Home Space

Βόρειο Σέλας τον Μάρτιο: Γιατί αυτός ο μήνας είναι ιδανικός για aurora chasers

Από Trantorian 17 Μαρτίου 2026 1 λεπτό ανάγνωσης
Βόρειο Σέλας τον Μάρτιο: Γιατί αυτός ο μήνας είναι ιδανικός για aurora chasers

Μια ηλιακή έκρηξη στις 16 Μαρτίου εκτόξευσε ένα coronal mass ejection προς τη Γη, με αναμενόμενο αντίκτυπο στις 19 Μαρτίου. Η NOAA προβλέπει γεωμαγνητική καταιγίδα επιπέδου G2 — και πιθανώς G3 — που θα μπορούσε να φέρει το Βόρειο Σέλας σε γεωγραφικά πλάτη πολύ νοτιότερα από το συνηθισμένο.

Το Βόρειο Σέλας δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της Σκανδιναβίας και της Αλάσκας. Μερικές φορές, όταν ο Ήλιος αποφασίσει να «φτερνιστεί» δυνατά, τα χρωματιστά πέπλα φωτός εμφανίζονται πολύ πιο νότια — και αυτή η εβδομάδα μπορεί να είναι μία από εκείνες τις σπάνιες ευκαιρίες.

Στις 16 Μαρτίου, μια ηλιακή έκρηξη κατηγορίας M2.7 εκτόξευσε ένα τεράστιο νέφος πλάσματος και μαγνητικού πεδίου — γνωστό ως coronal mass ejection ή CME — κατευθείαν προς τη Γη. Το Κέντρο Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού της NOAA (SWPC) εξέδωσε προειδοποίηση για γεωμαγνητική καταιγίδα επιπέδου G2 για τις 19 Μαρτίου, με πιθανότητα να φτάσει ακόμα και G3. Σε μια κλίμακα που κυμαίνεται από G1 (ήπια) έως G5 (ακραία), το G3 σημαίνει ότι το φαινόμενο θα μπορούσε να γίνει ορατό σε πολιτείες όπως το Ιλινόις και το Όρεγκον — περιοχές που σπάνια βλέπουν aurora.

Αλλά γιατί ο Μάρτιος; Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί παρατηρητές θεωρούν την άνοιξη και το φθινόπωρο ως τις καλύτερες εποχές για aurora. Το φαινόμενο έχει όνομα: Russell-McPherron effect, περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1973 από τους γεωφυσικούς Christopher Russell και Robert McPherron. Γύρω από τις ισημερίες — όταν ο Ήλιος βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον ισημερινό και οι δύο ημισφαίρια έχουν ίση μέρα και νύχτα — η γεωμετρία της Γης στο διάστημα αλλάζει με τρόπο που κάνει το μαγνητικό της πεδίο πιο «ανοιχτό» στον ηλιακό άνεμο. Η φυσική ασπίδα που συνήθως αποκρούει τα φορτισμένα σωματίδια γίνεται λιγότερο αποτελεσματική, και έτσι ακόμα και μέτριες ηλιακές εκρήξεις μπορούν να προκαλέσουν εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Τα CME είναι από τα πιο δραματικά φαινόμενα του ηλιακού μας συστήματος. Πρόκειται για τεράστιες εκτοξεύσεις πλάσματος — εκατομμύρια τόνοι φορτισμένου αερίου που ταξιδεύουν με ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. Όταν φτάσουν στη Γη, αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό της πεδίο και δημιουργούν γεωμαγνητικές καταιγίδες. Τα ορατά αποτελέσματα — τα χρωματιστά φώτα που χορεύουν στον ουρανό — είναι στην πραγματικότητα ατμοσφαιρικά μόρια που διεγείρονται από τα φορτισμένα σωματίδια και εκπέμπουν φως καθώς επιστρέφουν στην ηρεμία τους.

Βρισκόμαστε επίσης κοντά στο ηλιακό μέγιστο του κύκλου 25 — την περίοδο μέγιστης δραστηριότητας του Ήλιου σε έναν κύκλο περίπου 11 ετών. Αυτό σημαίνει ότι οι ευκαιρίες για εντυπωσιακά aurora δεν είναι σπάνιες αυτή την περίοδο, αλλά το παράθυρο δεν θα μείνει ανοιχτό για πάντα. Για όσους θέλουν να δουν το φαινόμενο, οι επόμενοι 12-18 μήνες παραμένουν από τους πιο ευνοϊκούς της τελευταίας δεκαετίας.