Home Science

Εγκαταλελειμμένοι αγωγοί πετρελαίου και αερίου ρίχνουν μικροπλαστικά στη θάλασσα κάθε χρόνο

Από Trantorian 30 Αυγούστου 2026 1 λεπτό ανάγνωσης
Εγκαταλελειμμένοι αγωγοί πετρελαίου και αερίου ρίχνουν μικροπλαστικά στη θάλασσα κάθε χρόνο

Δεκαετίες μετά την παύση λειτουργίας υπεράκτιων έργων πετρελαίου και αερίου, οι υποθαλάσσιοι αγωγοί που μένουν πίσω συνεχίζουν να αποβάλλουν μικροπλαστικά στον ωκεανό.

Μόνο στη βρετανική υφαλοκρηπίδα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτοί οι εγκαταλελειμμένοι, φθαρμένοι αγωγοί και τα umbilicals, όπως σωλήνες και καλώδια, παράγουν περίπου 500 μετρικούς τόνους, δηλαδή περίπου 550 αμερικανικούς τόνους, μικροπλαστικών κάθε χρόνο, σύμφωνα με νέα μελέτη στο Journal of Hazardous Materials.

«Το χαμηλότερο σενάριο απελευθέρωσης είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με τις ετήσιες απελευθερώσεις μικροπλαστικών στη Βόρεια Θάλασσα από τα ποτάμια του Ηνωμένου Βασιλείου», γράφουν οι συντάκτες της μελέτης.

«Το υψηλότερο είναι σημαντικά μεγαλύτερο από τις ετήσιες απελευθερώσεις μικροσφαιριδίων από καλλυντικά πριν από την απαγόρευση στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Τη μελέτη οδήγησε η θαλάσσια επιστήμονας Freija Mendrik από το University of Plymouth στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Mendrik λέει ότι τα ευρήματα της ομάδας της αναδεικνύουν μια σοβαρά υποτιμημένη πηγή ρύπανσης από μικροπλαστικά, η οποία μπορεί ήδη να επηρεάζει τη θαλάσσια ζωή.

«Η έρευνά μας είναι η πρώτη που εκτιμά τη μάζα των πλαστικών που περιέχονται στις υποδομές πετρελαίου και αερίου στη βρετανική υφαλοκρηπίδα, με περισσότερους από 120.000 μετρικούς τόνους πλαστικού να ενδέχεται να παραμένουν στο θαλάσσιο περιβάλλον μετά την αποξήλωση», εξηγεί.

«Τα ευρήματά μας έχουν σημασία πέρα από τον κλάδο πετρελαίου και αερίου και για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αποξήλωση σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Από τη δεκαετία του 1960, πετρέλαιο και αέριο αντλούνται από τη βρετανική υφαλοκρηπίδα, με το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας να εντοπίζεται στη Βόρεια Θάλασσα.

Η Mendrik και η ομάδα της εξέτασαν αρχεία της North Sea Transition Authority για να δημιουργήσουν ένα σύνολο δεδομένων με όλους τους γνωστούς αγωγούς και τα umbilicals που έχουν εγκατασταθεί στην περιοχή.

Τα αρχεία αυτά έδωσαν επίσης μια γενική εικόνα για το μέγεθος των αγωγών, για το πόσο πλαστικό περιείχαν, καθώς και για τα υλικά από τα οποία ήταν κατασκευασμένοι και επικαλυμμένοι, αλλά και για το αν ήταν πιθανό να έχουν αποξηλωθεί επιτόπου ή να έχουν αφαιρεθεί.

Συνήθως, οι μεγάλοι, άκαμπτοι αγωγοί έμεναν στον βυθό όταν αφαιρούνταν άλλες υποδομές. Μερικοί από αυτούς ήταν επικαλυμμένοι με ένα πολυμερές που ονομάζεται coal tar epoxy (CTE) και στη συνέχεια τοποθετούνταν κάτω από τσιμεντένια βάρη.

Ένας διαφορετικός τύπος αγωγού δεν έχει σκυρόδεμα και είναι επικαλυμμένος αντί γι’ αυτό με ένα πολυμερές που ονομάζεται fusion-bonded epoxy (FBE).

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν πραγματικά δείγματα από αυτά τα πλαστικά, προερχόμενα από αγωγούς και umbilicals της Shell UK Ltd που είχαν μείνει στον βυθό του κοιτάσματος Brent, ανοικτά των ακτών των νήσων Shetland, για 22 χρόνια και ανασύρθηκαν το 2024.

Η ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης αποκάλυψε ρωγμές και κατακερματισμό σε τμήματα του πλαστικού που ήταν άμεσα εκτεθειμένα στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Αυτά τα σημάδια έδειχναν δεκαετίες τριβής από χοντρή άμμο, ρεύματα και τα ίχνη των οργανισμών που είχαν εγκατασταθεί στην επιφάνεια των αγωγών.

Τα τμήματα των αγωγών που ήταν καλυμμένα με σκυρόδεμα έδειχναν συνήθως μικρότερη φθορά, αν και και εκεί ο χρόνος είχε αφήσει τα σημάδια του.

Συνδυάζοντας όλα αυτά τα δεδομένα για να δημιουργήσουν μια σειρά μοντέλων, η ομάδα εκτιμά ότι αυτά τα παλαιά πλαστικά, που άφησαν πίσω τους οι εταιρείες πετρελαίου και αερίου, θα μπορούσαν να απελευθερώνουν περίπου 4,5 έως 500 μετρικούς τόνους μικροπλαστικών στη βρετανική Βόρεια Θάλασσα κάθε χρόνο, ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες.

Περαιτέρω ανάλυση βοήθησε τους ερευνητές να προβλέψουν τους σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους από την παραμονή των εκτιμώμενων 121.000 μετρικών τόνων πλαστικού που πιθανότατα εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυθμένα της Βόρειας Θάλασσας.

«Ακόμη και στο καλύτερο σενάριο για τις εκπομπές μικροπλαστικών, η αποδόμηση μεγάλων άκαμπτων αγωγών που αποξηλώθηκαν επιτόπου στη βρετανική υφαλοκρηπίδα θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένη πρόσθετη βλάβη [στη θαλάσσια ζωή] πέρα από εκείνη που ήδη προκαλείται από πλαστικά απορρίμματα από άλλες πηγές», γράφουν η Mendrik και οι συνεργάτες της.

Η μελέτη επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο τμήμα της βρετανικής υφαλοκρηπίδας, όμως έργα πετρελαίου και αερίου σε όλο τον κόσμο έχουν αφήσει πίσω τους πλαστικά μετά την αποξήλωση.

«Με βάση τη γνώση ότι το 55% του αποθέματος του Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί να μην ανακτηθεί και ότι πάνω από το 97% όλων των αγωγών που αποξηλώθηκαν στις ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1960 έχουν μείνει στον βυθό, τότε, με τη συνήθη πρακτική, η ποσότητα των πλαστικών που πρόκειται να παραμείνουν στο θαλάσσιο περιβάλλον είναι πιθανό να είναι σημαντική», καταλήγουν οι ερευνητές.

Δεν είναι όμως μόνο τα πλαστικά. Πολύ μετά την αποξήλωση των υποδομών πετρελαίου και αερίου, βαρέα μέταλλα όπως ο υδράργυρος και άλλοι ρύποι συνεχίζουν να διαρρέουν στους ωκεανούς, με άγνωστες επιπτώσεις για τη θαλάσσια ζωή.

«Αυτό έχει συνέπειες για τη διαχείριση, τη νομοθεσία και τις δικαστικές διεκδικήσεις», λέει ο θαλάσσιος βιολόγος του University of Plymouth, Richard Thompson.

«Οι συνεισφορές από τον κλάδο πετρελαίου και αερίου είναι σημαντικές και, στο εξής, οι διαδικασίες αποξήλωσης πρέπει να εξετάζονται σωστά πριν από την εγκατάσταση».

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Journal of Hazardous Materials.

Το άρθρο αυτό ελέγχθηκε από τη Clare Watson και επιμελήθηκε από τη Clare Watson. Παρότι δίνουμε μεγάλη σημασία στη διαδικασία μας, είμαστε μόνο άνθρωποι. Αν εντοπίσετε κάποιο λάθος, ενημερώστε μας.

Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.