετικών ουσιών από ένα μόνο φυτό, κάτι που ανοίγει τον δρόμο για πιο αποδοτικές και κλιμακούμενες διαδικασίες παραγωγής.

Ο Aharoni είναι προσεκτικός στο θέμα της μόνιμης γενετικής τροποποίησης. Η προσωρινή φύση της μεθόδου που χρησιμοποίησε δεν είναι τεχνικός περιορισμός αλλά συνειδητή επιλογή — αν η αλλαγή γινόταν κληρονομήσιμη, τα σπόρια θα μπορούσαν να διαδοθούν ανεξέλεγκτα. Η ίδια τεχνολογία, σημειώνει, θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε ντομάτες, πατάτες ή καλαμπόκι. Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό — είναι ζήτημα ελέγχου και ρύθμισης.

Για την επιστημονική κοινότητα, η αξία αυτής της δουλειάς είναι διπλή: αποδεικνύει ότι οι βιοσυνθετικές οδοί αυτών των ουσιών είναι πλέον κατανοητές σε βαθμό που επιτρέπει την αναπαραγωγή τους, και ανοίγει έναν πρακτικό δρόμο για την παραγωγή τους σε κλίμακα. Αν η ψυχεδελική ιατρική εξελιχθεί όπως δείχνουν τα πρώτα κλινικά δεδομένα, η ανάγκη για αξιόπιστες, βιώσιμες πηγές αυτών των ουσιών θα γίνει επιτακτική. Ένα φυτό καπνού σε ένα ελεγχόμενο θερμοκήπιο μπορεί να αποδειχθεί απρόσμενα χρήσιμο.

Artemis II: Τέσσερις αστροναύτες στο δρόμο για τη Σελήνη για πρώτη φορά εδώ και 53 χρόνια

Η αποστολή Artemis II εκτοξεύτηκε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στις 1 Απριλίου, στέλνοντας τέσσερις αστροναύτες σε ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από τη Σελήνη. Είναι η πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη από το 1972, όταν έκλεισε το πρόγραμμα Apollo, και ανοίγει τον δρόμο για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στο φεγγάρι.

Πενήντα τρία χρόνια μετά την τελευταία φορά που άνθρωποι πλησίασαν τη Σελήνη, η NASA έστειλε ξανά πλήρωμα στο διάστημα με προορισμό τον φυσικό δορυφόρο της Γης. Η αποστολή Artemis II εκτοξεύτηκε στις 1 Απριλίου από το Κέννεντι Σπέις Σέντερ στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, με τέσσερις αστροναύτες να επιβαίνουν στην κάψουλα Orion πάνω από τον πύραυλο Space Launch System. Αν όλα πάνε καλά, θα φτάσουν σε απόσταση 402.000 χιλιομέτρων από τη Γη — το μεγαλύτερο διάστημα που έχει διανύσει ποτέ άνθρωπος από τον πλανήτη μας.

Το πλήρωμα αποτελείται από τους αστροναύτες της NASA Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, καθώς και τον Καναδό Jeremy Hansen. Τις πρώτες δύο μέρες θα παραμείνουν σε τροχιά γύρω από τη Γη, εκτελώντας δοκιμές στο σκάφος. Η πιο απαιτητική από αυτές είναι η χειροκίνητη σύνδεση της Orion με παλαιότερο σκάφος σε τροχιά. Στις κανονικές συνθήκες, η κάψουλα ελίσσεται αυτόνομα, αλλά το πλήρωμα πρέπει να είναι σε θέση να αναλάβει τον έλεγχο αν κάτι πάει στραβά. «Ακόμα κι αν δεν το κάνουμε χειροκίνητα στο μέλλον, πρέπει να μπορούμε να το σταματήσουμε», εξήγησε ο Glover σε συνέντευξη Τύπου.

Μετά τις δοκιμές, η Orion θα εκτελέσει έναν βρόχο γύρω από τη Σελήνη, πλησιάζοντας έως 6.513 χιλιόμετρα από την επιφάνειά της. Αυτή η τροχιά θα επιτρέψει στο πλήρωμα να δει τμήματα του φεγγαριού που δεν έχουν δει ποτέ ανθρώπινα μάτια, λόγω των διαφορετικών συνθηκών φωτισμού σε σχέση με τις αποστολές Apollo. Η μέγιστη απόσταση από τη Γη θα ξεπεράσει το ρεκόρ που είχαν θέσει οι αστροναύτες του Apollo 13 το 1970.

Το συνολικό ταξίδι θα διαρκέσει περίπου δέκα μέρες. Αν η αποστολή ολοκληρωθεί επιτυχώς, η επόμενη, Artemis III, αναμένεται για το 2027 — αν και τα σχέδια έχουν αναθεωρηθεί: αντί για προσσελήνωση, θα παραμείνει σε τροχιά για να δοκιμαστεί η σύνδεση με το σεληνιακό lander. Η πρώτη πραγματική προσσελήνωση ανθρώπου μετά το Apollo προγραμματίζεται πλέον για την Artemis IV, το 2028. «Το σύνθημά μας από την πρώτη μέρα ήταν “βοηθάμε την Artemis III να πετύχει”», είπε ο Wiseman.

Ο μακροπρόθεσμος στόχος της NASA δεν είναι απλώς μια επίσκεψη. Η διαστημική υπηρεσία σχεδιάζει μόνιμη βάση στη Σελήνη, με στόχο τη διατηρήσιμη ανθρώπινη παρουσία για δεκαετίες. «Ελπίζουμε ότι αυτή η αποστολή είναι η αρχή μιας εποχής όπου κάθε άνθρωπος στη Γη μπορεί να κοιτάζει τη Σελήνη και να τη βλέπει ως προορισμό», είπε η Koch. Μετά από μισό αιώνα αναμονής, το φεγγάρι ξαναγίνεται κάτι παραπάνω από ένα φωτεινό σημείο στον νυχτερινό ουρανό.

SpaceX προς χρηματιστήριο: το IPO που θα αλλάξει τη βιομηχανία του διαστήματος

Η SpaceX υπέβαλε εμπιστευτικά αίτηση για είσοδο στο χρηματιστήριο, με στόχο να αντλήσει έως 75 δισεκατομμύρια δολάρια σε IPO που θα μπορούσε να αποτιμήσει την εταιρεία σε πάνω από 1,75 τρισεκατομμύρια. Πρόκειται για μια κίνηση που ο Elon Musk είχε υπαινιχθεί εδώ και χρόνια, αλλά συνεχώς ανέβαλλε.

Για πάνω από μια δεκαετία, ο Elon Musk έλεγε ότι η SpaceX δεν είναι έτοιμη για το χρηματιστήριο. Ότι πρέπει πρώτα το Starship να πετάξει σωστά, ότι η αποστολή στον Άρη χρειάζεται να πάρει σχήμα, ότι η εταιρεία έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά της. Τώρα, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές που επικαλείται το Bloomberg, η SpaceX υπέβαλε εμπιστευτικά αίτηση στην Αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για IPO — και οι αριθμοί που κυκλοφορούν είναι εντυπωσιακοί.

Το σχέδιο προβλέπει άντληση κεφαλαίων έως 75 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε IPO που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο, με αποτίμηση που ξεπερνά το 1,75 τρισεκατομμύριο δολάρια. Για σύγκριση, η Apple — η πιο πολύτιμη εταιρεία στον κόσμο — αποτιμάται γύρω στα 3 τρισεκατομμύρια. Η SpaceX θα έμπαινε στο χρηματιστήριο ως μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγές στην ιστορία.

Τα θεμελιώδη μεγέθη της εταιρείας δικαιολογούν ένα σημαντικό μέρος αυτής της αποτίμησης. Οι επιχειρήσεις εκτόξευσης πυραύλων και το δίκτυο δορυφορικής ευρυζωνικότητας Starlink απέφεραν έσοδα 15 έως 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, με κέρδη περίπου 8 δισεκατομμυρίων. Δεν είναι απλώς μια εταιρεία οράματος — είναι μια εταιρεία που βγάζει πραγματικά χρήματα. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της προβλεπόμενης αξίας της δεν στηρίζεται στο παρόν, αλλά σε στοιχήματα για το μέλλον.

Ένα από αυτά τα στοιχήματα είναι τα data centers στο διάστημα. Η SpaceX εξετάζει την ανάπτυξη έως και ενός εκατομμυρίου τροχιακών κέντρων δεδομένων για να εξυπηρετήσει την εκρηκτική ζήτηση υπολογιστικής ισχύος που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Η ιδέα κερδίζει έδαφος στη βιομηχανία — η startup Starcloud μόλις άντλησε 170 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές που θέλουν έκθεση σε αυτή την αγορά. Αλλά οι προκλήσεις είναι τεράστιες: το κόστος εξοπλισμού που αντέχει στο διάστημα, η διαχείριση θερμότητας, το μέγεθος των απαιτούμενων ηλιακών πάνελ. Δεν είναι προφανές ότι το διάστημα είναι καλύτερο μέρος για data centers από ό,τι η Γη.

Αυτή η αβεβαιότητα είναι ακριβώς το σημείο που χωρίζει τους αναλυτές. Για τον Armand Musey, έμπειρο αναλυτή της δορυφορικής βιομηχανίας, το IPO είναι ουσιαστικά ένα στοίχημα στον Musk προσωπικά — στην ικανότητά του να παραδίδει πράγματα που σήμερα φαίνονται αδύνατα. Άλλοι, όπως ο δικηγόρος Ross Carmel που συμβουλεύει εταιρείες σε IPO, βλέπουν τη SpaceX ως κάτι που δεν μπορεί να αποτιμηθεί με συμβατικά κριτήρια — μια εταιρεία που δεν ορίζεται από τα σημερινά της έσοδα, αλλά από το τι μπορεί να γίνει αν η ανθρωπότητα γίνει διαπλανητικό είδος.

Η SpaceX δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα την αίτηση. Σε εμπιστευτική διαδικασία, η εταιρεία λαμβάνει σχόλια από τη ρυθμιστική αρχή πριν δημοσιοποιηθούν τα έγγραφα — οπότε οι λεπτομέρειες για τον αριθμό μετοχών και την τιμή θα γίνουν γνωστές αργότερα. Αναφέρεται επίσης ότι η εταιρεία εξετάζει διπλή κατηγορία μετοχών που θα διατηρήσει δυσανάλογη ψήφο στα χέρια του Musk και των στελεχών της.

Αν το IPO προχωρήσει όπως περιγράφεται, δεν θα είναι απλώς μια χρηματιστηριακή είδηση. Θα είναι η στιγμή που η βιομηχανία του διαστήματος θα περάσει οριστικά από την περιθωριακή στη mainstream επενδυτική αγορά — με όλες τις προσδοκίες και τις πιέσεις που αυτό συνεπάγεται.

Artemis 2: Τέσσερις άνθρωποι στο δρόμο για τη Σελήνη για πρώτη φορά εδώ και 50 χρόνια

Την 1η Απριλίου εκτοξεύτηκε από το Kennedy Space Center ο πύραυλος SLS με τέσσερις αστροναύτες, ξεκινώντας την αποστολή Artemis 2 — την πρώτη επανδρωμένη πτήση πέρα από την τροχιά της Γης από το 1972. Το πλήρωμα θα κάνει τον γύρο της Σελήνης και θα επιστρέψει στη Γη στις 10 Απριλίου, δοκιμάζοντας τα συστήματα του διαστημοπλοίου Orion ενόψει μελλοντικών αποστολών προσσελήνωσης.

Πενήντα δύο χρόνια μετά το Apollo 17, η ανθρωπότητα ξαναβλέπει τη Σελήνη από κοντά. Στις 6:35 μ.μ. τοπική ώρα της 1ης Απριλίου, ο πύραυλος Space Launch System ανυψώθηκε από το εκτοξευτήριο 39B του Kennedy Space Center στη Φλόριντα, μεταφέροντας τέσσερις αστροναύτες σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η αποστολή Artemis 2 είναι η πρώτη επανδρωμένη πτήση πέρα από τη χαμηλή τροχιά της Γης από τότε που ο Eugene Cernan έκλεισε την καταπακτή του Apollo 17 τον Δεκέμβριο του 1972.

Στο διαστημόπλοιο Orion, που το πλήρωμα βάφτισε «Integrity», επιβαίνουν οι αστροναύτες της NASA Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, καθώς και ο Jeremy Hansen της Καναδικής Υπηρεσίας Διαστήματος. Ο Wiseman είναι ο κυβερνήτης της αποστολής, ο Glover ο πιλότος, ενώ οι Koch και Hansen υπηρετούν ως ειδικοί αποστολής. «Ήταν μια καταπληκτική ανάβαση», μετέδωσε ο Wiseman από το Orion περίπου τρεις ώρες μετά την εκτόξευση.

Η εκτόξευση δεν ήταν εντελώς ομαλή. Κατά την αντίστροφη μέτρηση, οι ελεγκτές αντιμετώπισαν ένα πρόβλημα με το σύστημα τερματισμού πτήσης του πυραύλου και ένα ζήτημα με μπαταρία στο σύστημα διαφυγής εκτόξευσης. Και τα δύο επιλύθηκαν πριν ανοίξει το παράθυρο εκτόξευσης. Μετά την είσοδο σε τροχιά, σημειώθηκε επίσης σύντομη διακοπή επικοινωνίας με το Orion, που αποδόθηκε σε πρόβλημα διαχείρισης κατά τη μεταγωγή μεταξύ δορυφόρων επικοινωνίας — και αποκαταστάθηκε γρήγορα.

Το πλήρωμα θα περάσει την πρώτη μέρα σε υψηλά ελλειπτική τροχιά, ελέγχοντας τα συστήματα του Orion — ιδίως τα συστήματα υποστήριξης ζωής — πριν ανάψει η κύρια μηχανή για να στείλει το διαστημόπλοιο σε τροχιά ελεύθερης επιστροφής γύρω από τη Σελήνη. Η επιστροφή προβλέπεται για τις 10 Απριλίου, με προσθαλάσσωση ανοιχτά της Σαν Ντιέγκο. «Θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι το σύστημα υποστήριξης ζωής λειτουργεί», εξήγησε ο Norm Knight, διευθυντής Επιχειρήσεων Πτήσης στο Johnson Space Center, «γιατί μόλις δεσμευτούμε για την εκτέλεση της ελιγμού προς τη Σελήνη, πρέπει να λειτουργεί αδιάλειπτα».

Το Artemis 2 είναι κρίσιμο βήμα για ένα πολύ μεγαλύτερο σχέδιο. Η NASA έχει αναθεωρήσει τον χάρτη πορείας των επόμενων αποστολών: το Artemis 3 θα δοκιμάσει ελιγμούς ραντεβού και σύνδεσης με σεληνιακές κάψουλες σε τροχιά γύρω από τη Γη, ενώ η πρώτη προσσελήνωση ανθρώπου από την εποχή του Apollo αναμένεται με το Artemis 4 στις αρχές του 2028. Δύο εταιρείες — η Blue Origin και η SpaceX — αναπτύσσουν παράλληλα τα σεληνιακά τους οχήματα, και η NASA θα επιλέξει ανάλογα με την πρόοδο που θα έχει κάνει η καθεμία. Το πλήρωμα του Artemis 2 έχει ήδη ενημερωθεί για τα αναθεωρημένα σχέδια και, σύμφωνα με τον Wiseman, η αντίδρασή τους ήταν ενθουσιώδης: «Ξαφνικά ο ρυθμός επιταχύνθηκε. Είμαστε έτοιμοι».

Η ανθρωπότητα δεν έχει πάει τόσο μακριά από τη Γη εδώ και μισό αιώνα. Αν το Orion επιστρέψει με ασφάλεια, η επόμενη ερώτηση δεν θα είναι αν θα ξαναπατήσουμε στη Σελήνη — αλλά πότε θα μείνουμε εκεί.

Η Apple έγινε 50: Από πέντε απορρίψεις σε 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια

Πενήντα χρόνια πριν, δύο νεαροί που παράτησαν τις σπουδές τους ίδρυσαν μια εταιρεία που κανείς δεν ήθελε να χρηματοδοτήσει. Η Hewlett-Packard απέρριψε πέντε φορές την ιδέα του Wozniak για έναν προσωπικό υπολογιστή. Σήμερα, η Apple είναι η δεύτερη πιο πολύτιμη εταιρεία στον κόσμο, με 2,6 δισεκατομμύρια ενεργές συσκευές σε κυκλοφορία.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η ιδέα ότι ένας απλός άνθρωπος θα μπορούσε να έχει υπολογιστή στο σπίτι του ήταν σχεδόν γελοία. Οι υπολογιστές της εποχής ήταν τεράστια μηχανήματα που φυλάσσονταν σε κλιματιζόμενες αίθουσες, τα χειρίζονταν ομάδες ειδικών και εξυπηρετούσαν κυβερνήσεις, πανεπιστήμια και μεγάλες εταιρείες. Η ιδέα ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει προσωπικό αντικείμενο, σαν μια ραδιόφωνο ή μια τηλεόραση, δεν ήταν απλώς τολμηρή — ήταν ακατανόητη για τα standards της εποχής.

Ο Steve Wozniak το ήξερε αυτό καλύτερα από οποιονδήποτε. Εργαζόταν ως νεαρός μηχανικός στη Hewlett-Packard όταν προσπάθησε να πείσει την εταιρεία να αναπτύξει έναν προσωπικό υπολογιστή. Η απάντηση ήρθε πέντε φορές και ήταν πάντα η ίδια: όχι. «Αγαπούσα την εταιρεία μου», είπε αργότερα ο Wozniak στους Los Angeles Times, «αλλά τώρα, έπρεπε να στήσω μια επιχείρηση με τον Steve Jobs». Έτσι, την 1η Απριλίου 1976, οι Jobs, Wozniak και Ronald Wayne υπέγραψαν τα ιδρυτικά έγγραφα της Apple Computer Inc. Ο Wayne εγκατέλειψε σύντομα, φοβισμένος από το οικονομικό ρίσκο — πουλώντας το μερίδιό του για 800 δολάρια, ένα ποσό που σήμερα θα άξιζε δισεκατομμύρια.

Αυτό που ακολούθησε δεν ήταν μια ομαλή ανοδική πορεία. Η Apple γνώρισε τιτάνιες επιτυχίες — το Macintosh, το iPod, το iPhone, το iPad — αλλά και ταπεινωτικές αποτυχίες, όπως ο υπολογιστής Lisa και το Apple III. Τη δεκαετία του 1990, η εταιρεία βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, απολύοντας το ένα τρίτο του προσωπικού της. Σώθηκε με την επιστροφή του Jobs, ο οποίος είχε εκδιωχθεί από την ίδια του την εταιρεία το 1985 έπειτα από σύγκρουση με το διοικητικό συμβούλιο. Ήταν μια από τις πιο δραματικές επιστροφές στην ιστορία του επιχειρείν.

Η φιλοσοφία που έκανε την Apple να ξεχωρίσει δεν ήταν απλώς η τεχνολογία — ήταν η εμμονή με τη λεπτομέρεια. Όταν ανέπτυξε το Face ID, η εταιρεία δοκίμασε το σύστημα σε ράλι μοτοσικλετών Harley-Davidson και προσέλαβε καλλιτέχνες ειδικών εφέ του Χόλιγουντ για να βεβαιωθεί ότι καμία μάσκα δεν θα μπορούσε να το ξεγελάσει. Αυτή η νοοτροπία — το να σκέφτεσαι κάθε πιθανό σενάριο πριν το σκεφτεί ο χρήστης — είναι αυτό που μετέτρεψε τα προϊόντα της Apple από απλά gadgets σε αντικείμενα που οι άνθρωποι αισθάνονται ότι δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς αυτά.

Σήμερα, η Apple κλείνει μισό αιώνα ζωής με κεφαλαιοποίηση που ξεπερνά τα 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, τζίρο 416 δισεκατομμυρίων και κέρδη 112 δισεκατομμυρίων για το τελευταίο οικονομικό έτος. Από το γκαράζ της οικογένειας Jobs στην Καλιφόρνια, η εταιρεία έχει μεταφερθεί σε ένα εμβληματικό κυκλικό κτίριο στο Κουπερτίνο και απασχολεί 166.000 ανθρώπους. Πάνω από 2,6 δισεκατομμύρια συσκευές της είναι ενεργές σε όλο τον κόσμο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να «σκέφτεται διαφορετικά» — όπως έγραψε ο CEO Tim Cook στην επιστολή του για τα 50 χρόνια — σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπει τους κανόνες του παιχνιδιού για όλους, ακόμα και για τους πιο ισχυρούς.

Η OpenAI χρηματοδοτούσε κρυφά ομάδα προστασίας παιδιών από AI

Η OpenAI αποκαλύφθηκε ότι χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου μια καλιφορνέζικη συμμαχία που πιέζει για νομοθεσία ασφάλειας παιδιών στο AI — χωρίς να το γνωρίζουν πολλά από τα μέλη της. Το σκάνδαλο αποκτά επιπλέον διάσταση καθώς ο CEO Sam Altman ηγείται και εταιρείας που παρέχει υπηρεσίες επαλήθευσης ηλικίας.

Η OpenAI έχει συνηθίσει να ξοδεύει γενναία για να διαμορφώσει το νομοθετικό περιβάλλον που την αφορά. Αυτή τη φορά, όμως, φαίνεται ότι προτίμησε να κινηθεί στα παρασκήνια — και μάλιστα με τρόπο που άφησε άσχημη γεύση ακόμα και σε ανθρώπους που συνεργάστηκαν μαζί της εν αγνοία τους. Σύμφωνα με έρευνα του San Francisco Standard, η Parents and Kids Safe AI Coalition, μια ομάδα που πιέζει για αυστηρότερη νομοθεσία γύρω από την ασφάλεια παιδιών στο AI, χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την OpenAI — κάτι που πολλά από τα μέλη της ανακάλυψαν με έκπληξη.

Η συμμαχία δημιουργήθηκε για να υποστηρίξει τον Parents and Kids Safe AI Act, ένα νομοσχέδιο της Καλιφόρνιας που θα υποχρέωνε τις εταιρείες AI να εφαρμόζουν επαλήθευση ηλικίας και πρόσθετες προστασίες για χρήστες κάτω των 18 ετών. Το νομοσχέδιο προτάθηκε από κοινού με την Common Sense Media ως συμβιβαστική λύση μετά από μια περίοδο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο οργανισμών. Μέχρι εδώ, τίποτα ασυνήθιστο.

Το πρόβλημα εμφανίστηκε όταν η συμμαχία άρχισε να στρατολογεί υποστηρικτές. Στα email που έστελνε σε οργανώσεις προστασίας παιδιών και άλλες ομάδες, το όνομα της OpenAI απουσίαζε. Απουσίαζε επίσης από τον ιστότοπο της συμμαχίας. Αποτέλεσμα: αρκετές οργανώσεις και άτομα έδωσαν τη στήριξή τους χωρίς να γνωρίζουν ότι ουσιαστικά ευθυγραμμίζονταν με μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες AI στον κόσμο. Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η OpenAI έχει δεσμευτεί να διαθέσει 10 εκατομμύρια δολάρια για την προώθηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου.

«Είναι μια πολύ άσχημη αίσθηση», είπε ανώνυμος ηγέτης μη κερδοσκοπικής οργάνωσης στο Standard. «Να ανακαλύπτεις ότι προσπαθούν να κινηθούν κρυφά πίσω από τις πλάτες σου — δεν θέλω να πω ότι λένε ψέματα, αλλά τα email τους είναι αρκετά παραπλανητικά.»

Υπάρχει, ωστόσο, και μια ακόμα πιο ενοχλητική διάσταση στην υπόθεση. Ο Sam Altman, CEO της OpenAI, ηγείται παράλληλα και μιας εταιρείας που παρέχει υπηρεσίες επαλήθευσης ηλικίας — ακριβώς το είδος υπηρεσίας που θα καθίστατο υποχρεωτική αν το νομοσχέδιο περνούσε. Το αν πρόκειται για σύμπτωση ή για κάτι περισσότερο είναι ερώτηση που αξίζει να μείνει ανοιχτή. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η διαφάνεια — αρχή που η ίδια η OpenAI επικαλείται συχνά — φαίνεται να εφαρμόζεται με επιλεκτικό τρόπο όταν τα συμφέροντα της εταιρείας βρίσκονται στο παιχνίδι.

Artemis 2: Η πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη εδώ και 54 χρόνια εκτοξεύτηκε

Η NASA εκτόξευσε σήμερα την αποστολή Artemis 2, στέλνοντας τέσσερις αστροναύτες σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη για πρώτη φορά από την εποχή του Apollo. Πρόκειται για την πρώτη φορά που άνθρωποι εγκαταλείπουν την τροχιά χαμηλού ύψους γύρω από τη Γη εδώ και πέντε δεκαετίες — και η αποστολή σπάει ταυτόχρονα πολλά ιστορικά ρεκόρ.

Στις 6:24 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής, ο πύραυλος Space Launch System της NASA ανυψώθηκε από το Launch Complex 39B στο Kennedy Space Center της Φλόριντα, μεταφέροντας το διαστημόπλοιο Orion και την τετραμελή του πληρωμή σε τροχιά χαμηλού ύψους. Στο πλήρωμα συμμετέχουν οι αστροναύτες της NASA Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, καθώς και ο Jeremy Hansen του Καναδικού Διαστημικού Οργανισμού. Περίπου 25 ώρες μετά την εκτόξευση, το Orion θα ενεργοποιήσει τον κύριο κινητήρα του για να κατευθυνθεί προς τη Σελήνη.

Η αποστολή διαρκεί δέκα ημέρες. Το πλήρωμα θα φτάσει σε μέγιστη απόσταση 250.000 μιλίων από τη Γη — βαθύτερα στο διάστημα από οποιονδήποτε άνθρωπο από την εποχή του Apollo. Κατά τη διάρκεια της πτήσης, οι αστροναύτες θα παρατηρήσουν την αόρατη πλευρά της Σελήνης με γυμνό μάτι, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης. Θα είναι επίσης οι πρώτοι άνθρωποι που θα βλέπουν σχεδόν ολόκληρο τον δίσκο της αόρατης πλευράς σε μία μόνο θέα — μια προοπτική που κανένας τροχιακός ανιχνευτής δεν μπορεί να προσφέρει.

Η αποστολή σπάει και ιστορικά ρεκόρ ως προς τη σύνθεση του πληρώματος. Ο Victor Glover θα είναι ο πρώτος άνθρωπος χρώματος που θα επισκεφτεί το σεληνιακό περιβάλλον, η Christina Koch η πρώτη γυναίκα, και ο Jeremy Hansen ο πρώτος Καναδός — και γενικότερα ο πρώτος μη Αμερικανός — που θα ταξιδέψει ως εκεί. Η NASA δεν κρύβει ότι αυτή η αποστολή σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην επανδρωμένη διαστημική εξερεύνηση, πολύ πιο ποικιλόμορφη από ό,τι ήταν η εποχή του Apollo.

Η μέρα δεν ήταν χωρίς αγωνία. Νωρίτερα, μηχανικοί αντιμετώπισαν πρόβλημα με μια μπαταρία του συστήματος διαφυγής εκτόξευσης και ξεχωριστό ζήτημα με το σύστημα τερματισμού πτήσης — το σύστημα που θα κατέστρεφε τον πύραυλο αν έβγαινε εκτός πορείας. Και τα δύο επιλύθηκαν πριν ανοίξει το παράθυρο εκτόξευσης. Η γεμάτωση καυσίμου, που ιστορικά ήταν η πιο προβληματική φάση για τον SLS λόγω διαρροών υδρογόνου, ολοκληρώθηκε χωρίς κανένα πρόβλημα.

Περίπου 400.000 θεατές συγκεντρώθηκαν κατά μήκος της Space Coast της Φλόριντα για να παρακολουθήσουν την εκτόξευση από κοντά — μια οικονομική ένεση της τάξης των 160 εκατομμυρίων δολαρίων για την τοπική οικονομία, σύμφωνα με εκτιμήσεις. Στο διάστημα, το πλήρωμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού παρακολουθούσε ζωντανά και εύχηκε στους συναδέλφους του καλό ταξίδι.

Μετά τη σεληνιακή περιφορά, το Orion θα ακολουθήσει τροχιά ελεύθερης επιστροφής προς τη Γη. Την δέκατη ημέρα, η κάψουλα θα επανεισέλθει στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα 39.750 χιλιομέτρων την ώρα και θα προσθαλασσωθεί ανοιχτά του Σαν Ντιέγκο. Αν όλα πάνε καλά, η Artemis 2 θα ανοίξει τον δρόμο για την Artemis 3 — την αποστολή που θα επιστρέψει ανθρώπους στο σεληνιακό έδαφος για πρώτη φορά από το 1972.

Πυρηνική πρόωση στο διάστημα: η NASA επιστρέφει σε μια παλιά ιδέα με νέες φιλοδοξίες

Η NASA ανακοίνωσε την ανάπτυξη του πρώτου πυρηνικά τροφοδοτούμενου διαπλανητικού σκάφους, με στόχο εκτόξευση το 2028 προς τον Άρη. Το πρόγραμμα SR-1 Freedom φέρνει στο προσκήνιο μια τεχνολογία που η ανθρωπότητα προσπαθεί να αξιοποιήσει εδώ και εξήντα χρόνια, χωρίς ακόμα να έχει καταφέρει να την εφαρμόσει σε πλήρη αποστολή.

Ο διαχειριστής της NASA Jared Isaacman ανακοίνωσε πρόσφατα ότι η υπηρεσία θα αναπτύξει το «πρώτο πυρηνικά τροφοδοτούμενο διαπλανητικό διαστημόπλοιο», με σχεδιαζόμενη εκτόξευση το 2028 προς τον Άρη. Η αποστολή φέρει το όνομα Space Reactor-1 Freedom, ή SR-1 Freedom, και αν πετύχει θα αποτελέσει την κορύφωση περισσότερων από έξι δεκαετιών πειραμάτων, ακυρωμένων προγραμμάτων και ανεκπλήρωτων υποσχέσεων γύρω από την πυρηνική πρόωση στο διάστημα.

Για να καταλάβουμε τι ακριβώς σχεδιάζει η NASA, αξίζει να ξεκαθαρίσουμε μια σύγχυση που εμφανίζεται συχνά: η πυρηνική ενέργεια δεν είναι κάτι καινούριο στο διάστημα. Από τη δεκαετία του 1960, η NASA χρησιμοποιεί ραδιοϊσοτοπικές θερμοηλεκτρικές γεννήτριες, γνωστές ως RTG, σε αποστολές όπως τα Voyager 1 και 2, τα Pioneer 10 και 11, το New Horizons και τα rovers Curiosity και Perseverance στον Άρη. Οι RTG παράγουν ηλεκτρισμό εκμεταλλευόμενες τη θερμότητα που απελευθερώνεται από τη ραδιενεργό αποσύνθεση πλουτωνίου-238 — μια διαδικασία αργή, σταθερή και αξιόπιστη, που μπορεί να τροφοδοτεί ένα σκάφος για δεκαετίες.

Αυτό που προτείνει το SR-1 Freedom είναι κάτι διαφορετικό και πολύ πιο φιλόδοξο: ένας αντιδραστήρας πυρηνικής σχάσης, ουσιαστικά μια μικρογραφία των πυρηνικών σταθμών που τροφοδοτούν πόλεις στη Γη, ο οποίος θα παράγει ηλεκτρισμό για να τροφοδοτεί έναν κινητήρα ιόντων. Αυτή η τεχνολογία ονομάζεται πυρηνική ηλεκτρική πρόωση, ή NEP. Ο κινητήρας ιόντων λειτουργεί ιονίζοντας αέρια όπως ξένο ή κρυπτόν και εκτοξεύοντάς τα με μεγάλη ταχύτητα για να παράγει ώθηση — μια ώθηση μικρή σε κάθε στιγμή, αλλά συσσωρευτική, που τελικά μπορεί να φέρει ένα σκάφος σε ταχύτητες που κανένας χημικός πύραυλος δεν μπορεί να διατηρήσει.

Το πλεονέκτημα της NEP έναντι της ηλιακής ηλεκτρικής πρόωσης, που χρησιμοποιείται ήδη σε αποστολές εντός του εσωτερικού ηλιακού συστήματος, είναι διπλό. Πρώτον, στο βαθύ διάστημα η ηλιακή ενέργεια εξασθενεί δραματικά, ενώ ένας αντιδραστήρας σχάσης παράγει ισχύ ανεξάρτητα από την απόσταση από τον Ήλιο. Δεύτερον, η NEP παράγει από δέκα έως εκατό φορές περισσότερη ισχύ από τα ηλιακά πάνελ, επιτρέποντας μεγαλύτερα φορτία και ταχύτερες αποστολές. Ο αντιδραστήρας του SR-1 Freedom, ισχύος 20 kilowatt, θα τοποθετηθεί στην άκρη ενός μακριού βραχίονα για να κρατά τη ραδιενέργεια μακριά από τα υπόλοιπα συστήματα του σκάφους.

Η ιστορία αυτής της τεχνολογίας είναι γεμάτη από υποσχέσεις που δεν κράτησαν. Το 1965, η NASA εκτόξευσε το SNAP-10A, την πρώτη και μέχρι σήμερα μοναδική επιτυχημένη χρήση πυρηνικής ηλεκτρικής πρόωσης στο διάστημα — αλλά ο αντιδραστήρας έπαψε να λειτουργεί μετά από μόλις 43 ημέρες λόγω βλάβης. Το πιο πρόσφατο πρόγραμμα, το DRACO, που αναπτυσσόταν από κοινού με τη DARPA, ανεστάλη τον Ιανουάριο του 2025 και ακυρώθηκε οριστικά το καλοκαίρι, αφού δεν συμπεριλήφθηκε στον προτεινόμενο ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2026.

Υπάρχουν και ζητήματα ασφάλειας που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Η εκτόξευση πυρηνικού υλικού στο διάστημα έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο παρελθόν — η αποστολή Cassini-Huygens το 1997, που μετέφερε 33 κιλά πλουτωνίου, αντιμετώπισε έντονες διαμαρτυρίες. Ένας αντιδραστήρας σχάσης εγείρει ακόμα μεγαλύτερα ερωτήματα, τόσο για τους κινδύνους κατά την εκτόξευση όσο και για τη μακροπρόθεσμη τύχη ραδιενεργών αποβλήτων που θα ταξιδεύουν στο ηλιακό σύστημα.

Το 2028 είναι ένας φιλόδοξος στόχος — ίσως υπερβολικά φιλόδοξος. Αλλά αν η NASA καταφέρει να κάνει αυτό που προσπαθεί εδώ και εξήντα χρόνια, οι επιπτώσεις θα ξεπεράσουν κατά πολύ

1...332333334...1,695Page 333 of 1,695