Οι επιστήμονες προσπαθούν εδώ και χρόνια να μετρήσουν την επίδραση των social media στα παιδιά. Τώρα, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε καθολική απαγόρευση για όλους κάτω των 16 ετών και οι ερευνητές σπεύδουν να σχεδιάσουν αυστηρές μελέτες πριν τεθεί σε ισχύ.
Η απαγόρευση των social media για κάτω των 16 σημαίνει ότι η παιδική ηλικία των νέων ετοιμάζεται να αλλάξει.
Η Βρετανία θα απαγορεύσει τα social media στα παιδιά κάτω των 16 ετών μέχρι τις αρχές του επόμενου έτους, ακολουθώντας μια πολιτική που τέθηκε σε εφαρμογή στην Αυστραλία το 2025. Το μέτρο έχει στόχο να βάλει την ευημερία των παιδιών πάνω από τα κέρδη των τεχνολογικών εταιρειών. Όμως πώς θα μελετήσουν οι επιστήμονες τις επιπτώσεις του και πώς θα διαπιστώσουν αν πράγματι έχει θετικό αποτέλεσμα;
«Δεν έχουμε καμία απόδειξη ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση», λέει ο Pete Etchells από το Bath Spa University στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος συνεργάζεται με την αυστραλιανή κυβέρνηση για την ανάλυση των επιπτώσεων της δικής της απαγόρευσης και συμβουλεύει επίσης τη βρετανική κυβέρνηση. «Είναι εντελώς νέο πεδίο».
Πώς οι Αυστραλοί έφηβοι σχεδιάζουν να παρακάμψουν την απαγόρευση των social media.
Τον δρόμο για την έρευνα στη Βρετανία ανοίγει το Wellcome Trust, που έχει ήδη προχωρήσει αρκετά στην IRL Trial στο Bradford. Η μελέτη έχει στρατολογήσει περίπου 4.000 παιδιά από 10 σχολεία, ηλικίας 12 έως 15 ετών, τα οποία εγκατέστησαν μια εφαρμογή στα κινητά τους για να καταγράφεται η χρήση των social media. Για τα μισά από αυτά τα παιδιά, η εφαρμογή περιορίζει και την πρόσβαση στις εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης. Οι ερευνητές αναμένουν να δημοσιεύσουν τα πρώτα αποτελέσματα στα μέσα του επόμενου έτους, αφού θα έχει τεθεί σε ισχύ η πρόσφατα ανακοινωθείσα απαγόρευση. Ωστόσο, η Catherine Sebastian από το Wellcome Trust λέει ότι τα ευρήματα θα βοηθήσουν και πάλι στη διαμόρφωση της πολιτικής.
Θα βελτιώσουν επίσης την υπάρχουσα έρευνα, η οποία συνήθως βασίζεται σε αυτοαναφερόμενα στοιχεία, όπως το να ρωτά κανείς τα παιδιά ή τους γονείς τους πόσο χρόνο περνούν στα social media, αντί να χρησιμοποιεί πιο αντικειμενικά δεδομένα. Επιπλέον, οι λίγες παρεμβατικές μελέτες που υπάρχουν είναι συχνά πολύ σύντομες. «Αν μιλάμε για μεγάλες αλλαγές εδώ, γύρω από την ψυχική υγεία και τέτοια ζητήματα, δεν πρόκειται να δεις αλλαγές σε δύο εβδομάδες», λέει ο Etchells.
Η απαγόρευση της Αυστραλίας τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο, κάτι που είναι πολύ πρόσφατο για να εκτιμηθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της. Όμως, όταν τέτοιες εθνικές απαγορεύσεις τεθούν σε εφαρμογή, είναι αδύνατο να γίνουν ελεγχόμενες μελέτες, όπου δύο ομάδες παρόμοιων ανθρώπων χωρίζονται σε όσους έχουν πρόσβαση και σε όσους δεν έχουν. Επιπλέον, τα αποτελέσματα μεγαλύτερων μελετών στον γενικό πληθυσμό πριν και μετά την απαγόρευση θα είναι αδύνατο να ξεχωρίσουν από άλλες κοινωνικές επιδράσεις.
Ο πρακτικός οδηγός με βάση την επιστήμη για τις εύκολες συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να κοιμάστε καλύτερα, να αγχώνεστε λιγότερο, να τρώτε πιο έξυπνα και να μεγαλώνετε καλύτερα.
Προς το παρόν, η Sebastian προετοιμάζεται να προχωρήσει σε πρόσθετες μελέτες, που ελπίζει ότι θα δώσουν τουλάχιστον κάποια αποτελέσματα σύντομα μετά την απαγόρευση. Η βρετανική κυβέρνηση αναμένεται να φέρει τη νομοθεσία στο Κοινοβούλιο πριν από τα Χριστούγεννα, με την πολιτική να τίθεται σε ισχύ στις αρχές του 2027.
Το Wellcome Trust έχει καλέσει 14 ερευνητικές ομάδες να καταθέσουν προτάσεις, από τις οποίες κάποιες ή όλες θα χρηματοδοτηθούν, για τις επιπτώσεις των social media στην ευημερία των νέων. Οι ομάδες αυτές θα ακολουθήσουν διαφορετικές προσεγγίσεις, ώστε να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα δεδομένα, με στόχο κάποια στιγμή να συντεθούν σε ένα τελικό συμπέρασμα.
Ορισμένες από αυτές τις μελέτες θα παρακολουθούν υπάρχουσες ομάδες και θα παίρνουν τακτικά συνεντεύξεις από τα μέλη τους για την ψυχική υγεία και την ευημερία τους με την πάροδο του χρόνου, πριν και μετά την απαγόρευση. Η Sebastian λέει ότι αυτές οι προσεγγίσεις μπορούν να είναι αποκαλυπτικές, αλλά και άκαμπτες. Άλλες μελέτες προτείνουν στιγμιαίες αξιολογήσεις, όπου οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν μηνύματα κειμένου και θα καλούνται να συμπληρώνουν σύντομα ερωτηματολόγια εκείνη τη στιγμή, καταγράφοντας διαφορετικού τύπου δεδομένα. Άλλες μπορεί να εξετάσουν ήδη διαθέσιμα στοιχεία για να αντλήσουν κάποια εικόνα, όπως το ποσοστό των εισαγωγών σε νοσοκομεία ή οι απουσίες από το σχολείο.
Ο χρόνος πιέζει και η Sebastian ελπίζει ότι κάποια αποτελέσματα θα προκύψουν σχετικά σύντομα μετά την απαγόρευση, αν και είναι πιθανό να είναι σύνθετα. Για παράδειγμα, μια απαγόρευση των social media μπορεί να έχει ορισμένες θετικές επιπτώσεις, αλλά και ανατρεπτικές συνέπειες βραχυπρόθεσμα, καθώς χάνονται τα υποστηρικτικά δίκτυα που λειτουργούν διαδικτυακά.
Οι επιπτώσεις τέτοιων απαγορεύσεων είναι επίσης πιθανό να αλλάζουν με τα χρόνια ή τις δεκαετίες, καθώς τα σημερινά παιδιά και οι νεότεροι έφηβοι θα φτάνουν στην ενηλικίωση χωρίς ποτέ να έχουν πρόσβαση στα social media. «Δεν σημαίνει ότι αυτό είναι τετελεσμένο», λέει η Sebastian. «Οι πολιτικές μπορεί να συνεχίσουν να αλλάζουν μακροπρόθεσμα και είναι πιθανό τα ευρήματα της δικής μας μελέτης και άλλων να βοηθήσουν ώστε να διαμορφώνονται σταδιακά αυτές οι πολιτικές».
Η αλήθεια για την επίδραση των social media και του screen time στους νέους.
Υπάρχουν πολλές ανησυχητικές διατυπώσεις για τον υπερβολικό χρόνο που περνούν τα παιδιά και οι έφηβοι στις ψηφιακές συσκευές. Ορίστε ένας οδηγός για τους πραγματικούς κινδύνους — και για το τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτούς.
Προς το παρόν, ορισμένοι εκφράζουν επιφυλάξεις ότι η βρετανική κυβέρνηση υιοθετεί μια αντιδραστική στάση στο σύνθετο πρόβλημα της κακής ψυχικής υγείας των νέων, χωρίς τα κατάλληλα δεδομένα. Η Holly Bear από το University of Oxford δήλωσε στο Science Media Centre ότι μια καθολική ηλικιακή απαγόρευση είναι ένα «ακατέργαστο εργαλείο» και ένα ισχυρότερο μέτρο από αυτό που μπορεί να στηρίξει η τρέχουσα επιστημονική τεκμηρίωση, προσθέτοντας όμως ότι η έρευνα του Wellcome αποτελεί ευκαιρία να διαπιστωθεί αν αυτά τα μέτρα θα «βοηθήσουν, θα βλάψουν ή κανένα από τα δύο».
Ένα ζήτημα που θα μπορούσε να δυσκολέψει την έρευνα — και να υπονομεύσει την κυβερνητική πολιτική — είναι η δυνατότητα των χρηστών να παρακάμπτουν τις απαγορεύσεις. Πρώτες αναφορές δείχνουν ότι η τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου που έχει σχεδιαστεί για να επαληθεύει ηλικίες στο διαδίκτυο μπορεί να ξεγελαστεί με στιγμιότυπα οθόνης από χαρακτήρες βιντεοπαιχνιδιών, ενώ τα VPN κάνουν απλό το να εμφανίζεται κάποιος στις ιστοσελίδες ως χρήστης από άλλη χώρα, όπου δεν απαιτούνται έλεγχοι ηλικίας.
Έρευνες στην Αυστραλία από τη Molly Rose Foundation, μια φιλανθρωπική οργάνωση για την πρόληψη των αυτοκτονιών, έδειξαν ότι το 61% των παιδιών 12 έως 15 ετών που είχαν λογαριασμούς σε περιορισμένες πλατφόρμες πριν τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε μία ή περισσότερες από αυτές. Η οργάνωση ανέφερε ότι, με βάση τα ευρήματα, για το Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν ένα «στοίχημα υψηλού ρίσκου» να ακολουθήσει το ίδιο μονοπάτι σε αυτό το στάδιο.
Χρειάζεστε κάποιον να σας ακούσει; UK Samaritans: 116123 (samaritans.org); US Suicide & Crisis Lifeline: 988 (988lifeline.org). Επισκεφθείτε το bit.ly/SuicideHelplines για υπηρεσίες σε άλλες χώρες.
Λάβετε κάθε εβδομάδα στο email σας μια δόση ανακαλύψεων. Θα σας ενημερώνουμε επίσης για τις εκδηλώσεις και τις ειδικές προσφορές του New Scientist.
