Οι σύγχρονοι άνθρωποι υπάρχουν εδώ και περίπου 300.000 χρόνια. Πόσες γενιές αντιστοιχούν σε αυτό το διάστημα;
Όταν αγοράζετε μέσω συνδέσμων στο site μας, ενδέχεται να λαμβάνουμε προμήθεια συνεργατών. Δείτε πώς λειτουργεί.
Πολλοί αναζητούν τις ρίζες τους μέσα από οικογενειακά αρχεία, τεστ DNA ή ιστοσελίδες γενεαλογίας. Το παγκόσμιο ρεκόρ για το μεγαλύτερο οικογενειακό δέντρο ανήκει στον Κινέζο φιλόσοφο Κομφούκιο (551–479 π.Χ.), του οποίου το γενεαλογικό δέντρο εκτείνεται σε περισσότερες από 80 γενιές, από προγόνους του στον 8ο αιώνα π.Χ. έως τους σημερινούς απογόνους του. Πρόκειται για σχεδόν 3.000 χρόνια.
Ωστόσο, ως είδος υπάρχουμε 300.000 χρόνια, βάσει της χρονολόγησης των αρχαιότερων γνωστών απολιθωμάτων. Πόσες γενιές μετράμε λοιπόν συνολικά;
Για να το υπολογίσει κανείς, χρειάζεται δύο στοιχεία: πόσο καιρό υπάρχουν οι σύγχρονοι άνθρωποι (Homo sapiens) και ποια είναι η διάρκεια μιας γενιάς, εξηγεί ο Matthew Hahn, πληθυσμιακός γενετιστής στο Indiana University Bloomington. Ο συνολικός αριθμός των ανθρώπινων γενεών ισούται με τον χρόνο από την εμφάνιση του H. sapiens διαιρεμένο με τη διάρκεια της γενιάς, τον λεγόμενο «χρόνο γενιάς».
Ο χρόνος γενιάς ορίζεται συνήθως ως ο μέσος όρος ηλικίας στην οποία οι άνθρωποι αποκτούν παιδιά, λέει ο Hahn. Τείνει να είναι μεγαλύτερος για τους άνδρες, καθώς μπορούν να αποκτήσουν παιδιά σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Υπάρχουν πολλές εκτιμήσεις για τον χρόνο γενιάς του είδους μας, που δίνουν διαφορετικές απαντήσεις στο ερώτημα πόσες γενιές προηγήθηκαν.
Μια μελέτη του 2003 για τον πληθυσμό της Ισλανδίας, στο American Journal of Human Genetics, βασίστηκε στα εκτενή αρχεία της χώρας από εκκλησίες και άλλες πηγές. Οι ερευνητές της deCODE Genetics δημιούργησαν μια γενεαλογική βάση για ολόκληρο τον πληθυσμό και βρήκαν ότι ο μέσος χρόνος γενιάς στην Ισλανδία τα τελευταία 300 χρόνια ήταν 30,3 χρόνια.
Μια μελέτη του 2005 χρησιμοποίησε δεδομένα για τη μέση ηλικία στην οποία οι Ευρωπαίες απέκτησαν παιδιά την περίοδο 1960–2000 και, εκτιμώντας αντίστοιχα τους χρόνους γενιάς για τους άνδρες, υπολόγισε μέσο χρόνο γενιάς 29,1 χρόνια.
Την ίδια στιγμή, έρευνα με επικεφαλής τον Matthew Hahn δείχνει ότι ο χρόνος γενιάς μεταβλήθηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 250.000 ετών. Κατά μέσο όρο εκτιμήθηκε στα 26,9 χρόνια.
Οι παραπάνω είναι εκτιμήσεις για σχετικά πρόσφατο παρελθόν. Μια μελέτη με επικεφαλής τον Hahn, που δημοσιεύτηκε στο Science Advances το 2023, εκτίμησε τον χρόνο γενιάς κατά τα τελευταία 250.000 χρόνια. Η ομάδα συνέδεσε δεδομένα από δύο άλλες εργασίες. Μια έρευνα του 2017 για Ισλανδούς, επίσης από τη deCODE Genetics και δημοσιευμένη στο Nature, έδειξε ότι όσο μεγαλώνουν οι γονείς, αλλάζει και το μείγμα των μεταλλάξεων που εμφανίζονται στα παιδιά τους. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ο Hahn και οι συνεργάτες του κατασκεύασαν ένα μοντέλο για το ποια «υπογραφή» νέων μεταλλάξεων θα αναμενόταν σε έναν πληθυσμό, ανάλογα με τον χρόνο γενιάς της εποχής.
«Αν γνωρίζεις τους τύπους μεταλλάξεων που οι άνθρωποι “αφήνουν” στα παιδιά τους ανάλογα με την ηλικία τους, αν έχεις μια συλλογή μεταλλάξεων, μπορείς να προσπαθήσεις να εκτιμήσεις πόσο μεγάλη ήταν η μέση ηλικία αυτού του μείγματος ατόμων», είπε ο Hahn.
Μια δεύτερη μελέτη, το 2020 στο PLOS Biology, εκτίμησε πότε πρωτοεμφανίστηκαν εκατομμύρια μεταλλάξεις που βρίσκονται σήμερα στον άνθρωπο. Ο Hahn και οι συνεργάτες του ομαδοποίησαν τις μεταλλάξεις αυτής της μελέτης με βάση τον χρόνο εμφάνισής τους και υπολόγισαν το μείγμα νέων μεταλλάξεων για κάθε περίοδο. Με αυτές τις πληροφορίες, μπόρεσαν να εκτιμήσουν τον χρόνο γενιάς για κάθε χρονικό διάστημα. Αν και ο χρόνος γενιάς μεταβλήθηκε μέσα στα εκτιμώμενα 250.000 χρόνια, ο μέσος όρος ήταν 26,9 χρόνια. Με αυτό το μέσο, προκύπτουν περίπου 11.152 ανθρώπινες γενιές σε 300.000 χρόνια, σύμφωνα με τον Hahn.
Ένας από τους στενότερους συγγενείς μας, ο χιμπατζής, έχει χρόνο γενιάς περίπου 25 χρόνια.
Ο Moisès Coll Macià, εξελικτικός βιολόγος και πληθυσμιακός γενετιστής, μεταδιδάκτορας στο Institute of Evolutionary Biology στη Βαρκελώνη, Ισπανία, είπε στο Live Science ότι, παρότι ένας χρόνος γενιάς 26,9 ετών δεν είναι «αδιανόητος», προτιμά να δίνει ένα εύρος τιμών.
Κατά τον Coll Macià, το κατώτερο όριο θα ήταν ο χρόνος γενιάς για έναν από τους κοντινότερους ζωντανούς συγγενείς μας, τον χιμπατζή (Pan troglodytes). Επειδή άνθρωποι και χιμπατζήδες μοιράζονται κοινό πρόγονο που έζησε στο Μειόκαινο (23 εκατ. έως 5 εκατ. χρόνια πριν), είναι αναμενόμενο ότι οι παλαιότερες ανθρώπινες γενιές θα είχαν χρόνο γενιάς κάπου ανάμεσα στον σημερινό ανθρώπινο και τον σημερινό χιμπατζή, σημείωσε. Οι χιμπατζήδες έχουν εκτιμώμενο χρόνο γενιάς περίπου 24,6 χρόνια, σύμφωνα με εργασία του 2012 στο PNAS.
Ως προς το ανώτερο όριο στους σύγχρονους ανθρώπους, ο Coll Macià πρότεινε 26 έως 30 χρόνια. Η εκτίμηση βασίζεται σε μελέτη του 2016 στο PNAS, που ανέλυσε τμήματα DNA Νεάντερταλ σε αρχαία και σύγχρονα ανθρώπινα γονιδιώματα για να υπολογίσει τον χρόνο γενιάς κατά τα τελευταία 45.000 χρόνια.
Με ανώτερο όριο γύρω στα 30 χρόνια, προκύπτουν τουλάχιστον 10.000 ανθρώπινες γενιές. Με κατώτερο όριο τα 24,6 χρόνια, προκύπτουν το πολύ 12.195 γενιές. Όπως κι αν το δει κανείς, το ανθρώπινο οικογενειακό δέντρο αποδεικνύεται ιδιαίτερα «ψηλό».
Δοκιμάστε τις γνώσεις σας για τους πρώιμους ανθρώπους με το κουίζ για την ανθρώπινη εξέλιξη.
Η Ashley P. Taylor είναι δημοσιογράφος με έδρα το Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Ως συντάκτρια επιστήμης εστιάζει στη μοριακή βιολογία και την υγεία, αλλά της αρέσει να μαθαίνει για κάθε είδους πειράματα. Έχει γράψει για τα Live Science, τα blogs των The New York Times, το The Scientist, το Yale Medicine και το PopularMechanics.com. Σπούδασε βιολογία στο Oberlin College, εργάστηκε σε αρκετά εργαστήρια και απέκτησε μεταπτυχιακό στη δημοσιογραφία της επιστήμης από το Science, Health and Environmental Reporting Program του New York University.
Πριν σχολιάσετε, πρέπει να επιβεβαιώσετε το δημόσιο εμφανιζόμενο όνομά σας.
Παρακαλούμε αποσυνδεθείτε και συνδεθείτε ξανά. Θα σας ζητηθεί να εισαγάγετε το εμφανιζόμενο όνομά σας.
