Πώς η διαίσθηση βελτιώνεται με την εμπειρία, σύμφωνα με ερευνητές

Η διαίσθηση βασίζεται στην αναγνώριση προτύπων από τον εγκέφαλο και, σύμφωνα με ερευνητές, μπορεί να βελτιωθεί μέσα από την εμπειρία και την πρακτική.
Ο Wim De Neys, γνωστικός ψυχολόγος και ερευνητικός καθηγητής του CNRS στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, εξηγεί ότι η διαίσθηση είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος βρίσκει μια λύση αυτόματα και χωρίς βαθιά σκέψη. Στην πράξη, πρόκειται για μια συμπεριφορά που αναπτύσσεται με βάση μοτίβα και εμπειρίες που επαναλαμβάνονται στον χρόνο.
Γι’ αυτό και συνδέεται συχνά με την εξειδίκευση. Σκακιστές ή γιατροί μπορούν να παίρνουν γρήγορες και ακριβείς αποφάσεις, επειδή έχουν χτίσει γνώση και εμπειρία σε έναν συγκεκριμένο τομέα.
Η διαίσθηση δεν είναι κάτι γενικό, αλλά αφορά μια συγκεκριμένη περιοχή γνώσης. Ένας συνεντευκτής, για παράδειγμα, μπορεί να καταλάβει ποιος υποψήφιος ταιριάζει σε μια θέση, όπως και ένας έμπειρος γιατρός να φτάσει σε διάγνωση πιο γρήγορα.
Η ενίσχυσή της περνά πρώτα από την εξάσκηση στην αναγνώριση προτύπων. Όσο περισσότερη εμπειρία αποκτά κάποιος, τόσο πιο εύκολα αναγνωρίζει τις καταστάσεις και τις πιθανές εκβάσεις τους, χωρίς να χρειάζεται να σταματά και να ζυγίζει κάθε φορά όλες τις επιλογές από την αρχή.
Ο Jeff Larsen, διδάκτορας και καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί, αναφέρει ότι αυτή η ικανότητα είναι άμεσα δεμένη με την εξάσκηση. Φέρνει ως παράδειγμα τους σκακιστές, που δεν χρειάζεται να σκεφτούν από την αρχή τις δύο ή τρεις καλύτερες κινήσεις όταν βλέπουν τη σκακιέρα.
Ένα δεύτερο βήμα είναι να μη δίνει κανείς συνεχώς δεύτερη σκέψη στη διαίσθησή του. Μια χρήσιμη ερώτηση είναι το «πώς μπορεί να κάνω λάθος;». Η συμβουλή αυτή, όπως αναφέρεται, μπορεί να βοηθήσει κάποιος να ακούσει και μια διαφορετική οπτική, για παράδειγμα από έναν φίλο που ίσως διαφωνεί.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια παρορμητική επιλογή της στιγμής μπορεί να είναι σωστή ή, έστω, αρκετά ασφαλής. Ως παράδειγμα αναφέρεται η οδήγηση σε αυτοκινητόδρομο, όπου κάποιος κρίνει αν μπορεί να αλλάξει λωρίδα ή αν πρέπει να επιβραδύνει ή να επιταχύνει για να αποφύγει ατύχημα.
Η διαίσθηση παίζει ρόλο και σε αποφάσεις που αλλάζουν τη ζωή, όπως ο γάμος. Ο Michael Olson, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί, εξηγεί ότι στις στενές σχέσεις υπάρχει συσσώρευση πολλών πληροφοριών μέσα από τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις, οι οποίες τελικά συμπυκνώνονται σε ένα συνοπτικό «ένστικτο» για το αν ένας σύντροφος είναι ο κατάλληλος ή όχι.
Σε μελέτη που συνυπέγραψε και δημοσιεύτηκε στο Science, οι «ρητές» ή συνειδητές αξιολογήσεις των ζευγαριών για τον σύντροφό τους κατά το αρχικό «μήνα του μέλιτος» δεν αποδείχθηκαν τόσο σημαντικές σε βάθος τετραετίας. Αντίθετα, όσοι ανέφεραν θετικά ενστικτώδη συναισθήματα σε αυτό το διάστημα είχαν πιο ακριβή εικόνα για το πόσο ευτυχισμένοι ήταν στη σχέση τους.
Η διαίσθηση δεν περιορίζεται στις σχέσεις. Μπορεί, σύμφωνα με το κείμενο, να βοηθήσει και στην επιχειρηματική επιτυχία. Η Elizabeth Rea, μέντιουμ και ιδρύτρια της εταιρείας Insightful, λέγεται ότι εκπαιδεύει ιδρυτές εταιρειών και διευθύνοντες συμβούλους να αξιοποιούν τη δική τους διαίσθηση. Αναφέρεται επίσης ότι έχει βοηθήσει ειδικούς ομοσπονδιακούς πράκτορες στις ΗΠΑ σε παλιές υποθέσεις ανθρωποκτονίας.
Στη δουλειά της, ζητά από τους πελάτες να χαλαρώνουν αυτό που πιστεύουν συνειδητά. Όπως αναφέρεται, ορισμένα ένστικτα μπορεί να εκδηλωθούν ως ρίγος στη ραχοκοκαλιά ή ως άλλη σωματική αίσθηση. Παρ’ όλα αυτά, επειδή κυριαρχεί μια κουλτούρα που δίνει έμφαση στη λογική και την ανάλυση, αυτά τα σημάδια συχνά αποδίδονται σε σύμπτωση και αγνοούνται.
Συνολικά, η εξάσκηση στο να εμπιστεύεται κανείς τη διαίσθησή του μπορεί να τον βοηθήσει να παίρνει πιο σωστές αποφάσεις, χωρίς μακρόχρονη εσωτερική ταλάντευση ανάμεσα σε υπέρ και κατά.
«Είναι πολύ πιο αποδοτικό αν μπορούμε να μεταβιβάσουμε [τη λήψη αποφάσεων] στη διαίσθησή μας», λέει ο De Neys. «Συχνά αυτό θα είναι χρήσιμο, επειδή έτσι ελευθερώνονται πόροι για κάτι άλλο που μπορεί να είναι πιο σημαντικό εκείνη τη στιγμή».
Πηγή: popularmechanics.com.
Το κείμενο δημιουργήθηκε από GPT 5.0. Δείτε τα AI Editorial Guidelines.




