Μπιλ Γκέιτς: Δύο δεκαετίες αναταραχών από την τεχνητή νοημοσύνη – «Ίσως ζήσουμε σαν τους Άμις»

Ο Μπιλ Γκέιτς προβλέπει δύο δεκαετίες αναταραχών από την τεχνητή νοημοσύνη και δεν αποκλείει ότι κάποιοι θα επιλέξουν να ζουν «σαν τους Άμις», όπως είπε σε εκτενή συνέντευξή του στον Νίλαϊ Πατέλ για το The Verge.

«Θα μπορούσαμε κυριολεκτικά να πούμε: Ας γίνουμε σαν τους Άμις και ας χρησιμοποιούμε την τεχνητή νοημοσύνη μόνο για ορισμένα πράγματα», αναφέρει. Η σκέψη αυτή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο προβληματισμό για το μέλλον της εργασίας, την ανθρώπινη δημιουργικότητα και την ανάγκη των ανθρώπων να αισθάνονται χρήσιμοι.

Ο Γκέιτς δεν υιοθετεί καταστροφολογικά σενάρια, ωστόσο επιμένει ότι «έχουμε ξεπεράσει το όριο δυνατοτήτων που καθιστά αυτή την τεχνολογία μακράν την πιο επικίνδυνη που έχει εφευρεθεί ποτέ». Τονίζει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίζουν αδυναμίες σε ψηφιακές υποδομές, να αναπτύσσουν λογισμικό, να επεξεργάζονται πολύπλοκα επιστημονικά προβλήματα και να επηρεάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις. Ειδικά χωρίς δικλίδες ασφαλείας, τον ανησυχούν οι δυνατότητες για κυβερνοεπιθέσεις και βιοτρομοκρατία.

«Δεν είμαι καταστροφολόγος. Είμαι μια ισχυρή φωνή που επισημαίνει ότι πρόκειται για την πιο καθοριστική τεχνολογία, τόσο ως προς τις δυνατότητές της να προσφέρει καλό όσο και ως προς την ταχύτητα των αλλαγών που θα βιώσει η κοινωνία», λέει. «Η μεγάλη μου ανησυχία αφορά αυτή την εικοσαετή μεταβατική περίοδο, κατά την οποία θα υπάρχουν νικητές και χαμένοι και πολλές αναταραχές».

Στο πεδίο της εργασίας, εκτιμά ότι η αλλαγή θα ξεκινήσει από τα επαγγέλματα γραφείου —λογιστική, εξυπηρέτηση πελατών, προγραμματισμό, επιστημονική έρευνα— και θα επεκταθεί στη χειρωνακτική εργασία με την ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ. Οραματίζεται ρομπότ που θα κατασκευάζουν σπίτια, θα καλλιεργούν τρόφιμα και θα κάνουν χειρουργικές επεμβάσεις. «Αν κοιτάξουμε είκοσι χρόνια μπροστά, δεν είναι καθόλου σαφές ποιες ελλείψεις θα εξακολουθούν να υπάρχουν», σημειώνει.

Η αφθονία αγαθών και υπηρεσιών μπορεί να συμπιέσει δραστικά το κόστος ζωής, αλλά εγείρει και ένα θεμελιώδες ερώτημα: τι θα δίνει νόημα όταν η ανθρώπινη εργασία δεν θα είναι απαραίτητη; «Η ανθρωπότητα, σε εκείνη την εποχή της πραγματικής αφθονίας, θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να οργανωθεί και να αποκτήσει σκοπό – και ελπίζω να εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο».

Προτείνει να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο ορισμένες δραστηριότητες να παραμείνουν αποκλειστικά ανθρώπινες, ακόμη κι αν οι μηχανές υπερέχουν: φροντίδα παιδιών, μαγειρική, τέχνη, αθλητισμός. Αναφέρεται επίσης στη μείωση των ωρών εργασίας και στην πρόωρη συνταξιοδότηση ως πιθανές πολιτικές επιλογές.

Στο ρυθμιστικό πεδίο, προειδοποιεί ότι οι εταιρείες δεν μπορούν να διασφαλίσουν μόνες τους την ασφάλεια σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ζητά υποχρεωτικούς ελέγχους και διεθνή συνεργασία, χωρίς να αποκλείει ότι ίσως χρειαστεί ένα σοβαρό περιστατικό για να κινητοποιηθούν οι κυβερνήσεις.

Παρά τους φόβους του, παραμένει αισιόδοξος για την πρόοδο στην ιατρική, την ανάπτυξη θεραπειών και την αντιμετώπιση ασθενειών. «Θα έχουμε αρκετές προκλήσεις να αντιμετωπίσουμε ως άνθρωποι, από τις ανατροπές στην αγορά εργασίας μέχρι τις επιθέσεις στις υποδομές μας. Πρέπει να επικεντρωθούμε πρώτα και κύρια στους ανθρώπους».

Ο ίδιος συνοψίζει ότι «ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, αυτή θα είναι μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους στην ανθρώπινη ιστορία». Και αναγνωρίζει το υπαρξιακό άγχος που γεννά στους νέους η ισχύς των συστημάτων: «Είναι τρομακτικό για έναν νέο άνθρωπο που θέλει να προσφέρει κάτι μοναδικό να γνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι τόσο ισχυρή».