Το Office of Space Commerce των ΗΠΑ παρουσίασε πρόταση για ένα εθελοντικό σύστημα πιστοποίησης εμπορικών διαστημικών αποστολών που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες κανενός υπάρχοντος ρυθμιστικού φορέα. Η πρόταση αφορά νέες δραστηριότητες όπως η εξυπηρέτηση δορυφόρων, η απομάκρυνση διαστημικών σκουπιδιών και οι αποστολές στη Σελήνη — τομείς που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε ρυθμιστικό κενό.
Για πάνω από μια δεκαετία, εταιρείες που σχεδίαζαν να στείλουν ρομπότ στη Σελήνη, να επισκευάσουν δορυφόρους σε τροχιά ή να καθαρίσουν διαστημικά σκουπίδια αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα: κανείς δεν ήξερε ποιος είναι αρμόδιος να τους δώσει άδεια. Η FAA ρυθμίζει τις εκτοξεύσεις. Η FCC τις επικοινωνίες. Αλλά για ό,τι συμβαίνει στο διάστημα μετά την εκτόξευση — ιδίως για δραστηριότητες που δεν υπήρχαν καν πριν από λίγα χρόνια — υπήρχε ένα νομικό κενό που άφηνε τις εταιρείες σε αβεβαιότητα.
Αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει η πρόταση που δημοσίευσε στα τέλη Μαρτίου το Office of Space Commerce (OSC), ο αρμόδιος φορέας του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ. Η λογική είναι απλή: αντί να λένε «όχι» από προεπιλογή επειδή δεν υπάρχει σαφές νομικό πλαίσιο, οι αρχές θα μπορούν να λένε «ναι» σε καινοτόμες αποστολές μέσω ενός νέου εθελοντικού συστήματος πιστοποίησης.
Η πρόταση περιγράφει μια διαδικασία κατά την οποία μια εταιρεία υποβάλλει αίτηση στο OSC, το οποίο συντονίζει μια διυπουργική αξιολόγηση. Οι άλλοι φορείς έχουν 30 ημέρες να εκφράσουν αντιρρήσεις, και το OSC έχει συνολικά 120 ημέρες να εκδώσει πιστοποίηση ή να απορρίψει την αίτηση. Το σύστημα λειτουργεί με «τεκμήριο έγκρισης» — δηλαδή, αν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος απόρριψης, η άδεια δίνεται αυτόματα. Δεν αντικαθιστά τις υπάρχουσες άδειες εκτόξευσης ή επικοινωνιών, αλλά μπορεί να απλοποιήσει μέρος εκείνων των διαδικασιών.
Αυτό που ξεχωρίζει στην προσέγγιση είναι η ρητή πρόθεση να διαμορφωθούν οι απαιτήσεις σε συνεργασία με τις ίδιες τις εταιρείες. Στελέχη του OSC μίλησαν ανοιχτά για το ότι θέλουν να «καθίσουν στο ίδιο τραπέζι» με τις πρώτες εταιρείες που θα υποβάλουν αίτηση και να ρωτήσουν τι θα έπρεπε να απαιτείται από μια αποστολή σαν τη δική τους. Είναι μια ασυνήθιστα ειλικρινής παραδοχή ότι η ρυθμιστική αρχή δεν έχει ακόμα όλες τις απαντήσεις — και ότι δεν προσποιείται ότι τις έχει.
Η αντίδραση της βιομηχανίας ήταν θετική. Εκπρόσωποι μεγάλων ενώσεων και εταιρειών χαιρέτισαν την πρόταση ως ένα βήμα που αναμενόταν εδώ και χρόνια, επισημαίνοντας ότι η ρυθμιστική αβεβαιότητα αποτελούσε εμπόδιο για επενδύσεις. Ορισμένοι ζήτησαν να συμπεριληφθούν στην τελική μορφή σαφείς προθεσμίες και διαφάνεια στη διαδικασία αξιολόγησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη του Εξωτερικού Διαστήματος — η οποία απαιτεί από τα κράτη να εποπτεύουν τις διαστημικές δραστηριότητες των πολιτών τους — τηρούνται χωρίς να δυσκολεύουν την ανάπτυξη.
Το OSC ζητά σχόλια από την αγορά, χωρίς να έχει ορίσει συγκεκριμένη προθεσμία. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η πρόταση θα καταλήξει σε πολιτική ή αν θα ακολουθήσει την τύχη προηγούμενων προσπαθειών — που έμειναν στα χαρτιά ενώ το εμπορικό διάστημα συνέχισε να αναπτύσσεται με ρυθμούς που κανείς ρυθμιστής δεν είχε προβλέψει.
