Η πολυκυστική ωοθηκική σύνδρομη PCOS αποκτά πλέον νέο όνομα και θα είναι γνωστή ως PMOS, δηλαδή polyendocrine metabolic ovarian syndrome. Για την Alice Klein, που πάσχει από τη συγκεκριμένη κατάσταση, η αλλαγή αυτή άργησε πολύ.
Η ανακοίνωση έγινε σήμερα, στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ενδοκρινολογίας στην Πράγα της Τσεχικής Δημοκρατίας, από την ενδοκρινολόγο Helena Teede.
Η αλλαγή μπορεί να μην ακούγεται μεγάλη, όμως για όσες ζουν με τη συγκεκριμένη πάθηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Καταρχάς, διορθώνει μια σημαντική παρανόηση για το πώς επηρεάζονται οι ωοθήκες. Παράλληλα, στρέφει την προσοχή στις μεταβολικές και ορμονικές πλευρές της κατάστασης, που δεν έχουν καμία σχέση μόνο με τις ωοθήκες.
Πολλά έχουν αλλάξει από τότε που η Alice Klein διαγνώστηκε με PCOS πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, στα τέλη της εφηβείας της. Είχε έντονη ακμή και ακανόνιστη περίοδο, δύο συνηθισμένα συμπτώματα, και στάλθηκε για υπερηχογράφημα. Όταν είδε τις ωοθήκες της γεμάτες με σκούρα σημάδια, τα λεγόμενα «cysts», σοκαρίστηκε. Της είπαν ότι ίσως να μην μπορούσε να αποκτήσει παιδιά και ότι υπήρχε κίνδυνος τα «cysts» να σπάσουν και να χρειαστεί επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Ήταν, όπως γράφει, μπερδεμένη και συντετριμμένη.
Μόνο όταν άρχισε να μελετά την αναδυόμενη έρευνα για την PCOS/PMOS για το New Scientist κατάλαβε πόσο λανθασμένα είχε παρουσιαστεί. Έγραψε πρώτη φορά για τη συγκεκριμένη κατάσταση το 2018 και εκείνο το άρθρο έγινε το πιο πολυδιαβασμένο που έχει δημοσιεύσει ποτέ, κάτι που της έδειξε ότι δεν ήταν η μόνη που ήθελε να την κατανοήσει καλύτερα.
Η μεγαλύτερη παρανόηση που έχει πλέον αποκαλυφθεί αφορά το ίδιο το «polycystic ovary» της PCOS. Όπως αποδεικνύεται, αυτά τα σκούρα σημάδια δεν είναι καθόλου cysts και δεν κινδυνεύουν να σπάσουν. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ωάρια που δεν κατάφεραν να ωριμάσουν πλήρως και να απελευθερωθούν μέσω της ωορρηξίας. Ο λόγος που μένουν «κολλημένα» σε αυτό το ενδιάμεσο στάδιο φαίνεται να είναι ότι όσες επηρεάζονται έχουν υπερβολικά πολλά ωάρια στις ωοθήκες τους, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο για το καθένα να αναπτυχθεί και να βγει μέσα από το πλήθος. Η Alice Klein λέει ότι προτιμά πολύ περισσότερο αυτή την εικόνα για τις ωοθήκες της: ότι είναι γεμάτες ωάρια και όχι γεμάτες κύστεις.
Επειδή αυτός ο συνωστισμός διαταράσσει την ανάπτυξη των ωαρίων και την ωορρηξία, μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστη περίοδο ή και απουσία περιόδου. Μπορεί επίσης να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη, καθώς τα ωάρια απελευθερώνονται λιγότερο συχνά για πιθανή γονιμοποίηση. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες με τη συγκεκριμένη κατάσταση έχουν τελικά την ίδια πιθανότητα να αποκτήσουν τον οικογενειακό αριθμό παιδιών που επιθυμούν, ενώ το 80% συλλαμβάνει χωρίς φαρμακευτική αγωγή ή εξωσωματική γονιμοποίηση. Για χρόνια ανησυχούσε ότι δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει οικογένεια, όμως τελικά απέκτησε τα τρία παιδιά που ήθελε, αν και πέρασε πέντε αποβολές στη διαδρομή, οι οποίες ίσως σχετίζονταν με τις ορμονικές της ανισορροπίες.
Μια ακόμη σημαντική εξέλιξη είναι η κατανόηση ότι η κατάσταση επηρεάζει ολόκληρο το σώμα και όχι μόνο τις ωοθήκες. Χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα ανδρικών ορμονών, όπως η τεστοστερόνη, που μπορεί να προκαλέσουν ακμή, υπερβολική τριχοφυΐα στο πρόσωπο και στο σώμα και αραίωση των μαλλιών στο κεφάλι. Η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι επίσης συχνή και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους, διαβήτη τύπου 2, υψηλή πίεση και καρδιοπάθεια. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν άγχος και κατάθλιψη.
Από την άλλη πλευρά, μπορεί να υπάρχουν και ορισμένα οφέλη μετά τα 40. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι το μεγαλύτερο απόθεμα ωαρίων στις γυναίκες με τη συγκεκριμένη κατάσταση μπορεί να καθυστερήσει την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, κάτι που είναι θετικό, καθώς η πιο καθυστερημένη εμμηνόπαυση συνδέεται με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Μπορεί επίσης να επιτρέπει εγκυμοσύνες σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Άτομα με PCOS που δυσκολεύονται να συλλάβουν τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα ενός μικροβίου του εντέρου που έχει συνδεθεί με τη λειτουργία του ενδομητρίου.
Η Terhi Piltonen από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Oulu στη Φινλανδία, η οποία είναι πρόεδρος της International Androgen Excess and Polycystic Ovary Syndrome Society, είπε στην Alice Klein ότι ο λόγος που η κατάσταση είναι τόσο συχνή —εμφανίζεται περίπου σε 1 στις 8 γυναίκες— ίσως είναι ότι είχε εξελικτικά οφέλη για τους προγόνους μας. Όταν οι διαθέσιμοι πόροι τροφής ήταν πιο περιορισμένοι και ο τοκετός πιο επικίνδυνος, μπορεί να υπήρχαν πλεονεκτήματα στο να αποθηκεύεται ενέργεια ως επιπλέον βάρος, να υπάρχουν μεγαλύτερα διαστήματα ανάμεσα στις εγκυμοσύνες και να συνεχίζεται η αναπαραγωγή σε μεγαλύτερη ηλικία.
Σήμερα, με την υπερπροσφορά ενεργειακά πυκνών τροφών και με έναν τοκετό πιο ασφαλή, η κατάσταση τείνει να συνοδεύεται περισσότερο από προβλήματα παρά από οφέλη. Ωστόσο, υπάρχουν πλέον εργαλεία για τη διαχείριση των περισσότερων συμπτωμάτων, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να έχουν πρόσβαση σε αυτά οι ασθενείς. Για πολύ καιρό, η έμφαση στις ωοθήκες σήμαινε ότι η βοήθεια αναζητούνταν συχνά μόνο όταν υπήρχαν δυσκολίες γονιμότητας, όμως η μετονομασία της κατάστασης ελπίζεται ότι θα διευρύνει αυτή την προσέγγιση.
Η Teede, που εργάζεται στο Monash University στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, έχει περάσει 14 χρόνια ηγούμενη της εκστρατείας για ένα νέο όνομα και έχει συνεργαστεί με 56 οργανώσεις ασθενών και επαγγελματιών για να βρεθεί μια ονομασία επιστημονικά ακριβής και εύκολη στην εφαρμογή. Αν η αλλαγή μειώσει τη σύγχυση και την ανησυχία που συχνά συνόδευαν στο παρελθόν τις διαγνώσεις, τότε όλη αυτή η προσπάθεια θα άξιζε τον κόπο.
