Το δεύτερο μισό του φετινού έτους αναμένεται σχεδόν σίγουρα να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας φάσης Ελ Νίνιο, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ακραία ζέστη σε μεγάλο μέρος του πλανήτη. Ο James Hansen εκτιμά ότι αυτό θα κάνει τη φετινή χρονιά να ξεπεράσει το 2024 ως την πιο ζεστή που έχει καταγραφεί.
Το 2026 έχει ήδη φέρει εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές στην Παταγονία της Αργεντινής, που συνδέονται με ακραία καιρικά φαινόμενα. TOMAS CUESTA / AFP via Getty Images
Το 2026 έχει ήδη φέρει εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές στην Παταγονία της Αργεντινής, που συνδέονται με ακραία καιρικά φαινόμενα.
TOMAS CUESTA / AFP via Getty Images
Ένας διακεκριμένος επιστήμονας προβλέπει ότι το 2026 θα είναι η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί, εξαιτίας τόσο της κλιματικής αλλαγής όσο και της ισχυρής επίδρασης του Ελ Νίνιο, που αναμένεται να ανεβάσει κι άλλο τις θερμοκρασίες.
Το ρεκόρ ανήκει στο 2024, όταν η παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε για πρώτη φορά κατά 1,5°C τον μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής.
Η μετατόπιση του Gulf Stream μπορεί να σηματοδοτεί κατάρρευση των ωκεάνιων ρευμάτων
Το δεύτερο μισό του χρόνου αναμένεται σχεδόν βέβαια να φέρει την έναρξη του Ελ Νίνιο, μιας φυσικής κλιματικής φάσης κατά την οποία τα θερμά νερά εξαπλώνονται στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό και θερμαίνουν ολόκληρο τον πλανήτη. Ορισμένα μοντέλα προβλέπουν ότι θα πρόκειται για ένα «super El Niño» και ίσως για το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Πολλοί θεωρούν ότι αυτό θα φέρει νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας το 2027, όταν θα γίνει πλήρως αισθητή η επίδραση του Ελ Νίνιο.
Ωστόσο, ο James Hansen του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, ο οποίος είχε πει στο Κογκρέσο των ΗΠΑ το 1988 ότι οι άνθρωποι θερμαίνουν τη Γη, και οι συνεργάτες του υποστήριξαν σε ανάρτηση ότι το ρεκόρ θα σπάσει ήδη το 2026. «Φυσικά, το 2027 θα είναι ακόμη πιο ζεστό», πρόσθεσαν.
Οι θερμοκρασίες παραμένουν σήμερα συγκρατημένες λόγω της Λα Νίνια, της αντίστοιχης φάσης του Ελ Νίνιο που ψύχει τον πλανήτη. Οι πρώτοι τρεις μήνες του 2026 ήταν κατά μέσο όρο περίπου 0,1°C πιο ψυχροί από τους πρώτους τρεις μήνες του 2024. Για να ξεπεράσει το 2026 το 2024, το υπόλοιπο έτος θα έπρεπε να είναι πολύ θερμότερο.
Απαραίτητες ειδήσεις για τον πλανήτη μας, κατευθείαν στο inbox σας κάθε μήνα.
Με βάση τη μέση επίδραση των πρώτων τριών μηνών στη συνολική ετήσια θερμοκρασία, ο Zeke Hausfather της Berkeley Earth στην Καλιφόρνια εκτίμησε στο Carbon Brief ότι το 2026 θα είναι 1,47°C πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο, κάτι που θα το καθιστούσε τη δεύτερη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί.
Ο Hansen και οι συνεργάτες του, όμως, λένε ότι αυτή η εκτίμηση πιθανότατα υποτιμά την πραγματική εικόνα. Αν και οι επιστήμονες συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται, κυρίως επειδή η ανθρωπότητα έχει μειώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση που μπλόκαρε το ηλιακό φως, ο Hansen υποστηρίζει ότι ο ρυθμός θέρμανσης είναι ακόμη υψηλότερος από όσο δείχνουν τα κλιματικά μοντέλα.
Στην ανάρτησή τους σημειώνουν ότι οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας, οι οποίες επηρεάζονται λιγότερο από τις διακυμάνσεις του καιρού, δείχνουν πως ο πλανήτης είναι πλέον κατά 0,17°C θερμότερος από ό,τι το 2023, όταν αναπτύχθηκε το Ελ Νίνιο 2023-24. Η διαφορά αυτή είναι μεγαλύτερη από εκείνη του 2024, όταν ο πλανήτης ήταν μόλις 0,11°C θερμότερος από το 2023.
«Αυτό το περιθώριο είναι αρκετά μεγάλο ώστε είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε την πρόβλεψη ότι το 2026 θα είναι η θερμότερη χρονιά», έγραψαν.
Άλλοι επιστήμονες δεν είναι τόσο βέβαιοι. Η ετήσια πρόβλεψη του Δεκεμβρίου από το Met Office, τη μετεωρολογική υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, εκτιμούσε ότι η επόμενη χρονιά θα ήταν 1,46°C πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο, δίνοντας όμως εύρος από 1,34°C έως 1,58°C. Είναι ακόμη πρόωρο να προβλέψει κανείς ότι το 2026 θα ξεπεράσει τους 1,55°C του 2024, λέει ο Adam Scaife του Met Office.
«Υπάρχει αβεβαιότητα σε τέτοιες χρονικές κλίμακες, πράγμα που σημαίνει ότι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να δώσεις μια πιθανότητα», λέει ο Scaife. «Κανείς δεν μπορεί να είναι 100% βέβαιος.»
Πώς η κλιματική αλλαγή έφερε τους ωκεανούς μας στο χείλος της καταστροφής
Καθώς ο ισημερινός Ειρηνικός συνεχίζει να θερμαίνεται και το Ελ Νίνιο γίνεται πιθανότερο, οι πιθανότητες για παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας αυξάνονται επίσης. Ωστόσο, οι προβλέψεις εξακολουθούν να δείχνουν ένα ευρύ φάσμα πιθανών εξελίξεων, σύμφωνα με τον John Kennedy του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. «Η πρόβλεψη του Hansen είναι πιο κατηγορηματική, αλλά είναι μόνο μία μέθοδος από πολλές που υπάρχουν», λέει.
Σε ανάρτηση της 30ής Απριλίου, ο Hausfather υπολόγισε ότι το 2026 έχει 26% πιθανότητες να είναι η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί και 56% πιθανότητες να είναι η δεύτερη πιο ζεστή.
Ο Scaife, πάντως, λέει ότι ο Hansen έχει δίκιο να ανησυχεί πως ο ρυθμός της υπερθέρμανσης μπορεί να είναι ταχύτερος από ό,τι είχε προβλεφθεί, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι το CO2 που εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα θερμαίνει τη Γη περισσότερο από το αναμενόμενο. «Αν η κλιματική ευαισθησία είναι μεγαλύτερη απ’ όσο πιστεύουν οι άνθρωποι… αυτό θα επηρεάσει την κλιματική αλλαγή στο μέλλον», λέει.
Ανεξάρτητα από την ακριβή παγκόσμια θερμοκρασία, ο πλανήτης είναι πιθανό να βιώσει ακόμη εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς ξεκινά να κάνει αισθητή την παρουσία του το Ελ Νίνιο. Περιοχές όπως η Αυστραλία και η Νοτιοανατολική Ασία, η κεντρική και νότια Αφρική, η Ινδία και το τροπικό δάσος του Αμαζονίου θα βρεθούν αντιμέτωπες με κινδύνους για καύσωνες, ξηρασία και δασικές πυρκαγιές.
«Σε αυτό που συμφωνούμε όλοι είναι ότι το Ελ Νίνιο θα προστεθεί πάνω σε ένα πρωτοφανές επίπεδο παγκόσμιας υπερθέρμανσης», λέει. «Αυτά τα δύο μαζί είναι πιθανό να μας δώσουν πρωτοφανή φαινόμενα αργότερα φέτος.»
Λάβετε κάθε εβδομάδα ειδήσεις για νέες ανακαλύψεις στο inbox σας. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.
