Το Κρεμλίνο έχει ενισχύσει δραστικά την προσωπική ασφάλεια γύρω από τον Vladimir Putin, εγκαθιστώντας συστήματα παρακολούθησης στα σπίτια στενών συνεργατών του, στο πλαίσιο νέων μέτρων που συνδέονται με ένα κύμα δολοφονιών κορυφαίων Ρώσων στρατιωτικών και φόβους για πραξικόπημα, σύμφωνα με έκθεση ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών που περιήλθε στην κατοχή του CNN.
Σύμφωνα με το ίδιο dossier, μάγειρες, σωματοφύλακες και φωτογράφοι που εργάζονται με τον πρόεδρο απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Οι επισκέπτες του Ρώσου ηγέτη περνούν από διπλό έλεγχο, ενώ όσοι εργάζονται κοντά του επιτρέπεται να χρησιμοποιούν μόνο τηλέφωνα χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Μέρος των μέτρων εφαρμόστηκε τους τελευταίους μήνες, μετά τη δολοφονία ενός ανώτατου στρατηγού τον Δεκέμβριο, που προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση στην κορυφή του ρωσικού μηχανισμού ασφαλείας, αναφέρει η έκθεση. Η εικόνα παραπέμπει σε αυξανόμενη ανησυχία στο Κρεμλίνο, την ώρα που συσσωρεύονται προβλήματα στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, από οικονομικές πιέσεις και εντονότερες ενδείξεις δυσαρέσκειας έως δυσκολίες στο πεδίο της Ουκρανίας.
Οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν μειώσει δραστικά τα μέρη που επισκέπτεται τακτικά ο Putin, σύμφωνα με την έκθεση. Εκείνος και η οικογένειά του έχουν σταματήσει να πηγαίνουν στις συνήθεις κατοικίες τους στην περιφέρεια της Μόσχας και στο Valdai, την απομονωμένη θερινή του ιδιοκτησία ανάμεσα στην Αγία Πετρούπολη και την πρωτεύουσα.
Η έκθεση σημειώνει ότι φέτος δεν έχει επισκεφθεί καμία στρατιωτική εγκατάσταση, σε αντίθεση με τις συχνές μετακινήσεις του το 2025. Για να ξεπεραστούν οι περιορισμοί, το Κρεμλίνο δημοσιοποιεί προηχογραφημένο υλικό με τον Ρώσο πρόεδρο.
Από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο Putin περνά εβδομάδες κάθε φορά σε αναβαθμισμένα καταφύγια, συχνά στο Krasnodar, μια παράκτια περιοχή στη Μαύρη Θάλασσα, λίγες ώρες από τη Μόσχα, αναφέρει το έγγραφο.
Το dossier, που δόθηκε στο CNN και σε άλλα μέσα από πηγή κοντά σε ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών, δημοσιοποιείται σε περίοδο κλιμακούμενης αίσθησης κρίσης γύρω από το Κρεμλίνο, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου.
Οι ρωσικές απώλειες, που δυτικές χώρες εκτιμούν σε περίπου 30.000 νεκρούς και τραυματίες κάθε μήνα, σε συνδυασμό με περιορισμένα εδαφικά κέρδη στο μέτωπο και αλλεπάλληλα χτυπήματα με drones της Ουκρανίας βαθιά στο ρωσικό έδαφος, έχουν ανεβάσει το κόστος της σύγκρουσης σε επίπεδα που πολλοί θεωρούν μη βιώσιμα. Μόνο το βράδυ της Κυριακής, drone έπληξε πολυκατοικία σε εύπορη συνοικία στα δυτικά του κέντρου της Μόσχας, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές και βίντεο από το σημείο.
Το οικονομικό κόστος του πολέμου γίνεται απτό: οι διακοπές δεδομένων κινητής τηλεφωνίας που πλήττουν συχνά μεγάλες πόλεις εξοργίζουν ακόμη και φιλοκυβερνητικά στρώματα της αστικής τάξης, ενισχύοντας την αίσθηση ότι ο πόλεμος αρχίζει να αγγίζει την αστική ελίτ που μέχρι τώρα είχε μείνει σε μεγάλο βαθμό στο απυρόβλητο.
Η έκθεση προσφέρει σπάνιες λεπτομέρειες για τις ανησυχίες της Μόσχας σχετικά με την επιδεινούμενη εσωτερική ασφάλεια. Περιγράφει επίσης ένα επεισόδιο έντασης στην κορυφή της στρατιωτικής και ασφαλιστικής ηγεσίας σχετικά με την προστασία υψηλόβαθμων αξιωματούχων — εξέλιξη που, όπως αναφέρει, οδήγησε σε αναθεώρηση των πρωτοκόλλων γύρω από τον Putin και σε επέκταση του υψηλού επιπέδου προσωπικής φρούρησης σε 10 ακόμη ανώτατους διοικητές.
Από τις αρχές Μαρτίου 2026, «το Κρεμλίνο και ο Vladimir Putin προσωπικά ανησυχούν για πιθανές διαρροές ευαίσθητων πληροφοριών, καθώς και για τον κίνδυνο συνωμοσίας ή απόπειρας πραξικοπήματος με στόχο τον Ρώσο πρόεδρο», αναφέρει η έκθεση. «Είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός για τη χρήση drones σε ενδεχόμενη απόπειρα δολοφονίας από μέλη της ρωσικής πολιτικής ελίτ».
Η πιο εντυπωσιακή διαπίστωση αφορά τον άλλοτε στενό συνεργάτη του, Sergei Shoigu. Ο παραγκωνισμένος πρώην υπουργός Άμυνας, σήμερα γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας, «συνδέεται με τον κίνδυνο πραξικοπήματος, καθώς διατηρεί σημαντική επιρροή στην ανώτατη στρατιωτική ηγεσία», σημειώνει το έγγραφο.
Προσθέτει ότι η σύλληψη του πρώην αναπληρωτή του και στενού συνεργάτη του, Ruslan Tsalikov, στις 5 Μαρτίου, θεωρείται «παραβίαση των άτυπων συμφωνιών προστασίας μεταξύ των ελίτ, αποδυναμώνοντας τον Shoigu και αυξάνοντας την πιθανότητα να γίνει και ο ίδιος στόχος δικαστικής διερεύνησης».
Η ρωσική ανακριτική επιτροπή ανέφερε σε ανακοίνωση του Μαρτίου ότι ο Tsalikov συνελήφθη με κατηγορίες για υπεξαίρεση, ξέπλυμα χρήματος και δωροδοκία. Αναφορές για διαφθορά στην στρατιωτική ελίτ είναι συχνές και έχουν πολλαπλασιαστεί μετά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία.
Η έκθεση δεν παραθέτει αποδείξεις για τους ισχυρισμούς σε βάρος του Shoigu, που παλαιότερα θεωρούνταν πολύ κοντά στον Putin, ενώ μια απόπειρα ανατροπής του προέδρου θα συνιστούσε αιφνίδια μεταστροφή. Δεδομένου ότι η δημοσιοποίησή της ενδέχεται να στοχεύει στην αποσταθεροποίηση του Κρεμλίνου, είναι αξιοσημείωτο πως μια ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών ταυτόχρονα ουσιαστικά προειδοποιεί το Κρεμλίνο για πιθανό πραξικόπημα.
Ο Putin επιβίωσε προηγούμενης απόπειρας πραξικοπήματος τον Ιούνιο του 2023, όταν ο αρχηγός μισθοφόρων Yevgeny Prigozhin ηγήθηκε αποτυχημένης πορείας προς τη Μόσχα.
Οι εσωτερικές διαμάχες στην ελίτ της Μόσχας αποτελούν συχνά αντικείμενο εικασιών αλλά σπάνια αποκαλύπτονται. Και ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και η αμερικανική στήριξη προς το Κίεβο φθίνει, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν κίνητρο να υπογραμμίζουν εντάσεις και καχυποψία στο Κρεμλίνο. Η φύση τέτοιων πληροφοριών καθιστά δύσκολη την επαλήθευση ορισμένων λεπτομερειών. Το CNN έχει ζητήσει σχόλιο από το Κρεμλίνο.
Ορισμένα από τα μέτρα ασφαλείας γύρω από τον Putin έχουν αναφερθεί και στο παρελθόν ή θεωρούνταν ευρέως ως πρακτική, όπως οι εντατικοί σωματικοί έλεγχοι, η αποφυγή smartphones και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις του προέδρου. Ο Putin εξακολουθεί να εμφανίζεται δημόσια· αυτή την εβδομάδα συναντήθηκε με τον ηγέτη της Τσετσενίας Ramzan Kadyrov και τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi.
Ο Putin άρχισε να απομονώνεται κατά την πανδημία της Covid-19, συχνά καθισμένος στην άκρη ενός μακριού τραπεζιού από υψηλούς καλεσμένους, μέχρι που διέταξε την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022. Αναφορές έχουν υποστηρίξει ότι χρησιμοποιεί πανομοιότυπη διαμόρφωση γραφείου σε πολλαπλές τοποθεσίες, από όπου απευθύνεται μέσω βιντεοσύνδεσης στο υπουργικό συμβούλιο.
Οι λεπτομέρειες των νέων μέτρων ασφαλείας έρχονται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση σημαντικών αλλαγών στην παρέλαση της 9ης Μαΐου στην Κόκκινη Πλατεία για την επέτειο της νίκης κατά της ναζιστικής Γερμανίας. Η φετινή εκδήλωση — η πέμπτη από την έναρξη της ευρείας κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία — θα πραγματοποιηθεί χωρίς βαρέα όπλα, όπως τεθωρακισμένα και πυραύλους.
Ο Putin θα φιλοξενήσει φέτος μια περιορισμένης κλίμακας παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία, εν μέσω αυξανόμενων πιέσεων και απειλών. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Dmitry Peskov ανέφερε ότι η απειλή και οι πρόσφατες επιτυχίες ουκρανικών πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας αποτελούν έναν από τους λόγους. «Υπό το βάρος αυτής της τρομοκρατικής απειλής», είπε, «φυσικά λαμβάνονται όλα τα μέτρα για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου». Οι προηγούμενες παρελάσεις υπήρξαν επίδειξη στρατιωτικής ισχύος του Κρεμλίνου, αλλά έχουν περιοριστεί από την έναρξη της εισβολής, επικαλούμενες επιχειρησιακούς και λόγους ασφαλείας.
Σύμφωνα με την έκθεση πληροφοριών, μια θυελλώδης σύσκεψη στο Κρεμλίνο στα τέλη του περασμένου έτους, παρουσία του Putin, συνέβαλε εν μέρει στη λήψη νέων μέτρων. Μετά τη δολοφονία του υποστράτηγου Fanil Sarvarov στη Μόσχα στις 22 Δεκεμβρίου 2025, πιθανότατα από ουκρανούς πράκτορες, ο Putin κάλεσε βασικούς αξιωματούχους ασφαλείας τρεις ημέρες αργότερα.
Στη συνάντηση, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Valery Gerasimov επέκρινε τον επικεφαλής της FSB Alexander Bortnikov για την αποτυχία προστασίας των αξιωματικών του, ενώ εκείνος παραπονέθηκε για έλλειψη πόρων και προσωπικού, σύμφωνα με το έγγραφο. «Τονίζοντας τον φόβο και την αποθάρρυνση που αυτό προκάλεσε μεταξύ του (στρατιωτικού) προσωπικού, ο Valery Gerasimov επέκρινε έντονα τους ομολόγους του στις ειδικές υπηρεσίες για την έλλειψη προνοητικότητας», αναφέρεται.
Η έκθεση προσθέτει: «Στο τέλος αυτής της τεταμένης σύσκεψης, ο Vladimir Putin κάλεσε σε ψυχραιμία, προτείνοντας ένα εναλλακτικό εργασιακό σχήμα και δίνοντας εντολή στους συμμετέχοντες να παρουσιάσουν συγκεκριμένες λύσεις στο ζήτημα εντός μίας εβδομάδας». Η άμεση λύση περιλάμβανε την επέκταση της αρμοδιότητας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) — που τότε προστάτευε μόνο τον Gerasimov στην ανώτατη στρατιωτική ηγεσία — ώστε να παρέχει ασφάλεια σε ακόμη 10 ανώτατους διοικητές.
Η ενίσχυση των μέτρων προσωπικής ασφάλειας του Putin, σύμφωνα με την έκθεση, ακολούθησε αυτή τη διεύρυνση της αποστολής της FSO.
Σπάνια δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών διαρρέουν τόσο λεπτομερείς αφηγήσεις εμπιστευτικών διεργασιών «αντιπάλων», που πιθανότατα έχουν αποκτηθεί μέσω ανθρώπινων ή ηλεκτρονικών πηγών και κινδυνεύουν να εκτεθούν. Ωστόσο, η δημοσιοποίηση ίσως αντανακλά την προσπάθεια Ευρωπαίων αξιωματούχων να επενδύσουν σε μια ελπίδα που, σύμφωνα με επικριτές, παραμένει η μοναδική στρατηγική για την ήττα της Ρωσίας στην Ουκρανία: την προσδοκία εσωτερικής κατάρρευσης της Μόσχας.
