TAMPA, Fla. — Παρότι οι ευρωπαϊκές διαστημικές startups προσελκύουν περισσότερο venture capital, οι ιδιωτικοί γύροι ανάπτυξής τους εξακολουθούν να στηρίζονται σε αμερικανούς επενδυτές και όχι σε περιφερειακά επενδυτικά σχήματα.
Το ποσό του venture capital που επενδύθηκε σε ευρωπαϊκές διαστημικές εταιρείες το 2025 αυξήθηκε κατά 13% σε ετήσια βάση και έφτασε τα 1,2 δισ. ευρώ (1,4 δισ. δολάρια), σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Space Venture του European Space Policy Institute.
Από τους εννέα γύρους scale-up που κατέγραψε το think tank το 2025, οι πέντε είχαν επικεφαλής ευρωπαϊκούς δημόσιους φορείς, όπως το επενδυτικό σκέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή η βρετανική κυβέρνηση.
Ωστόσο, οι υπόλοιπες τέσσερις συμφωνίες που στηρίχθηκαν σε ιδιώτες επενδυτές είχαν όλες επικεφαλής αμερικανικές εταιρείες, αναδεικνύοντας το κενό της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει εταιρείες διαστήματος σε προχωρημένο στάδιο χωρίς να βασίζεται σε δημόσιους θεσμούς ή ξένα κεφάλαια.
«Δεν υπήρχε ούτε ένας ευρωπαίος ιδιώτης επενδυτής ικανός να ηγηθεί του γύρου χρηματοδότησης για μια ευρωπαϊκή scale-up», δήλωσε ο João Serra, επικεφαλής του τομέα βιομηχανίας και χρηματοδότησης του ESPI, σε ενημέρωση Τύπου στις 30 Απριλίου.
Ακόμη και με ισχυρή δημόσια στήριξη, το ESPI διαπίστωσε ότι μόνο το 69% των περίπου 2 δισ. ευρώ σε venture funding που συγκέντρωσαν ευρωπαϊκές διαστημικές εταιρείες το 2024 και το 2025 προήλθε από γύρους με επικεφαλής ευρωπαίους επενδυτές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό αυτό ήταν πάνω από 90%.
«Αυτό το χάσμα δεν είναι μόνο πρόβλημα του διαστήματος — έχει αναγνωριστεί ως βαθύ πρόβλημα τεχνολογίας στην Ευρώπη», είπε ο Serra, προσθέτοντας ότι μπορεί να ωθεί «εταιρείες να αναζητούν ξένη επένδυση από ανάγκη και όχι τόσο από επιλογή».
Η έκθεση σημειώνει ότι οι lead investors μπορούν να επηρεάσουν περισσότερα από το ύψος της χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων τη συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο και τα δικαιώματα ψήφου, ζητήματα ιδιαίτερα ευαίσθητα καθώς η Ευρώπη επιδιώκει μεγαλύτερη κυριαρχία σε έναν ολοένα πιο στρατηγικό τομέα του διαστήματος.
«Οι ξένες επενδύσεις έχουν πολλά οφέλη», πρόσθεσε ο Serra, αν και «σήμερα υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ανησυχίες σε αυτόν τον γεωοικονομικό κόσμο … οι κυβερνήσεις γίνονται πιο προσεκτικές όταν υπάρχουν επενδύσεις που συνδέονται με την άμυνα ή με στρατηγικές δυνατότητες».
Όπως είπε, το ζητούμενο είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος χωρίς να κλείσει η πόρτα σε χρήσιμα κεφάλαια.
Περιφερειακές διαφορές
Το ESPI διαπίστωσε ότι το 84% της συμμετοχής επενδυτών στους γύρους ευρωπαϊκού venture capital για το διάστημα των τελευταίων δύο ετών προήλθε από την Ευρώπη, με την έκθεση σε ξένο κεφάλαιο να διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Στη Γαλλία, το 89% της συμμετοχής επενδυτών προήλθε από την Ευρώπη, εκ των οποίων το 75% από τη χώρα, με σχεδόν μηδενική δραστηριότητα αμερικανών επενδυτών.
Αντίθετα, στη Γερμανία το 45% της συμμετοχής επενδυτών ήταν εθνικό. Περίπου το 37% προήλθε από άλλες ευρωπαϊκές χώρες και το 15% από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Έκθεση σε ξένες εξαγορές
Οι διεθνείς αγοραστές συνιστούν ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία για τον έλεγχο του ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα από ό,τι το venture capital.
Από τις 46 εξαγορές ευρωπαϊκών διαστημικών εταιρειών που κατέγραψε το ESPI από το 2014 έως το 2025, περίπου το ένα τρίτο αφορούσε ξένους αγοραστές, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι γερμανικές νεοφυείς επιχειρήσεις εμφανίζονται και πάλι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, με ξένους αγοραστές από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σιγκαπούρη και η Σαουδική Αραβία να αποκτούν τις μισές από όσες πωλήθηκαν την περίοδο αυτή.
Η έκθεση επισημαίνει ότι δεν απειλεί κάθε ξένη εξαγορά την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης, ωστόσο η απώλεια ελέγχου εταιρειών που αναπτύσσουν κρίσιμες και αναδυόμενες τεχνολογίες μπορεί να υπονομεύσει τη στρατηγική αυτονομία.
Τα ευρήματα δημοσιοποιούνται την ώρα που οι νομοθέτες συζητούν το EU Space Act, ένα προτεινόμενο πλαίσιο για την εναρμόνιση των κανόνων σε ολόκληρη την Ένωση, το οποίο έχει προκαλέσει ανησυχίες στον κλάδο για πρόσθετο κόστος συμμόρφωσης, πολυπλοκότητα στην πιστοποίηση και τον τρόπο αντιμετώπισης των παρόχων εκτός Ευρώπης.
Συνυπολογίζοντας πηγές χρηματοδότησης πέρα από το venture capital, όπως δάνεια και εξαγορές, το ESPI ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκές διαστημικές επιχειρήσεις προσέλκυσαν συνολικά 1,4 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας μείωση 8% σε ετήσια βάση.
Ωστόσο, οι παγκόσμιες επενδύσεις σε διαστημικές επιχειρήσεις εκτινάχθηκαν κατά 60% και έφτασαν σε ιστορικό ρεκόρ τα 11,7 δισ. ευρώ, με σχεδόν 8 δισ. ευρώ να συγκεντρώνονται από αμερικανικές εταιρείες.
Το venture capital αντιστοιχούσε σε 8,3 δισ. ευρώ του παγκόσμιου συνόλου, ενώ οι αρχικές δημόσιες προσφορές και οι εξαγορές αντιστοιχούσαν σε 1,2 δισ. ευρώ και 1,4 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
