Ο Eric Lusito διέσχισε την πρώην Σοβιετική Ένωση για να εξερευνήσει τεράστιους επιστημονικούς χώρους, ορισμένοι από τους οποίους είχαν μείνει εγκαταλελειμμένοι για χρόνια, για το νέο του βιβλίο.
Πρόκειται για το Soviet Scientific Institutes, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις FUEL Publishing το 2026, και περιλαμβάνει φωτογραφίες από σοβιετικά επιστημονικά συγκροτήματα που είχαν σχεδιαστεί σκόπιμα από το κράτος για να αντικαταστήσουν θρησκευτικά αντικείμενα λατρείας.
Ο φωτογράφος απέκτησε πρόσβαση σε αρκετούς από αυτούς τους χώρους, ξεκινώντας από την Ουκρανία, και πέρασε τέσσερα χρόνια ταξιδεύοντας σε περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, σε επαφή με επιστήμονες και με επισκέψεις σε τοποθεσίες που είχαν παραμείνει κλειστές από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.
Οι τρεις πρώτοι χώροι που επισκέφθηκε ήταν στην Ουκρανία, στα τέλη του 2021, πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, και του θύμισαν κόμικς των παιδικών του χρόνων, όπως τα Blake and Mortimer του Edgar P. Jacobs και The Adventures of Tintin του Hergé. «Βρήκα αυτούς τους επιστημονικούς χώρους πολύ συναρπαστικούς και ήθελα να δω περισσότερους», λέει ο Lusito. «Με τράβηξαν η μυστηριώδης ομορφιά τους, η ιστορία τους και ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν με τον χρόνο».
Παρότι πολλοί από τους χώρους ήταν σε κακή κατάσταση, κάποιοι είχαν διατηρηθεί όμορφα και έμοιαζαν παγωμένοι στον χρόνο, όπως η αίθουσα ελέγχου του ραδιοοπτικού τηλεσκοπίου Orgov στην Αρμενία. Το σχέδιο τέτοιων χώρων δεν ήταν τυχαίο. Μιλώντας με τη ανιψιά του Herouni, ο Lusito έμαθε ότι ο Σοβιετικός επιστήμονας Paris Herouni χρειάστηκε να δώσει μάχη με τους επιστημονικούς διοικητές της Μόσχας για να καταφέρει να κατασκευαστεί.
Στην ακμή τους, χιλιάδες επιστήμονες περνούσαν από τους διαδρόμους και τις αίθουσες ελέγχου αυτών των ιδρυμάτων, καταγράφοντας την άφιξή τους σε μηχανήματα όπως ο πολύχρωμος πίνακας παρουσίας στο Ινστιτούτο Ραδιοφυσικής και Ηλεκτρονικής της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Ουκρανίας.
Κάποιοι από αυτούς εργάζονταν σε σημαντική εφαρμοσμένη έρευνα, όπως στη μεγάλη αίθουσα υψηλής τάσης του κτιρίου που ήταν γνωστό ως Electrotechnical Institute στο Χάρκοβο της Ουκρανίας, όπου οι επιστήμονες παρήγαν εκκενώσεις ενέργειας που έμοιαζαν με κεραυνούς, για να μελετήσουν πώς θα προστατευτεί το πρώτο ενιαίο δίκτυο ηλεκτροδότησης της χώρας. Στον πίσω τοίχο φαίνεται και μια σοβιετική τοιχογραφία, με ένα χέρι να κρατά κεραυνό.
Άλλοι, όμως, ασχολούνταν με καθαρά θεμελιώδη έρευνα, όπως στο πείραμα MAKET-ANI στο Aragats Cosmic Ray Research Station της Αρμενίας, όπου μετρούνταν σωματίδια υψηλής ενέργειας που πέφτουν από τον ουρανό και καταλήγουν στις χιονισμένες κορυφές του όρους Αραγάτς.
Πολλές από τις επιστημονικές εγκαταστάσεις που επισκέφθηκε ο Lusito στην Ουκρανία αναγκάστηκαν να αναστείλουν τη λειτουργία τους μετά το ξέσπασμα του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, όπως το Institute of Ionosphere στο Χάρκοβο, που στεγάζει αρκετούς παραβολικούς ανιχνευτές, ανάμεσά τους και μια κεραία 100 μέτρων.
Αν και μεγάλο μέρος όσων είδε ο Lusito ήταν ερειπωμένο ή εκτός λειτουργίας, υπήρχαν και ορισμένα θετικά σημάδια. Στο Αστεροσκοπείο Assy-Turgen στο Καζακστάν φωτογράφισε το περίπτερο ύψους 45 μέτρων που στεγάζει το τηλεσκόπιο AZT-20, το οποίο είχε αρχίσει να κατασκευάζεται τη δεκαετία του 1980 αλλά έμεινε στη μέση μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Το έργο ξανάρχισε τη δεκαετία του 2010 και ολοκληρώθηκε το 2017, με αποτέλεσμα να γίνει το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο του Καζακστάν και ένα από τα μεγαλύτερα στην μετασοβιετική περιοχή.
