Οι περισσότεροι ασθενείς στα νοσοκομεία δεν βουρτσίζουν τα δόντια τους τακτικά, όμως αυτό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο να εμφανίσουν πνευμονία κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους.
Της Christa Lesté-Lasserre
Τα οφέλη του βουρτσίσματος των δοντιών στο νοσοκομείο έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα
Drazen Zigic/Getty Images
Το βούρτσισμα των δοντιών κατά τη διάρκεια της νοσηλείας μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες να νοσήσει κάποιος από πνευμονία.
Πολλοί ασθενείς που νοσηλεύονται δεν βουρτσίζουν τα δόντια τους όσο μένουν στο νοσοκομείο, πιθανότατα για διάφορους λόγους. Κάποιοι μπορεί να μην έχουν μαζί τους οδοντόβουρτσα, ενώ άλλοι απλώς δεν το σκέφτονται, δεν έχουν κίνητρο ή δεν μπορούν σωματικά να το κάνουν. Το ιατρικό προσωπικό συχνά δεν περιλαμβάνει τη συστηματική στοματική υγιεινή στις υπηρεσίες που παρέχει στους ασθενείς.
Όμως, στη μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή του είδους της, ασθενείς που εφοδιάστηκαν με οδοντόβουρτσα, οδοντόκρεμα και οδηγίες στοματικής φροντίδας στα νοσοκομεία είχαν 60% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν μια συχνή μορφή νοσοκομειακής πνευμονίας, σύμφωνα με τον Brett Mitchell από το Avondale University στην Αυστραλία.
«Οι άνθρωποι αρνούνται μεταγγίσεις από δότες που έχουν εμβολιαστεί κατά της covid»
«Αυτό επιβεβαιώνει πραγματικά την ανάγκη για επικοινωνία με τους ασθενείς σχετικά με τον κίνδυνο πνευμονίας και τη σημασία της στοματικής φροντίδας και του βουρτσίσματος των δοντιών όσο βρίσκονται στο νοσοκομείο», λέει.
Είναι ευρέως γνωστό ότι οι ασθενείς που βρίσκονται σε αναπνευστήρες συχνά αναπτύσσουν πνευμονία, εν μέρει επειδή ο ιατρικός εξοπλισμός παρεμβαίνει στο φυσικό αναπνευστικό σύστημα. Όμως πολλοί νοσηλευόμενοι ασθενείς χωρίς αναπνευστήρα εμφανίζουν επίσης πνευμονία τουλάχιστον 48 ώρες μετά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο. Οι ερευνητές προσπαθούν ακόμη να καταλάβουν γιατί συμβαίνει αυτό και πώς μπορεί να προληφθεί, ειδικά αφού η νοσοκομειακή πνευμονία συνδέεται με μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας, υψηλότερο κόστος και αυξημένη θνησιμότητα.
Ο επιστημονικά τεκμηριωμένος οδηγός σας για απλές συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να κοιμάστε καλύτερα, να έχετε λιγότερο στρες, να τρώτε πιο έξυπνα και να γερνάτε καλύτερα.
«Είναι ένα σημαντικό πρόβλημα», λέει ο Michael Klompas από το Harvard University, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Η νοσοκομειακή πνευμονία είναι μία από τις πιο συχνές και πιο θανατηφόρες λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, και τα αξιόπιστα δεδομένα για το πώς μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά είναι λίγα».
Ο Mitchell υπέθεσε ότι η ασθένεια ίσως συνδέεται με τα βακτήρια στο στόμα των ανθρώπων. Το μικροβίωμα του στόματος μπορεί να επηρεάσει την αναπνευστική υγεία, καθώς οι άνθρωποι εισπνέουν σταγονίδια που περιέχουν βακτήρια στους πνεύμονές τους. Και το μικροβίωμα του στόματος αλλάζει όταν οι άνθρωποι νοσηλεύονται, λέει ο Mitchell. «Θεώρησα σημαντικό να προσπαθήσουμε να κάνουμε κάτι για να το αντιμετωπίσουμε».
Έτσι, εκείνος και οι συνεργάτες του σχεδίασαν μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη διάρκειας ενός έτους, με 8.870 ασθενείς σε τρία αυστραλιανά νοσοκομεία, για να εξετάσουν την επίδραση της στοματικής φροντίδας στον κίνδυνο πνευμονίας. Τα αποτελέσματα αυτού του σκέλους της μελέτης Hospital-Acquired Pneumonia Prevention («HAPPEN») παρουσιάζει σήμερα στο συνέδριο της European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID Global) στο Μόναχο της Γερμανίας.
«Κυστίτιδα ή τερηδόνα μπορεί να προκαλέσουν άνοια λίγα μόλις χρόνια αργότερα»
Κάθε νοσοκομείο που συμμετείχε χώρισε τους ασθενείς της μελέτης σε τρεις ομάδες. Καμία ομάδα δεν έλαβε κάποια παρέμβαση τους πρώτους τρεις μήνες της μελέτης. Μετά από τρεις μήνες, στους ασθενείς της μίας ομάδας δόθηκαν οδοντόκρεμα και οδοντόβουρτσα, με την ένδειξη «Το βούρτσισμα των δοντιών βοηθά στην πρόληψη της πνευμονίας» από τη μία πλευρά και «Ξεβουρτσίστε την πνευμονία!» από την άλλη. Οι οδοντόβουρτσες είχαν ειδική λαβή για άτομα με μειωμένη δεξιότητα κινήσεων. Οι ασθενείς έλαβαν επίσης έναν κωδικό QR που οδηγούσε σε εκπαιδευτικό υλικό στην ιστοσελίδα HAPPEN.
Μετά από έξι μήνες, η δεύτερη ομάδα έλαβε επίσης οδοντόβουρτσες, ενώ η τρίτη ομάδα πήρε οδοντόβουρτσες μετά από εννέα μήνες. Έτσι, όλοι οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να βουρτσίζουν τα δόντια τους τους τελευταίους τρεις μήνες της μελέτης.
Σε ό,τι αφορά το υγειονομικό προσωπικό, η ερευνητική ομάδα οργάνωσε εκπαίδευση για τη στοματική φροντίδα στους νοσηλευτές των θαλάμων και τους παρείχε συνδέσμους με επαγγελματικές οδηγίες στην ιστοσελίδα της. Ενθάρρυνε επίσης τους νοσηλευτές να υπενθυμίζουν στους ασθενείς να βουρτσίζουν και να χρησιμοποιούν οδοντικό νήμα, καθώς και να βοηθούν όσους δυσκολεύονταν να το κάνουν μόνοι τους.
Εκτός των περιόδων παρέμβασης, μόλις το 15,9% των ασθενών βούρτσιζαν τα δόντια τους μία φορά την ημέρα. Κατά τις περιόδους παρέμβασης, το 61,5% των ασθενών φρόντιζε τη στοματική του υγιεινή τουλάχιστον μία φορά την ημέρα, με μέσο όρο 1,5 φορά την ημέρα. Τα στατιστικά της ιστοσελίδας έδειξαν ότι τόσο οι ασθενείς όσο και οι νοσηλευτές επισκέπτονταν συχνά τις πληροφορίες στις σελίδες του HAPPEN κατά τις περιόδους παρέμβασης, λέει ο Mitchell.
Γιατί η φροντίδα του μικροβιώματος του στόματος είναι το μυστικό για μια μακρά και υγιή ζωή
Στο στόμα σας ζουν αμέτρητοι ιοί, μύκητες και βακτήρια. Τώρα φαίνεται πως μπορούμε να προλάβουμε καταστάσεις από τη νόσο Αλτσχάιμερ έως τον καρκίνο, διατηρώντας τα σε υγιή ισορροπία
Αυτό συνέπεσε με θεαματική μείωση στα κρούσματα πνευμονίας που δεν σχετίζεται με αναπνευστήρα, λέει ο Mitchell. Συγκεκριμένα, η επίπτωση έπεσε από 1 κρούσμα ανά 100 ημέρες νοσηλείας στην ομάδα ελέγχου σε 0,41 στην ομάδα παρέμβασης.
«Η μελέτη είναι ενδιαφέρουσα», λέει ο Klompas, ο οποίος επισημαίνει το μεγάλο μέγεθος του δείγματος και τον τυχαιοποιημένο σχεδιασμό. «Το μήνυμα είναι ότι το βούρτσισμα των δοντιών στο νοσοκομείο δεν είναι καλό μόνο για τη στοματική υγιεινή και την αίσθηση ευεξίας, αλλά ίσως να σώζει κυριολεκτικά ζωές».
Ο Pyry Sipilä από το University of Helsinki, στη Φινλανδία, λέει ότι εκτιμά τη σημασία μιας τόσο μεγάλης μείωσης του κινδύνου με μια τόσο απλή παρέμβαση. «Ουσιαστικά, οι ασθενείς έλαβαν απλώς οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμα και συμβουλές», λέει. Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον λόγο νοσηλείας και τις συνήθεις συνήθειες στοματικής υγιεινής των ασθενών.
