Αντιπηκτικό φάρμακο μειώνει πόνο και φθορά σε οστεοαρθρίτιδα

Ένα φάρμακο που προλαμβάνει τους θρόμβους μείωσε τον πόνο και βελτίωσε την κινητικότητα σε ποντίκια και πιθήκους με οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο New Scientist. Η προσέγγιση φαίνεται να λειτουργεί εν μέρει μειώνοντας τα φλεγμονώδη σήματα που καταστρέφουν τον χόνδρο.

Η οστεοαρθρίτιδα προκαλείται από τη φθορά του χόνδρου που λειτουργεί σαν «μαξιλάρι» στα άκρα των οστών, οδηγώντας σε φλεγμονή, πόνο και δυσκαμψία. Επηρεάζει περισσότερους από 500 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Τα παυσίπονα και τα αντιφλεγμονώδη μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα, όμως δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα που να σταματούν ή να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου.

«Δεν έχουμε να προσφέρουμε στους ασθενείς μας τίποτε πέρα από το να προτείνουμε απώλεια βάρους ή να δίνουμε φάρμακα που προσφέρουν ανακούφιση από τον πόνο», λέει η Tonia Vincent από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Είναι ευρέως αποδεκτό ότι τα φλεγμονώδη μόρια TNF-alpha και IL-1-beta προκαλούν τη φλεγμονή που επιδεινώνει την οστεοαρθρίτιδα. Αυτό οδήγησε σε κλινικές δοκιμές φαρμάκων που στοχεύουν ένα από αυτά τα δύο μόρια, όμως χωρίς επιτυχία, πιθανότατα επειδή όταν μπλοκάρεται το ένα, το άλλο μπορεί να το αντισταθμίσει, σύμφωνα με τον Chuan-Ju Liu από το Yale University και τους συνεργάτες του.

Για να εξετάσουν αν ο ταυτόχρονος στόχος και των δύο μορίων θα ήταν πιο αποτελεσματικός, οι ερευνητές αφαίρεσαν χειρουργικά μέρος του χόνδρου στις αριστερές αρθρώσεις του γονάτου οκτώ πιθήκων, ώστε να μιμηθούν τη φθορά που προκαλεί την οστεοαρθρίτιδα.

Ένα μήνα αργότερα, τέσσερις από τους πιθήκους έλαβαν καθημερινά δόση ενός φαρμάκου με την ονομασία dabigatran, αναμεμειγμένη στην τροφή τους. Το dabigatran χρησιμοποιείται συνήθως για την πρόληψη θρόμβων σε ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού, αλλά έχει επίσης δείξει ότι μπλοκάρει φλεγμονώδη σήματα μέσω των TNF-alpha και IL-1-beta. Οι υπόλοιποι πίθηκοι έτρωγαν τη συνηθισμένη τους τροφή ως ομάδα ελέγχου.

Μετά από επτά μήνες, μαγνητικές τομογραφίες έδειξαν ότι ο χόνδρος στο αριστερό γόνατο των πιθήκων που έπαιρναν dabigatran ήταν κατά μέσο όρο περίπου 60% πιο παχύς σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αυτό δείχνει ότι το φάρμακο μείωσε τη βλάβη στον χόνδρο και επιβράδυνε την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας, λέει ο Liu.

Οι πίθηκοι που έλαβαν dabigatran είχαν επίσης περίπου 15% μεγαλύτερο εύρος κίνησης στο αριστερό γόνατο σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. «Οι πίθηκοι που έλαβαν dabigatran έδειξαν πιο φυσικό πρότυπο βάδισης και μεγαλύτερο εύρος κίνησης στο γόνατο», λέει ο Liu. «Αυτές οι βελτιώσεις είναι συνεπείς με τη μειωμένη δυσκαμψία και ενόχληση της άρθρωσης».

Σε πρόσθετα πειράματα, η ομάδα επιβεβαίωσε τα ευρήματά της σε ποντίκια με χειρουργικά προκληθείσα οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο, όπου διαπιστώθηκε επίσης ότι το dabigatran μείωσε τη φλεγμονή στο γόνατο κατά περίπου 60%.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι το dabigatran θα μπορούσε να επιβραδύνει την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας στους ανθρώπους. «Έχουν χρησιμοποιήσει τα καλύτερα [ζωικά] μοντέλα που έχουμε για την οστεοαρθρίτιδα», λέει η Vincent. «Αν τα ευρήματα αναπαραχθούν από άλλη ερευνητική ομάδα, θα άξιζε σίγουρα να εξεταστεί μια μικρή κλινική δοκιμή», προσθέτει.

Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν η προσέγγιση μπορεί να αναστρέψει τη βλάβη που έχει ήδη προκληθεί, λέει ο Liu. Ένας ακόμη περιορισμός είναι ότι η χορήγηση σε ανθρώπους ενός φαρμάκου που μειώνει την πήξη αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγιών, γι’ αυτό οι ερευνητές αναπτύσσουν τώρα φάρμακα που στοχεύουν τα TNF-alpha και IL-1-beta χωρίς να επηρεάζουν την πήξη, τα οποία θα δοκιμάσουν πρώτα σε ποντίκια πριν από οποιαδήποτε κλινική δοκιμή, σύμφωνα με τον ίδιο.

Η Vincent λέει πάντως ότι προηγούμενες μελέτες δείχνουν πως η αναστολή μορίων που εμπλέκονται στην πήξη του αίματος μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας, κάτι που ίσως σημαίνει ότι μέρος του οφέλους του dabigatran οφείλεται στην αντιπηκτική και όχι στην αντιφλεγμονώδη δράση του. Περαιτέρω έρευνα που θα συγκρίνει το dabigatran με φάρμακα που στοχεύουν τα TNF-alpha και IL-1-beta χωρίς τις επιδράσεις στην πήξη αναμένεται να αποσαφηνίσει το ζήτημα, λέει η ίδια.

Πηγή: newscientist.com.