Μια μελέτη μοντελοποίησης δείχνει ότι η λεύκανση θαλάσσιων νεφών θα μπορούσε να σκιάσει τον ανατολικό Ειρηνικό και να μειώσει μια παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας από το Ελ Νίνιο, αν και ενδέχεται να υπάρξουν απρόβλεπτες συνέπειες.
Τα σωματίδια που εκπέμπονται από τα καυσαέρια των πλοίων προκαλούν ακούσια τη λεύκανση των νεφών, και ένα παρόμοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την παρέμβαση στο κλίμα.
Η βραχυπρόθεσμη γεωμηχανική με στόχο τη λεύκανση των νεφών πάνω από τον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό θα μπορούσε να περιορίσει τις ζημιές που προκαλεί το Ελ Νίνιο και να γλιτώσει την παγκόσμια οικονομία από απώλειες τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, η διατάραξη των φυσικών κύκλων μπορεί να έχει και κερδισμένους και χαμένους.
Η κλιματική φάση του Ελ Νίνιο εμφανίζεται όταν οι ανατολικοί άνεμοι εξασθενούν, επιτρέποντας στο ζεστό νερό που έχει συσσωρευτεί στο δυτικό τμήμα του Ειρηνικού να επιστρέψει προς το κεντρικό και το ανατολικό κομμάτι του ωκεανού. Αυτό θερμαίνει την ατμόσφαιρα και ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, με τις απώλειες στην οικονομική ανάπτυξη να υπολογίζονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ένα πολύ ισχυρό ή «υπερ-Ελ Νίνιο» βρίσκεται πλέον υπό διαμόρφωση στον ανατολικό Ειρηνικό. Όμως, η κλιματική μοντελοποίηση έχει δείξει ότι στο μέλλον μια μέθοδος γεωμηχανικής που ονομάζεται marine cloud brightening θα μπορούσε να περιορίσει αυτή τη θέρμανση.
Η τεχνική περιλαμβάνει τον ψεκασμό μικροσκοπικών σταγονιδίων θαλασσινού νερού στον αέρα, κάτω από χαμηλά στρωματοσωρείτες σύννεφα, όπου η υγρασία συμπυκνώνεται πάνω τους. Τα σύννεφα γίνονται πιο λευκά λόγω της αύξησης του αριθμού των σταγονιδίων και αντανακλούν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο διάστημα.
Η σκίαση ενός τμήματος του ανατολικού Ειρηνικού, της περιοχής Νiño 3.4, μέσω της λεύκανσης των νεφών θα μπορούσε να διακόψει τους μηχανισμούς ανάδρασης που οδηγούν στην ανάπτυξη ενός Ελ Νίνιο. Πιο χαμηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας θα ενίσχυαν τους αληγείς ανέμους, ώστε να σπρώχνουν ξανά το ζεστό νερό προς το δυτικό τμήμα του Ειρηνικού. Περισσότερο κρύο νερό θα ανέβαινε τότε από τα βάθη του ανατολικού Ειρηνικού, ψύχοντας ακόμη περισσότερο τις επιφανειακές θερμοκρασίες και ούτω καθεξής.
«Ουσιαστικά μπορείς να σταματήσεις τα ντόμινο πριν αρχίσουν να πέφτουν όταν κάνεις marine cloud brightening», λέει η Jessica Wan από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, η οποία συμμετείχε στη μελέτη. «Σπρώχνουμε τον κύκλο προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Η Wan και οι συνεργάτες της εμπνεύστηκαν από το «μαύρο καλοκαίρι» των καταστροφικών πυρκαγιών στην Αυστραλία το 2019-2020, που ακολούθησε η Λα Νίνια, η αντίθετη φάση του Ελ Νίνιο, η οποία μειώνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα σωματίδια καπνού που παρασύρθηκαν από τους ανέμους λεύκαναν τα σύννεφα και ψύξαν τον ανατολικό Ειρηνικό, ενισχύοντας και παρατείνοντας την «τριπλή» Λα Νίνια που ξεκίνησε το 2020 και κράτησε τρεις χειμώνες, αντί για έναν ή δύο.
Η μελέτη προσομοίωσε τι θα μπορούσε να είχε κάνει η λεύκανση των νεφών στα υπερ-Ελ Νίνιο του 1997-1998 και του 2015-2016. Διαπιστώθηκε ότι εννέα μήνες ψεκασμού θαλασσινού νερού θα είχαν σχεδόν μειώσει στο μισό τη θέρμανση της περιοχής Niño 3.4, από 2°C ή και περισσότερο σε λίγο πάνω από 1°C. Θα είχαν επίσης τερματίσει το Ελ Νίνιο έως τον Ιανουάριο, αφαιρώντας αρκετούς μήνες από τη διάρκεια των φαινομένων.
Η υποθετική αποστολή λεύκανσης των νεφών θα ήταν τεράστια, με εκτιμώμενα 2.400 πλοία και με ποσότητα ψεκασμού θαλασσινού νερού που δεν είναι εφικτή με την υπάρχουσα τεχνολογία ακροφυσίων. Θα είχε όμως μετατρέψει ένα υπερ-Ελ Νίνιο σε μέτριο.
Η Wan λέει πως εξεπλάγη από το πόσο καλά φάνηκε να λειτουργεί αυτό, δεδομένου ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει μόνο τον Ιούνιο, όταν το Ελ Νίνιο είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται ξεκάθαρα.
Ο Ματ Κόλινς από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ στη Βρετανία προειδοποιεί ότι αυτά τα αποτελέσματα ίσως να μην μεταφράζονται στην πραγματικότητα, όπου οι θερμότεροι ωκεανοί συνήθως αρχίζουν να διαλύουν τα χαμηλά σύννεφα, προκαλώντας περαιτέρω θέρμανση και νέα διάλυση μέσα από έναν μηχανισμό ανάδρασης.
«Σε ένα μοντέλο με ισχυρότερη ανάδραση των νεφών, θα έπρεπε να γίνει μεγαλύτερη έγχυση αερολύματος», λέει. «Τα πειράματα φαίνεται να βρίσκονται στο όριο του τι μπορεί να γίνει».
Η Wan παραδέχεται ότι αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες, καθώς το μοντέλο προέβλεψε την επίδραση μόνο σε περιόδους δύο ετών. Και στις δύο προσομοιώσεις, η Λα Νίνια ξεκίνησε νωρίτερα μετά την υποχώρηση του Ελ Νίνιο και, στην περίπτωση του 2015-2016, η επόμενη ψυχρή φάση έγινε ισχυρότερη. Αυτό θα μπορούσε να είναι κακό νέο για περιοχές όπως το Κέρας της Αφρικής, όπου ισχυρές Λα Νίνια έχουν στο παρελθόν διαταράξει τις βροχοπτώσεις και συμβάλει σε εκτεταμένο λιμό.
Ωστόσο, λέει ότι η ιδέα αξίζει περαιτέρω έρευνα. Σε αντίθεση με τη γεωμηχανική που στοχεύει στη μακροπρόθεσμη μείωση των παγκόσμιων θερμοκρασιών, η βραχυπρόθεσμη γεωμηχανική όπως αυτή θα μπορούσε να αποφύγει τον κίνδυνο του «termination shock», όπου οποιαδήποτε διακοπή στον ψεκασμό θαλασσινού νερού χαμηλά ή αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα θα επέτρεπε σε χρόνια συσσωρευμένης θέρμανσης να επιστρέψουν απότομα.
«Αυτή η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για έναν εντελώς νέο στόχο στην έρευνα της γεωμηχανικής, που είναι η κλιματική μεταβλητότητα και φαινόμενα όπως το Ελ Νίνιο», λέει η Wan. «Είναι δυνητικά πολύ ισχυρό, επειδή δεν είσαι δεσμευμένος σε αυτούς τους μακροπρόθεσμους κινδύνους».
Science Advances DOI: 10.1126/sciadv.adx3012
