Νέα ποινή φυλάκισης πέντε ετών και ενός μήνα στον Τζαφάρ Παναχί

Ιρανικό δικαστήριο επέβαλε νέα ποινή φυλάκισης πέντε ετών και ενός μήνα στον βραβευμένο σκηνοθέτη Τζαφάρ Παναχί και διέταξε τη δέσμευση όλων των περιουσιακών του στοιχείων, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, Μοσταφά Νιλί, όπως μετέδωσε το ιρανικό μέσο Emtedad.

Ο 66χρονος Παναχί, που πέρυσι κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες για την ταινία It Was Just an Accident, καταδικάστηκε ερήμην, ανέφερε ο δικηγόρος του. Το δικαστήριο επέβαλε επίσης διετή απαγόρευση ταξιδιών και απαγόρευση χρήσης social media για δύο χρόνια, πρόσθεσε ο Νιλί.

Οι κατηγορίες σε βάρος του παραμένουν ασαφείς. Ο Παναχί επέστρεψε στο Ιράν τον Μάρτιο από ταξίδι στο εξωτερικό για την προώθηση της ταινίας του, παρότι πέρυσι είχε καταδικαστεί ερήμην σε έναν χρόνο φυλάκιση για «προπαγανδιστικές δραστηριότητες κατά του συστήματος».

Φίλος του σκηνοθέτη, ακτιβιστής με έδρα την Ευρώπη, είπε στο Associated Press ότι μίλησε με τον Παναχί το βράδυ της Δευτέρας, μετά την καταδίκη, και ότι ο σκηνοθέτης δεν είχε συλληφθεί.

Ο Νιλί ανέφερε ότι ο Παναχί αντιμετωπίζει αυτή την περίοδο τρεις ανοιχτές υποθέσεις και ότι δεν είχε ειδοποιηθεί για την ημερομηνία της ακρόασης στη νεότερη από αυτές. Όπως είπε, έμαθε για τη διαδικασία μόνο αφότου οι τραπεζικοί λογαριασμοί του πελάτη του δεσμεύτηκαν την περασμένη εβδομάδα.

Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μοεΐν Χαζαέλι, από το Dadban, κέντρο νομικής υποστήριξης για Ιρανούς ακτιβιστές, δήλωσε ότι η καταδίκη και η δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Παναχί ενδέχεται να παραβιάζουν το ιρανικό Σύνταγμα, εκτός αν οι αρχές αποδείξουν σαφή νομική βάση που να συνδέει την περιουσία με το φερόμενο αδίκημα.

Μιλώντας νωρίτερα φέτος στον Guardian, ενώ βρισκόταν στις ΗΠΑ, ο Παναχί είχε προειδοποιήσει ότι ο σημερινός «κύκλος βίας» στο Ιράν μπορεί να συνεχιστεί. «Αυτό που αποτυπώνω σε αυτή την ταινία είναι ότι, όταν ο κύκλος της βίας συνεχίζεται, τότε γίνεται πολύ δύσκολο να σταματήσει», είχε πει. «Δυστυχώς, εξαιτίας της αγριότητας που ασκεί το κράτος, υπάρχει ο φόβος ότι αυτός ο κύκλος βίας θα συνεχιστεί».

Η νέα ποινή έχει προκαλέσει ανησυχία και σε άλλους καλλιτέχνες για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν όσοι συνεχίζουν να εργάζονται ανεξάρτητα στο Ιράν. Η Ιρανή ηθοποιός Σεταρέχ Μαλέκι, που αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα μετά τη συμμετοχή της στην υποψήφια για Όσκαρ ταινία του Μοχαμάντ Ρασούλοφ The Seed of the Sacred Fig, δήλωσε στον Guardian: «Μία από τις μεγαλύτερες φοβίες μιας δικτατορίας είναι να χάσει τον έλεγχο των ιστοριών που αφηγούνται οι άνθρωποι. Όταν αυτές οι ιστορίες περνούν τα σύνορα και φτάνουν στον κόσμο, δεν μπορούν να φιμωθούν. Ο Τζαφάρ Παναχί αφηγήθηκε κι εκείνος τις ιστορίες του και η ποινή του αποδεικνύει για άλλη μια φορά πόσο βαθιά φοβάται η Ισλαμική Δημοκρατία ακόμη και την ίδια την πράξη της αφήγησης».

Μέσα στο Ιράν, σκηνοθέτης που γυρίζει αυτή την περίοδο ταινία μυστικά εξέφρασε τη στήριξή του στον Παναχί. «Τον υποστηρίζουμε όλοι, μας γεμίζει περηφάνια. Δεν έμεινε σιωπηλός και αντίθετα διατυπώνει τα αιτήματα του ιρανικού λαού», είπε η σκηνοθέτης, που δεν θέλησε να κατονομαστεί.

Η ίδια ανέφερε ότι πιστεύει πως η νέα ποινή συνδέεται με τις εκκλήσεις του Παναχί για ενότητα κατά τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου και με τη στήριξή του σε διαφορετικές φωνές μέσα στο Ιράν, μεταξύ τους και υποστηρικτές του Ρεζά Παχλαβί, γιου του πρώην σάχη της χώρας, που ζει εξόριστος.

Η Ιρανοβρετανή ηθοποιός Ναζανίν Μπονιάντι καταδίκασε επίσης την απόφαση, λέγοντας: «Ο Τζαφάρ Παναχί έχει περάσει δεκαετίες μετατρέποντας τη λογοκρισία σε κινηματογραφική αντίσταση, καταγράφοντας τον πόνο και την αντοχή του ιρανικού λαού. Η τελευταία του σκληρή ποινή φυλάκισης είναι άλλη μία προσπάθεια να φιμωθεί ένας γενναίος καλλιτέχνης, του οποίου το έργο αποκαλύπτει την πραγματικότητα της καταστολής στο Ιράν».

Σε πρόσφατη έκθεσή του, το αμερικανικό Center for Human Rights in Iran προειδοποίησε ότι οι ιρανικές αρχές εντείνουν την καταστολή σε καλλιτέχνες, συγγραφείς, ποιητές, μουσικούς και άλλες πολιτιστικές προσωπικότητες, «εντάσσοντας ειρηνικές φωνές στον ίδιο καταναγκαστικό μηχανισμό ασφαλείας και δικαιοσύνης που χρησιμοποιείται για την καταστολή της διαφωνίας σε όλο το Ιράν».