Άτομα με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος που έλαβαν ένα πειραματικό καθημερινό χάπι έζησαν σχεδόν δύο φορές περισσότερο από όσους έκαναν ενδοφλέβια χημειοθεραπεία.
Το φάρμακο daraxonrasib προορίζεται για τη θεραπεία ανθρώπων με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος σε κλινικές.
REUTERS/Danielle Villasana
Ένα καθημερινό χάπι διπλασιάζει τον χρόνο επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος, μία από τις πιο επιθετικές και δύσκολες στη θεραπεία μορφές της νόσου, ακόμη και αφού σταματήσει να ανταποκρίνεται στη χημειοθεραπεία. Επιπλέον, το χάπι αυτό έχει λιγότερες παρενέργειες από τη συνήθη χημειοθεραπεία.
«Πρόκειται για μια μεταμορφωτική θεραπεία», λέει η Pilar Acedo από το University College London, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Για δεκαετίες, [τα αποτελέσματα επιβίωσης] δεν είχαν αλλάξει για τον καρκίνο του παγκρέατος. [Η νέα θεραπεία] σάς δίνει διπλάσιο χρόνο για να απολαύσετε τη ζωή σας, να είστε με την οικογένειά σας και να κάνετε πράγματα που θα θέλατε να κάνετε».
Ο καρκίνος του παγκρέατος ανακόπηκε με ένεση ιού σε τρεις ασθενείς
Περίπου το 70% των ανθρώπων με καρκίνο του παγκρέατος διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Η απουσία προληπτικού ελέγχου ρουτίνας και τα ασαφή συμπτώματα, όπως ένας πόνος στη μέση, σημαίνουν ότι η νόσος εντοπίζεται συνήθως όταν έχει εξαπλωθεί αλλού. Η συνήθης θεραπεία περιλαμβάνει χημειοθεραπεία, όμως ακόμη και τότε οι περισσότεροι ασθενείς επιβιώνουν κατά μέσο όρο μόνο τρεις έως έξι μήνες. «Η νόσος είναι πραγματικά επιθετική και δύσκολη στη θεραπεία», λέει η Acedo.
Πάνω από το 90% των καρκίνων του παγκρέατος οφείλεται σε μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS, το οποίο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη γνωστή ως K-Ras. Όταν το γονίδιο μεταλλάσσεται, η K-Ras «κολλάει» σε μια κατάσταση που ωθεί τα καρκινικά κύτταρα να διαιρούνται ανεξέλεγκτα.
Η Eileen O’Reilly από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center στη Νέα Υόρκη και οι συνεργάτες της αναρωτήθηκαν αν ένα φάρμακο με την ονομασία daraxonrasib, το οποίο προσδένεται στην πρωτεΐνη, θα μπορούσε να αποδυναμώσει τα σήματά της και να επιβραδύνει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Έτσι, η ομάδα στρατολόγησε 500 ανθρώπους με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, οι οποίοι είχαν πάψει να ανταποκρίνονται σε έναν αρχικό κύκλο χημειοθεραπείας. Τους χώρισαν σε δύο ομάδες: η πρώτη έπαιρνε daraxonrasib κάθε μέρα και η δεύτερη συνέχιζε να λαμβάνει τη συνήθη χημειοθεραπεία με ενδοφλέβιες εγχύσεις.
Οι ερευνητές, που παρουσίασαν τα αποτελέσματα στη συνεδρίαση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας στο Σικάγο στις 31 Μαΐου, διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες στην ομάδα του daraxonrasib έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, έναντι 6,7 μηνών στην ομάδα της χημειοθεραπείας. «Είναι φανταστική είδηση», λέει η Acedo. Η θεραπεία είναι η πρώτη εδώ και δεκαετίες που βελτιώνει τα αποτελέσματα επιβίωσης σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος, προσθέτει.
Επιπλέον, μόλις το 1% των συμμετεχόντων στην ομάδα του daraxonrasib σταμάτησε τη λήψη του φαρμάκου λόγω παρενεργειών, όπως εξάνθημα, ενώ το 11% σταμάτησε τη χημειοθεραπεία εξαιτίας ανεπιθύμητων ενεργειών όπως η κόπωση. «Ένα καθημερινό χάπι είναι επίσης πολύ πιο εύκολο στη λήψη από τη χημειοθεραπεία, που απαιτεί συχνές επισκέψεις στο νοσοκομείο και είναι επεμβατική», λέει η Acedo.
Η πρωτοποριακή ιδέα ότι μπορούμε να διαπραγματευτούμε με τον καρκίνο
Νέα έρευνα που αξιοποιεί έννοιες γνωστές εδώ και δεκαετίες αμφισβητεί την αντίληψη ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί ο καρκίνος είναι να σκοτωθεί κάθε τελευταία καρκινική κυτταρική μονάδα. Αντί γι’ αυτό, οι επιστήμονες προτείνουν ότι ίσως μπορούμε να δοκιμάσουμε λίγη πειθώ.
Η ομάδα έχει υποβάλει τα ευρήματα στον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων και ελπίζει ότι το φάρμακο θα εγκριθεί τους επόμενους μήνες για χρήση σε ανθρώπους με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος που έχουν ήδη κάνει χημειοθεραπεία, λέει η O’Reilly.
Ωστόσο, απέχει ακόμη πολύ από το να θεωρηθεί θεραπεία, λέει η Acedo. «Είναι μερικοί επιπλέον μήνες, κάτι που είναι πραγματικά ελπιδοφόρο, αλλά δεν είναι ακόμη χρόνια και οι ασθενείς εξακολουθούν να πεθαίνουν από τη νόσο», λέει. Παρ’ όλα αυτά, περαιτέρω μελέτες ίσως δείξουν ότι ο συνδυασμός του daraxonrasib με άλλα πειραματικά φάρμακα ή με χημειοθεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα, προσθέτει.
Οι ερευνητές το εξετάζουν αυτό σε τρέχουσες δοκιμές, λέει η O’Reilly. Εξετάζουν επίσης αν το daraxonrasib θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία πρώτης γραμμής σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει ακόμη θεραπεία, προσθέτει.
Λάβετε μια εβδομαδιαία δόση ανακαλύψεων στο inbox σας. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.
