Η NASA εξετάζει το ενδεχόμενο να στέλνει ρομποτικά διαστημόπλοια στη Σελήνη με ρυθμό μιας αποστολής τον μήνα. Οι εταιρείες Firefly Aerospace και Intuitive Machines λένε ότι είναι έτοιμες να ανταποκριθούν σε αυτή τη ζήτηση, αν και μέχρι σήμερα δεν έχουν καταφέρει ούτε μία αποστολή τον χρόνο.
Ο νέος διοικητής της NASA, Jared Isaacman, έχει θέσει έναν στόχο που ακούγεται σχεδόν προκλητικά φιλόδοξος: μία ρομποτική αποστολή προσσελήνωσης κάθε μήνα, με αφετηρία τον νότιο πόλο της Σελήνης και ορίζοντα το 2026. Δύο εταιρείες που έχουν ήδη πετάξει τέτοιες αποστολές — η Firefly Aerospace και η Intuitive Machines — ανέβηκαν στις τηλεδιασκέψεις αποτελεσμάτων τους στις 19 Μαρτίου και είπαν ότι αγκαλιάζουν αυτό το όραμα. Το ερώτημα είναι αν μπορούν να το υλοποιήσουν.
Το ιστορικό είναι μικτό. Από τις τέσσερις εμπορικές αποστολές που έχουν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος CLPS της NASA, μόνο το Blue Ghost 1 της Firefly κατάφερε να προσσεληνωθεί ομαλά και να ολοκληρώσει την αποστολή του, τον Μάρτιο του 2025. Τα δύο σκάφη της Intuitive Machines — το IM-1 το 2024 και το IM-2 φέτος — ανατράπηκαν κατά την προσσελήνωση, περιορίζοντας σημαντικά τις δυνατότητές τους. Η αξιοπιστία, με άλλα λόγια, δεν είναι δεδομένη.
Παρά ταύτα, οι επικεφαλής και των δύο εταιρειών μιλούν με αυτοπεποίθηση για αύξηση της παραγωγής. Ο Jason Kim της Firefly ανέφερε επενδύσεις σε νέους χώρους καθαρής παραγωγής στο Τέξας, εν μέρει χρηματοδοτημένες από κρατική επιχορήγηση, που θα επιτρέψουν την ταυτόχρονη κατασκευή περισσότερων σκαφών. Ο Steve Altemus της Intuitive Machines μίλησε για ένα νέο συμβόλαιο «CLPS 2.0» που θα μπορούσε να περιλαμβάνει μαζικές αγορές σκαφών και ανάπτυξη μεγαλύτερων landers. Κανείς από τους δύο, ωστόσο, δεν έδωσε συγκεκριμένους αριθμούς για το πόσες αποστολές μπορούν να υποστηρίξουν ετησίως τα επόμενα χρόνια.
Πέρα από τη Σελήνη, και οι δύο εταιρείες βρίσκονται σε φάση επέκτασης. Η Firefly επέστρεψε επιτυχώς στις πτήσεις με τον πύραυλο Alpha στις 11 Μαρτίου, μεταφέροντας ένα πειραματικό φορτίο της Lockheed Martin, και ετοιμάζεται για τη μετάβαση στην αναβαθμισμένη έκδοση Block 2. Παράλληλα, αναπτύσσει τον μεσαίου μεγέθους πύραυλο Eclipse σε συνεργασία με τη Northrop Grumman, με στόχο την πρώτη πλήρη εκτόξευση το 2027. Η Intuitive Machines, από την πλευρά της, ολοκλήρωσε πρόσφατα την εξαγορά της Lanteris Space Systems — της πρώην Maxar Space Systems — έναντι 800 εκατομμυρίων δολαρίων, αποκτώντας σημαντικές δυνατότητες κατασκευής δορυφόρων για τροχιές LEO και GEO.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό δεν είναι αν οι εταιρείες θέλουν να πετύχουν μηνιαίες αποστολές στη Σελήνη — προφανώς θέλουν, καθώς αυτό σημαίνει σταθερά συμβόλαια και ανάπτυξη. Το ερώτημα είναι αν η τεχνολογία, η παραγωγική ικανότητα και — κυρίως — η αξιοπιστία των προσσεληνώσεων μπορούν να φτάσουν σε επίπεδο που να δικαιολογεί έναν τέτοιο ρυθμό. Η ιστορία των διαστημικών προγραμμάτων έχει δείξει ότι η απόσταση ανάμεσα στις ανακοινώσεις και στις εκτοξεύσεις μετριέται συχνά σε χρόνια.
