ΓΚΡΙΝΜΠΕΛΤ, Μέριλαντ — Το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA έχει πλέον προγραμματιστεί να εκτοξευτεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, με στελέχη της υπηρεσίας να χαιρετίζουν την πρόωρη ολοκλήρωσή του, παρά τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα για τον προϋπολογισμό των επιστημονικών προγραμμάτων.
Η NASA ανακοίνωσε σε εκδήλωση για τα μέσα ενημέρωσης στο Goddard Space Flight Center στις 21 Απριλίου ότι το διαστημικό τηλεσκόπιο ολοκλήρωσε τη τελική συναρμολόγηση και τις δοκιμές του, πριν σταλεί στο Kennedy Space Center για τις προετοιμασίες εκτόξευσης.
«Μόλις ολοκληρώσαμε τη συνολική δοκιμή απόδοσης που γίνεται μετά τις περιβαλλοντικές δοκιμές, και όλα πήγαν πολύ καλά», δήλωσε σε συνέντευξη η Jackie Townsend, αναπληρώτρια διευθύντρια του προγράμματος Roman. Μετά από ορισμένες τελευταίες εργασίες, το διαστημόπλοιο θα είναι έτοιμο μέχρι τα μέσα Ιουνίου για να σταλεί στο KSC.
Το Roman, η κορυφαία προτεραιότητα της δεκαετούς έρευνας αστροφυσικής του 2010, διαθέτει κύριο κάτοπτρο 2,4 μέτρων και ευρύ πεδίο θέασης. Φέρει έναν απεικονιστή, καθώς και έναν coronagraph, όργανο σχεδιασμένο να μπλοκάρει το φως μεμονωμένων άστρων ώστε να είναι δυνατή η άμεση απεικόνιση πλανητών που τα περιφέρονται.
Οι αστρονόμοι σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν το Roman για εκτεταμένες έρευνες του σύμπαντος, απαντώντας σε επιστημονικά ερωτήματα που εκτείνονται από τους εξωπλανήτες έως την κοσμολογία.
«Οι τρέχουσες παρατηρήσεις δείχνουν ότι το καθιερωμένο μοντέλο μας για το σύμπαν είναι λανθασμένο. Το Roman θα μπορέσει να επιβεβαιώσει αυτά τα στοιχεία και να μας βάλει στον δρόμο για να καταλάβουμε τι είναι σωστό», δήλωσε η Julie McEnery, ανώτερη επιστήμονας του προγράμματος του τηλεσκοπίου Roman, σε ενημέρωση. «Θα πραγματοποιήσουμε μια επαναστατική απογραφή πλανητών γύρω από άλλα άστρα στον γαλαξία μας. Θα διεξαγάγουμε φιλόδοξες έρευνες που θα μεταμορφώσουν και θα επηρεάσουν κάθε περιοχή της αστρονομίας».
Αν και το Roman υπόσχεται επιστήμη που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, αυτό που ξεχωρίζει στην εξέλιξή του είναι ότι απέφυγε υπερβάσεις κόστους και χρονοδιαγράμματος, όπως συνέβη με άλλες μεγάλες επιστημονικές αποστολές. Η εκτόξευση της αποστολής με SpaceX Falcon Heavy γίνεται οκτώ μήνες νωρίτερα από την επίσημη ημερομηνία ετοιμότητας για εκτόξευση, που ήταν ο Μάιος του 2027. Παράλληλα, το συνολικό κόστος ζωής της αποστολής παραμένει στα 4,3 δισ. δολάρια.
«Η επιταχυνόμενη ανάπτυξη του Roman είναι μια πραγματική ιστορία επιτυχίας για το τι μπορούμε να πετύχουμε όταν δημόσια επένδυση, θεσμική τεχνογνωσία και ιδιωτική πρωτοβουλία συνεργάζονται για να αναλάβουν σχεδόν αδύνατες αποστολές που αλλάζουν τον κόσμο», δήλωσε στο event ο διοικητής της NASA Jared Isaacman.
Στελέχη του προγράμματος ανέφεραν ότι αρκετοί παράγοντες συνέβαλαν στο να ολοκληρωθεί το Roman νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Ένας από αυτούς ήταν η ενσωμάτωση προγραμματικών παραμέτρων στην τεχνική αξιολόγηση του κινδύνου κατά την ανάπτυξη της αποστολής.
«Κάτι που κάναμε στο Roman είναι ότι προσθέσαμε τις προγραμματικές παραμέτρους σε αυτή την εξίσωση εξισορρόπησης, ώστε όλοι, από τον υπεύθυνο του προγράμματος μέχρι τους τεχνικούς στο πεδίο, να κατανοούν ότι το κόστος, το χρονοδιάγραμμα και τα τεχνικά ζητήματα πρέπει να συνδυάζονται σωστά στο Roman», είπε η Townsend.
Ένας ακόμη παράγοντας ήταν ότι η αποστολή είχε ανώτατο όριο κόστους από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής της και ότι η χρηματοδότηση κατανεμήθηκε προληπτικά, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα ταμειακής ροής κατά την εξέλιξή της. «Αυτός ο συνδυασμός ανώτατου κόστους και προληπτικής κατανομής χρηματοδότησης επιτρέπει έξυπνες αποφάσεις σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής», είπε.
Ο Shawn Domagal-Goldman, διευθυντής της αστροφυσικής στη NASA, απέδωσε επίσης εύσημα στην ομάδα του προγράμματος. «Η δύναμη μιας καλής ομάδας να ξεπερνά προκλήσεις είναι τεράστια», είπε σε συνέντευξη.
«Όταν κάνουμε τα πράγματα σωστά και έχουμε ιστορίες επιτυχίας όπως το Nancy Grace Roman, ας μάθουμε από λίγη από τη “μαγεία” που δημιούργησε αυτό το αποτέλεσμα και ας προσπαθήσουμε να την εφαρμόσουμε και σε άλλα προγράμματα», είπε ο Isaacman.
Η επιτυχία του Roman, ωστόσο, έρχεται σε μια περίοδο ανησυχίας για το συνολικό επιστημονικό χαρτοφυλάκιο της NASA. Η πρόταση προϋπολογισμού της υπηρεσίας για το οικονομικό έτος 2027 προβλέπει μείωση της χρηματοδότησης για την επιστήμη κατά 47% σε σχέση με τα επίπεδα του 2026, ακυρώνοντας περισσότερες από 50 επιστημονικές αποστολές σε ανάπτυξη ή σε παρατεταμένη λειτουργία. Σε αυτές περιλαμβάνονται περίπου δώδεκα αποστολές μόνο στην αστροφυσική, από το Chandra X-Ray Observatory έως συνεισφορές σε διεθνείς αποστολές.
Ο Isaacman, ο οποίος θα αρχίσει στις 22 Απριλίου να υπερασπίζεται την πρόταση προϋπολογισμού ενώπιον του Κογκρέσου σε ακρόαση της Επιτροπής Επιστήμης της Βουλής, δήλωσε ότι παραμένει προσηλωμένος στις αποστολές κορυφαίας κατηγορίας, παρά τον προτεινόμενο περιορισμένο προϋπολογισμό.
«Το Nancy Grace Roman δεν είναι η τελευταία αποστολή κορυφαίας κατηγορίας για εμάς», είπε. «Περιμένω ότι θα υπάρξουν πολλές τέτοιες αποστολές στο μέλλον».
Απειλές ακύρωσης αυτού του τύπου δεν είναι κάτι νέο. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε προτείνει σε τρεις διαδοχικούς προϋπολογισμούς την ακύρωση του Roman, που τότε ήταν γνωστό ως Wide-Field Infrared Survey Telescope. Και στις τρεις περιπτώσεις, το Κογκρέσο απέρριψε την πρόταση και διατήρησε τη χρηματοδότηση της αποστολής.
«Αυτή τη στιγμή, όλοι εργάζονται πάνω στο νομοσχέδιο για τις πιστώσεις, το οποίο υπεγράφη σε νόμο από τον Πρόεδρο και το οποίο, για την αστροφυσική, μας δίνει τη χρηματοδότηση που χρειαζόμαστε για να φέρουμε το Roman στο launch pad» και να δουλέψουμε και σε άλλες αποστολές, είπε ο Domagal-Goldman σε συνέντευξη.
Η συμβουλή του προς όσους εργάζονται σε αποστολές αστροφυσικής, συμπεριλαμβανομένων όσων απειλούνται με ακύρωση; «Τους λέω να σκύψουν το κεφάλι και να επικεντρωθούν στην υλοποίηση του προϋπολογισμού που υπέγραψε σε νόμο ο Πρόεδρος».
