Ένας Βρετανός αστροφωτογράφος κατέγραψε την Πανσέληνο του Μαρτίου να ανατέλλει πάνω από τις ακτές του Dorset με ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα. Το φαινόμενο δεν οφειλόταν στην ολική έκλειψη που είχε προηγηθεί ώρες νωρίτερα, αλλά σε σκόνη που είχε ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα από τη Σαχάρα.
Στις 3 Μαρτίου, ο αστροφωτογράφος Josh Dury στήθηκε στις ακτές του Dorset στη νότια Αγγλία και περίμενε. Μπροστά του, η θάλασσα. Πάνω από τον ορίζοντα, ένα φεγγάρι που έμοιαζε να βγαίνει από τον κάτω κόσμο — βαθύ κόκκινο, σχεδόν απόκοσμο. Το αποτέλεσμα ήταν μια σύνθετη φωτογραφία που έγινε viral, και για καλό λόγο.
Η Πανσέληνος του Μαρτίου είναι γνωστή στην αγγλοσαξονική παράδοση ως “Worm Moon” — το φεγγάρι των σκουληκιών — γιατί αυτή την εποχή το έδαφος μαλακώνει αρκετά ώστε τα γαιοσκώληκες και τα έντομα να αρχίζουν να εμφανίζονται ξανά στην επιφάνεια. Φέτος, η Πανσέληνος συνέπεσε με μια ολική έκλειψη Σελήνης, κατά την οποία ο Ήλιος, η Γη και το φεγγάρι ευθυγραμμίστηκαν τέλεια, με τη Γη να ρίχνει τη σκιά της πάνω στη Σελήνη. Το αποτέλεσμα ήταν ένα “ματωμένο φεγγάρι” — το φως κάθε ανατολής και δύσης του Ήλιου πάνω στη Γη διαθλάται στην ατμόσφαιρα και πέφτει πάνω στη σεληνιακή επιφάνεια, βάφοντάς την σκουριοκόκκινη.
Η έκλειψη όμως δεν ήταν ορατή από το Ηνωμένο Βασίλειο. Κι όμως, το φεγγάρι που φωτογράφισε ο Dury ήταν εξίσου κόκκινο. Η εξήγηση βρίσκεται στη φυσική της ατμόσφαιρας και σε μια αόρατη “αποστολή” από την Αφρική.
Το φαινόμενο ονομάζεται σκέδαση Rayleigh. Όταν το φεγγάρι βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, το ανακλώμενο φως του πρέπει να διανύσει πολύ μεγαλύτερη απόσταση μέσα στην ατμόσφαιρα για να φτάσει στα μάτια μας. Σε αυτή τη διαδρομή, τα μπλε μήκη κύματος σκεδάζονται και απορροφώνται από τα σωματίδια του αέρα, ενώ τα κόκκινα — που έχουν μεγαλύτερο μήκος κύματος — περνούν σχετικά ανεμπόδιστα. Αυτός είναι ο ίδιος λόγος που οι ηλιοβασιλέματα είναι πορτοκαλί και κόκκινα.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το φαινόμενο ενισχύθηκε δραματικά από την παρουσία σκόνης της Σαχάρας στην ατμόσφαιρα. Ατμοσφαιρικά ρεύματα είχαν μεταφέρει εκατομμύρια σωματίδια αμμόλοφων χιλιάδες χιλιόμετρα βορειότερα, πάνω από τη Μεσόγειο και τη Βρετανία. Αυτά τα σωματίδια λειτούργησαν σαν φίλτρο, κάνοντας το κόκκινο χρώμα ακόμα πιο έντονο και δραματικό.
Ο Dury τράβηξε πολλαπλές λήψεις με τηλεφακό φακό καθώς η Σελήνη ανέβαινε στον ουρανό, και τις συνέθεσε σε μια ενιαία εικόνα που αποτυπώνει την τροχιά της μέσα στη νύχτα. “Σαν σκουλήκι, το Worm Moon αναδύεται από τον κάτω κόσμο,” έγραψε ο ίδιος. “Το τέλος του χειμώνα, η είσοδος στην άνοιξη.”
Μια φωτογραφία που θυμίζει ότι τα πιο εντυπωσιακά θεάματα δεν απαιτούν πάντα σπάνια αστρονομικά γεγονότα — μερικές φορές αρκεί η σκόνη μιας ερήμου που ταξιδεύει αθόρυβα πάνω από μισή υδρόγειο.
