Αμερικανικοί δορυφόροι επιτήρησης εκτέλεσαν μια συντονισμένη επιχείρηση «παράδοσης σκοπιάς» για να παρακολουθούν αδιάκοπα ένα ζεύγος κινεζικών διαστημόπλοιων σε τροχιά γεωστατικής. Το περιστατικό αναδεικνύει πόσο έντονη έχει γίνει η αντιπαλότητα στο διάστημα μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων — σε ένα πεδίο που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατο στο κοινό.
Στα 35.786 χιλιόμετρα πάνω από τον ισημερινό, εκεί όπου οι δορυφόροι κινούνται με την ίδια ταχύτητα που περιστρέφεται η Γη και φαίνονται ακίνητοι στον ουρανό, διαδραματίστηκε τον Μάρτιο ένα από τα πιο αποκαλυπτικά επεισόδια της σύγχρονης διαστημικής αντιπαλότητας. Δύο αμερικανικοί δορυφόροι του προγράμματος GSSAP — ενός συστήματος επιτήρησης γεωστατικής τροχιάς που λειτουργεί υπό την αιγίδα της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ — εκτέλεσαν μια συντονισμένη επιχείρηση για να παρακολουθούν αδιάκοπα ένα ζεύγος κινεζικών διαστημόπλοιων.
Σύμφωνα με δεδομένα της εταιρείας Comspoc, που παρέχει εμπορικές υπηρεσίες παρακολούθησης διαστήματος, οι δορυφόροι USA 324 και USA 325 τοποθετήθηκαν για τέσσερις ημέρες — από τις 14 έως τις 18 Μαρτίου — εκατέρωθεν των κινεζικών Shijian-29A και 29B. Η διάταξη αυτή, που η Comspoc χαρακτηρίζει ως «bracket», επέτρεπε ταυτόχρονη παρατήρηση και από τις δύο πλευρές. Στη συνέχεια, ο USA 325 αποχώρησε από την περιοχή, ενώ ο USA 324 ανέλαβε την αποκλειστική παρακολούθηση, πλησιάζοντας τον Shijian-29A σε απόσταση περίπου 63 χιλιομέτρων — σχετικά κοντά για τα δεδομένα της γεωστατικής τροχιάς.
Τα κινεζικά διαστημόπλοια εκτοξεύτηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 με πύραυλο Long March 7A. Η κρατική εταιρεία CASC τα παρουσίασε ως πλατφόρμες για «επαλήθευση νέων τεχνολογιών ανίχνευσης διαστημικών στόχων» — μια διατύπωση αρκετά ευρεία ώστε να αφήνει ανοιχτά πολλά ερωτήματα. Δεν δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες των δορυφόρων, και οι δυνατότητές τους παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες. Παρατηρήσεις από το ελβετικό ινστιτούτο s2a Systems έδειξαν ότι ο Shijian-29A εμφανίζεται σημαντικά πιο φωτεινός από τον 29B, χωρίς να είναι σαφές αν αυτό οφείλεται στο μέγεθος, το σχήμα ή την επίστρωση των δορυφόρων.
Η Comspoc περιέγραψε το σκηνικό με μια φράση που συνοψίζει εύστοχα την κατάσταση: «επιθεωρητές που παρακολουθούν επιθεωρητές». Και οι δύο πλευρές έχουν αναπτύξει δορυφόρους ικανούς για ελιγμούς ραντεβού και εγγύτητας — γνωστούς στη βιομηχανία ως RPO (Rendezvous and Proximity Operations). Πρόκειται για δυνατότητες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για αθώες επιθεωρήσεις όσο και για επιχειρήσεις αντιμέτρων σε περίπτωση σύγκρουσης.
Το επεισόδιο δεν είναι μεμονωμένο. Τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία έχουν επιταχύνει τους ελιγμούς τους στη γεωστατική τροχιά, σε ένα παιχνίδι αμοιβαίας παρακολούθησης που διεξάγεται σιωπηλά, χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από τα κεφάλια μας. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πού τελειώνει η επιτήρηση και πού αρχίζει η απειλή.
