Η εξάπλωση των Μπαντού και η διαμόρφωση της Αφρικής

Δεν είναι εύκολο να εξάγει κανείς σίδηρο από το μετάλλευμά του. Όμως οι κάτοικοι της αρχαίας πόλης Great Zimbabwe, πρωτεύουσας ενός ακμαίου βασιλείου στη νότια Αφρική από το 1000 έως το 1700 μ.Χ., ήταν ειδικοί.

Σε χώρους κοντά στα πέτρινα ερείπια της πόλης, ομάδες από καμίνια τήξης σιδήρου σώζονται σήμερα ως σωροί από μπάζα. Στο Mashava, ένα χωριό 25 μίλια βορειοδυτικά, θραύσματα διατηρούν τα αποτυπώματα όσων λείαιναν κάποτε το εσωτερικό των κατασκευών με πηλό.

Μερικά από τα καμίνια είχαν πλάτος σχεδόν όσο το άνοιγμα ενός ενήλικου χεριού, με τοίχους χοντρούς και ανθεκτικούς, ικανούς να συγκρατούν τη θερμότητα άνω των 2.100 βαθμών Φαρενάιτ που χρειαζόταν για την τήξη του σιδήρου. Σε αντίθεση με άλλα καμίνια που απαιτούσαν από τους εργάτες να διοχετεύουν αέρα με φυσερά, αυτά είχαν σχεδιαστεί ώστε να ρουφούν αέρα και στη συνέχεια να τον αποβάλλουν μέσα από μια καμινάδα, χωρίς ανθρώπινη εργασία. Αυτό θα έκανε σημαντικά ευκολότερη την παραγωγή σιδήρου, από τον οποίο κατασκευάζονταν τσάπες, τσεκούρια και αιχμές βελών.

«Ο αριθμός και το μέγεθος αυτών των καμινιών, μαζί με τη χρήση τεχνολογίας φυσικού ελκυσμού, δείχνουν εντατική και τεχνολογικά εξελιγμένη παραγωγή σιδήρου», λέει ο αρχαιομεταλλουργός Ezekiel Mtetwa από το Field Museum of Natural History στο Σικάγο, ο οποίος έχει μελετήσει για χρόνια τα καμίνια.

Οι επιστήμονες ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τους ανθρώπους που δημιούργησαν αυτή και άλλες κοινωνίες βασισμένες στον σίδηρο στην ανατολική και νότια Αφρική. Η έρευνα δείχνει ότι πίσω από αυτά βρίσκονταν μια ευέλικτη και καινοτόμος ομάδα από τη δυτική Αφρική. Γνωστές ως ομιλητές των Μπαντού, αυτές οι κοινότητες άρχισαν σταδιακά να εξαπλώνονται στο νότιο μισό της ηπείρου, ξεκινώντας πριν από 6.000 έως 4.000 χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο εισήγαγαν έναν ουσιαστικά νέο, μόνιμο τρόπο ζωής — με γεωργία, κτηνοτροφία, αγγειοπλαστική και μεταλλουργία — σε περιοχές που μέχρι τότε κυριαρχούνταν από κοινότητες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.

Αυτή η μετανάστευση άλλαξε όχι μόνο την ιστορία και την τεχνολογία της περιοχής, αλλά και τις γλώσσες της. Σήμερα, περίπου 350 εκατομμύρια Αφρικανοί μιλούν μία από τις περίπου 500 ξεχωριστές γλώσσες των Μπαντού, από τα ζουλού της νότιας Αφρικής έως τα σουαχίλι της ανατολικής Αφρικής. Και τουλάχιστον άλλοι τόσοι Αφρικανοί —όπως και πολλοί Αφροαμερικανοί και Αφρολάτινοι— φέρουν στο DNA τους καταγωγή από τους Μπαντού.

Πηγή: arstechnica.com.