Σε μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα, αρχαιολόγοι ανακοινώνουν ότι τα μυστηριώδη σκελετικά κατάλοιπα σε αρχαίο τάφο ανήκουν στον πατέρα και στον γιο ενός θρυλικού ηγεμόνα.
Το ρεπορτάζ έγινε σε συνεργασία με το Biography.com.
Παρότι έζησε μόλις 32 χρόνια, ο Μέγας Αλέξανδρος βρίσκεται σταθερά στην κορυφή των λιστών για τη στρατιωτική ιστορία — αν και όσοι βρέθηκαν απέναντί του ίσως να διαφωνούν με τον χαρακτηρισμό «μέγας». Μετά τη νίκη του επί των Περσών στη μάχη των Γαυγαμήλων, έγινε «Βασιλιάς της Βαβυλώνας, Βασιλιάς της Ασίας, Βασιλιάς των τεσσάρων περάτων του κόσμου», και οι τακτικές του μελετώνται μέχρι σήμερα.
Ο Αλέξανδρος Γ’ της Μακεδονίας είχε και ισχυρή αφετηρία. Δάσκαλός του ήταν ο Αριστοτέλης (ναι, ο Αριστοτέλης), ενώ το μεγαλύτερο στρατιωτικό του πλεονέκτημα ήταν ο πατέρας του, ο βασιλιάς Φίλιππος Β’. Εκείνος ανέδειξε τη Μακεδονία και δημιούργησε τον στρατό που ο Αλέξανδρος οδήγησε στην ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Ο Φίλιππος Β’ δεν έγινε ποτέ τόσο αναγνωρίσιμος όσο ο γιος του, όμως τώρα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, περίπου 2.350 χρόνια μετά τη δολοφονία του το 336 π.Χ. στις Αιγές (σημερινή Βεργίνα, Ελλάδα).
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Archaeological Science: Reports, αρχαιολόγοι επιβεβαιώνουν ότι τα λείψανα του ετεροθαλή αδελφού, του γιου και του πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου βρίσκονται στον οικογενειακό τάφο στη Βεργίνα.
Οι Αιγές χάθηκαν από την ιστορία για δύο χιλιετίες. Το 1977, ο Έλληνας αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος εντόπισε τον τόπο ταφής του Φιλίππου Β’, και ο χώρος αναγνωρίστηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1996. Ωστόσο, παρά τη βεβαιότητα πολλών ότι τα οστά του πατέρα του Αλέξανδρου βρίσκονταν στο νέο αυτό μνημείο, ακολούθησαν πολυετείς διαφωνίες για το ποιος ήταν θαμμένος σε καθέναν από τους τρεις τάφους του συγκροτήματος.
Για να λυθεί το αίνιγμα, διεθνής ομάδα αρχαιολόγων από τις ΗΠΑ, τη Μαδρίτη και την Ελλάδα συνδύασε πολλαπλές επιστημονικές μεθόδους —οστεολογικές αναλύσεις, ανατομικές εξετάσεις, ακτινογραφίες και άλλα— και συμβουλεύτηκε ιστορικές πηγές. Το συμπέρασμα: ο Τάφος Ι περιέχει τα λείψανα του Φιλίππου Β’, μαζί με τη σύζυγό του Κλεοπάτρα (όχι εκείνη την Κλεοπάτρα) και τον βρέφος γιο τους, οι οποίοι σκοτώθηκαν μετά τη δολοφονία του Φιλίππου.
Επιπλέον, ο Τάφος ΙΙ —που ορισμένοι μελετητές θεωρούσαν ότι ίσως ανήκε στον Φίλιππο— αποδίδεται τελικά στον βασιλιά Αρριδαίο (ετεροθαλή αδελφό του Αλέξανδρου) και στη σύζυγό του, τη πολεμίστρια Αδέα Ευρυδίκη. Ο Τάφος ΙΙΙ ανήκει στον Αλέξανδρο Δ’, τον έφηβο γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
«Αξιολογήσαμε την υπόθεση ότι ο Φίλιππος Β’ βρίσκεται στον Τάφο ΙΙ και δείξαμε γιατί δεν μπορεί να υποστηριχθεί, βάσει πλήρους ανασκόπησης των διαθέσιμων στοιχείων», σημειώνουν οι συγγραφείς. «Δυστυχώς, δεν είναι όλα τα στοιχεία διαθέσιμα ακόμη. Αναμένουμε τη δημοσίευση των ημερολογίων της ανασκαφής του Τάφου Ι».
Λίγα ζευγάρια πατέρα-γιου έχουν αλλάξει τόσο ριζικά την ιστορία όσο ο Φίλιππος Β’ και ο Μέγας Αλέξανδρος. Και τώρα, 2.360 χρόνια μετά, ανθρωπολόγοι και αρχαιολόγοι συνθέτουν επιτέλους το κλείσιμο του πρώτου τους κεφαλαίου.