Αν τα φυτά που έχετε στο σπίτι μοιάζουν να μην επιβιώνουν ποτέ στα χέρια σας, υπάρχει τουλάχιστον μια παρηγοριά: συνολικά, η φυτική ζωή στη Γη αναμένεται να αντέξει για πολύ ακόμη.
Μάλιστα, τα φυτά ίσως υπάρχουν ακόμη όταν ο Ήλιος αρχίσει να εξατμίζει τους ωκεανούς από την επιφάνεια του πλανήτη.
Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη δύο πλανητικών επιστημόνων, οι οποίοι χρησιμοποίησαν σειρά μοντέλων για να εκτιμήσουν το μέγιστο προσδόκιμο ζωής της φυτικής βιόσφαιρας της Γης, δηλαδή της φυτικής ζωής της.
Τα σενάρια που προσομοίωσαν, και παρουσιάζονται στο Journal of Geophysical Research: Atmospheres, δείχνουν ότι το τελευταίο φυτό στη Γη ίσως δεν μαραθεί και δεν πεθάνει πριν περάσουν 1,87 δισεκατομμύρια χρόνια.
Τότε, ο Ήλιος θα είναι περίπου 20% πιο φωτεινός και είναι πιθανό να έχει «ψήσει» ή πνίξει τη φυτική ζωή μέχρι εξαφάνισης.
Ωστόσο, υπάρχει και μια επιφύλαξη σε αυτό το συμπέρασμα, που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα φυτά —και άλλες μορφές ζωής— να επιβιώσουν πέρα από αυτό το σημείο.
Τα φυτά αντιστοιχούν περίπου στο 80% της συνολικής βιομάζας στον πλανήτη, οπότε η Γη θα είχε κάθε λόγο να συνεχίσει να τους εξασφαλίζει άφθονο ηλιακό φως, νερό και διοξείδιο του άνθρακα. Το ερώτημα είναι για πόσο ακόμη μπορεί να το κάνει αυτό.
Και πόσος χρόνος απομένει πριν τα φυτά φτάσουν στα όριά τους;
Για να το διαπιστώσουν, ο αστροβιολόγος Τζέικομπ Χακ-Μίσρα και ο πλανητικός κλιματολόγος Έρικ Γουλφ από το Blue Marble Space, ένα μη κερδοσκοπικό ερευνητικό ίδρυμα με έδρα το Σιάτλ, έτρεξαν μια σειρά προσομοιώσεων.
Οι δύο ερευνητές χρησιμοποίησαν τρισδιάστατο μοντέλο για να υπολογίσουν τι θα συμβεί στο κλίμα της Γης τα επόμενα 2 δισεκατομμύρια χρόνια. Το μοντέλο είχε σχεδιαστεί ώστε να λαμβάνει υπόψη πόσο προβλέπεται να αυξηθεί η φωτεινότητα του Ήλιου σε αυτό το διάστημα, καθώς και τις μεταβολές στη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα.
Αν αγνοήσει κανείς τις ανθρωπογενείς εκπομπές CO2, ο φυσικός κύκλος ανθρακικών-πυριτικών της Γης απομακρύνει συνεχώς διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα προς τους ωκεανούς, όπου σταδιακά καταλήγει στον βυθό, μετατρέπεται σε πέτρωμα και, τελικά, επιστρέφει στην ατμόσφαιρα μέσω ηφαιστειακών εκρήξεων και τεκτονικών κινήσεων των πλακών.
Δεν είναι ξεκάθαρο πόσο έντονα εξαρτάται αυτή η μορφή αποσάθρωσης από τη θερμοκρασία της επιφάνειας, γι’ αυτό οι ερευνητές προσομοίωσαν τόσο μια ισχυρή όσο και μια ασθενή εκδοχή του κύκλου.
Στο μοντέλο ισχυρής αποσάθρωσης, η θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης παραμένει σχετικά σταθερή, αλλά η ποσότητα του CO2 στην ατμόσφαιρα μειώνεται σταθερά. Σε αυτό το σενάριο, τα φυτά θα στερηθούν τον άνθρακα, οδηγώντας στην εξαφάνιση της φυτικής βιόσφαιρας περίπου σε 1,84 δισεκατομμύρια χρόνια από τώρα.
Στο μοντέλο ασθενούς αποσάθρωσης, όμως, τα επίπεδα του CO2 παραμένουν σταθερά, αλλά η θερμοκρασία συνεχίζει να ανεβαίνει. Τελικά, η μέση θερμοκρασία στη Γη φτάνει περίπου τους 65 βαθμούς Κελσίου, οπότε κανένα χερσαίο φυτό δεν θα μπορούσε να επιβιώσει.
Αυτό το σενάριο τοποθετεί το μέγιστο προσδόκιμο ζωής των φυτών στη Γη περίπου 1,87 δισεκατομμύρια χρόνια στο μέλλον, περισσότερο από όσο έχουν υπολογίσει οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες.
«Υποδηλώνει την πιθανότητα η φωτοσυνθετική βιόσφαιρα της Γης να παραμείνει βιώσιμη σε κάποια μορφή μέχρι το σημείο όπου η Γη αρχίσει να χάνει το νερό της», γράφουν οι ερευνητές.
«Αν αυτό ισχύει, τότε το μέγιστο προσδόκιμο ζωής της φυτικής βιόσφαιρας της Γης είναι συγκρίσιμο με τη διάρκεια ζωής των ωκεανών της Γης».
Ωστόσο, υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα επιφύλαξη σε ολόκληρη τη μελέτη: Οι προσομοιώσεις έγιναν χωρίς να ληφθεί υπόψη καμία εξέλιξη στα φυτά ή οποιαδήποτε τεχνολογική πρόοδος από τους ανθρώπους, ή από έναν άλλο νοήμονα πολιτισμό που ενδέχεται να εμφανιστεί στο μακρινό μέλλον.
Οποιοσδήποτε από αυτούς τους παράγοντες, ή και οι δύο μαζί, θα μπορούσαν να παρατείνουν το πόσο θα επιβιώσουν τα φυτά πάνω στη Γη ή, σημαντικά, και έξω από αυτήν.
«Μπορούμε να φανταστούμε ένα σενάριο στο οποίο τα φυτά εξελίσσουν την ικανότητα να ρυθμίζουν τη θερμοκρασία και την πίεσή τους, ίσως ως απάντηση στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες», γράφουν οι ερευνητές.
«Καθώς ο Ήλιος γίνεται πιο φωτεινός, τα φυτά μπορεί να ευνοήσουν ένα ατμοσφαιρικό περιβάλλον και να προσαρμοστούν αναλόγως, εξαπλωνόμενα σε περιοχές μεγάλου υψομέτρου και στη στρατόσφαιρα και πέρα από αυτήν. Από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας της Γης, η ζωή θα μπορούσε να συνεχίσει να διασπείρεται σε αντικείμενα χαμηλής βαρύτητας, όπως οι κομήτες και η Σελήνη, καθώς και στο ελεύθερο διάστημα».
Πιθανές τεχνολογικές παρεμβάσεις ακούγονται πολύ επιστημονική φαντασία. Μέθοδοι γεωμηχανικής, όπως ανακλαστικά αερολύματα στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας ή ηλιακές ασπίδες σε τροχιά, θα μπορούσαν να ψύξουν τη Γη απέναντι στην αυξανόμενη ηλιακή ακτινοβολία, όμως οι συνέπειες αυτών των επικίνδυνων στρατηγικών δεν είναι πλήρως κατανοητές.
Ακόμη πιο υποθετικές ιδέες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη μετακίνηση της ίδιας της Γης σε πιο μακρινή τροχιά ή τον χειρισμό της μάζας του Ήλιου ώστε να διατηρεί σταθερή φωτεινότητα και θερμοκρασία.
Σχετικό: Τα φυτά σταμάτησαν να ευδοκιμούν όταν η Γη θερμάνθηκε πριν από 56 εκατομμύρια χρόνια
Φυσικά, είναι αδύνατο να γνωρίζει κανείς με βεβαιότητα τι επιφυλάσσει το μέλλον, αλλά είναι κάπως καθησυχαστικό να σκέφτεται κανείς ότι η Γη θα μπορούσε να παραμένει πράσινη ακόμη και σε περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο χρόνια από τώρα.
«Η ζωή στη Γη είναι ανθεκτική και τα όρια που επιβάλλονται από θερμικό στρες ή από έλλειψη CO2 μπορεί να αντανακλούν μόνο τις σημερινές μας παρατηρήσεις για τη βιόσφαιρα και όχι σκληρά όρια για το πώς μπορεί να εξελιχθεί», καταλήγουν οι ερευνητές.
«Προτείνουμε ότι η βασική εκδοχή για το μέλλον του πλανήτη μας είναι πως η ζωή θα επιβιώσει τουλάχιστον όσο και η Γη».
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Journal of Geophysical Research: Atmospheres.
Το άρθρο ελέγχθηκε από τον Michael Irving και επιμελήθηκε η Clare Watson. Παρότι δίνουμε μεγάλη σημασία στη διαδικασία μας, είμαστε μόνο άνθρωποι. Αν εντοπίσετε κάποιο λάθος, ενημερώστε μας.
