Home Science

Επιστήμονες “ανέστησαν” το παρελθόν και ανακάλυψαν την κβαντική πηγή ενέργειας που θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα

Από Trantorian 10 Απριλίου 2026 1 λεπτό ανάγνωσης
Επιστήμονες “ανέστησαν” το παρελθόν και ανακάλυψαν την κβαντική πηγή ενέργειας που θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα

Φυσικοί έδειξαν ότι, σε ορισμένα κβαντικά συστήματα, ο χρόνος μπορεί να «αντιστραφεί» πρακτικά. Η τεχνική αυτή ίσως ανοίξει δρόμο για νέους τρόπους συλλογής ενέργειας σε κβαντικές μπαταρίες.

Φυσικοί έδειξαν ότι σε ορισμένα κβαντικά συστήματα ο χρόνος μπορεί να εμφανιστεί σαν να κινείται προς τα πίσω, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να βρει εφαρμογή στη φόρτιση κβαντικών μπαταριών. Η ιδέα δεν ακυρώνει τη φυσική όπως την ξέρουμε, αλλά αξιοποιεί τον τρόπο με τον οποίο οι μετρήσεις επηρεάζουν ένα κβαντικό σύστημα και πώς αυτή η επίδραση μπορεί να αντιστραφεί ελεγχόμενα.

Στον μακρόκοσμο, ο χρόνος φαίνεται να έχει μία μόνο κατεύθυνση. Τα γεγονότα γίνονται αντιληπτά ως αλυσίδα που προχωρά μπροστά, ενώ οι νόμοι της φυσικής επιτρέπουν συχνά να γραφούν και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η δεύτερη αρχή της θερμοδυναμικής δίνει μια βασική εξήγηση για αυτή τη διάκριση, αφού τα συστήματα τείνουν να γίνονται πιο άτακτα με την πάροδο του χρόνου. Στον κβαντικό κόσμο, όμως, ο «βέλος του χρόνου» ορίζεται διαφορετικά: προκύπτει από τη σύγκριση των μετρήσεων που κάνουμε με τον τρόπο που αναμένουμε να εξελιχθεί ένα σύστημα και από τα στατιστικά μοτίβα που εμφανίζονται.

Σε αυτή τη βάση, ο Λουίς Πέδρο Γκαρσία-Πίντος στο Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος και οι συνεργάτες του βρήκαν έναν τρόπο να μιμηθούν το στατιστικό αποτύπωμα της κίνησης προς τα πίσω. Η ομάδα ανέλυσε πώς οι ίδιες οι μετρήσεις αλλάζουν ένα κβαντικό σύστημα και στη συνέχεια σχεδίασε πεδία και εργαλεία ελέγχου που αναιρούν αυτό το αποτέλεσμα. Αν μια μέτρηση σπρώχνει το σύστημα προς μία κατεύθυνση, η παρέμβαση το επαναφέρει. Έτσι, οι τροχιές που καταγράφονται μοιάζουν περισσότερο με εξέλιξη αντίστροφη στον χρόνο παρά με κανονική πρόοδο προς τα εμπρός.

Η ίδια λογική μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να εφαρμοστεί σε ένα qubit, τη βασική μονάδα πληροφορίας ενός κβαντικού υπολογιστή. Η ιδέα είναι να μετριέται έμμεσα μία ιδιότητά του, όπως το spin, ώστε να μη διαταράσσεται η εύθραυστη κβαντική του κατάσταση, και στη συνέχεια το σήμα αυτό να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των απαραίτητων διορθώσεων μέσω παλμών μικροκυμάτων. Από εκεί προκύπτει και η πιο ενδιαφέρουσα προοπτική: κάθε μέτρηση σε ένα κβαντικό σύστημα εισάγει ενέργεια, και η προσεκτική αντιστάθμιση αυτής της διαδικασίας μπορεί να επιτρέψει τη συλλογή της για άλλες χρήσεις, από κβαντικές μπαταρίες έως μικροσκοπικές κβαντικές μηχανές. Όπως επισημαίνει ο Μάουρο Πατερνόστο από το Queen’s University Belfast, το σχήμα είναι έξυπνο αλλά ιδιαίτερα εξειδικευμένο, ενώ δεν παραβιάζει τη δεύτερη αρχή της θερμοδυναμικής, αφού για να μειωθεί η αταξία του συστήματος απαιτείται οπωσδήποτε εξωτερική ενέργεια ελέγχου.