Πώς σκιαγραφήθηκε το 2096 με στοιχεία και φαντασία
Πώς φαντάζεται κανείς το μέλλον; Αυτό το ερώτημα μπήκε στην πορεία του συντάκτη όταν κλήθηκε να περιγράψει πώς θα ήταν ο κόσμος σε 70 χρόνια, με αφορμή τα 70 χρόνια του New Scientist.
Ως άνθρωπος που διαβάζει και βλέπει επιστημονική φαντασία από μικρός, είχε στη διάθεσή του άφθονο υλικό για έμπνευση. Όμως, όπως αναφέρει, ήθελε η αφήγηση να στηρίζεται όσο γίνεται στην πραγματική επιστήμη και τεχνολογία, με την παραδοχή ότι καμία πρόβλεψη για το μέλλον δεν είναι ποτέ βέβαιη.
Ξεκίνησε ζητώντας ιδέες από τους συναδέλφους του στο περιοδικό και στη συνέχεια προσπάθησε να βάλει όλο αυτό το υλικό σε ένα συνεκτικό σενάριο. Το δύσκολο, όπως περιγράφει, ήταν ότι πολλές διαφορετικές εκδοχές του μέλλοντος δεν μπορούν να συνυπάρξουν μεταξύ τους. Δεν γίνεται, για παράδειγμα, να υπάρχει ταυτόχρονα η δυστοπία με πόλεμο και πανίσχυρη τεχνητή νοημοσύνη του Terminator και η ουτοπία του Star Trek.
Θέλοντας να συνδυάσει ελπίδα και ρεαλισμό, στράφηκε στη σχετική επιστημονική βιβλιογραφία για το τέλος του αιώνα. Ένα από τα πιο προφανή πεδία πρόβλεψης είναι η κλιματική αλλαγή, για την οποία υπάρχουν αρκετά καλά δεδομένα για το τι μπορεί να συμβεί το 2096, ανάλογα με το σενάριο. Όπως εξηγεί, αυτό οφείλεται στην ατμοσφαιρική φυσική, που μπορεί να μοντελοποιηθεί.
Ποιο σενάριο όμως θα επικρατήσει, εξαρτάται πολύ από την πολιτική των ανθρώπων. Γι’ αυτό, η επιστήμη από μόνη της δεν αρκούσε. Στρέφεται επίσης στις προβολές πληθυσμού, που σε μεγάλο βαθμό θεωρούνται ήδη «κλειδωμένες» με βάση τις σημερινές τάσεις. Η ιδέα ότι προς το τέλος του αιώνα ο κόσμος θα ζει για πρώτη φορά σε συνθήκες μειούμενων πληθυσμών γίνεται, όπως λέει, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα νήματα του κειμένου.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, ήταν η τεχνητή νοημοσύνη. Ο ίδιος δηλώνει ότι δεν αισθάνεται σίγουρος να κάνει προβλέψεις γι’ αυτό το θέμα ούτε λίγα χρόνια μπροστά, πόσο μάλλον μέχρι το 2096. Υπενθυμίζει ότι οι απόψεις του για την τεχνητή νοημοσύνη έχουν αλλάξει από την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022 έως σήμερα.
Υπήρχε και ένας ακόμη κίνδυνος: η τεχνητή νοημοσύνη να κυριαρχήσει τόσο πολύ στην αφήγηση ώστε να εξαφανίσει όλα τα υπόλοιπα. Γι’ αυτό, όπως γράφει, έπρεπε να περιοριστεί στη «βαρετή» ενδιάμεση εκδοχή. Έτσι, επινόησε μια χρηματοπιστωτική κρίση που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη και οδηγεί σε περιορισμούς της τεχνολογίας. Δεν ξέρει αν ένα τέτοιο γεγονός είναι πιθανό, αλλά θεωρεί ότι είναι ο μόνος τρόπος να διατηρηθεί ένα μέλλον που να παραμένει κατανοητό από τη σημερινή εποχή.
Για να στηρίξει το κείμενο, μίλησε με δεκάδες ειδικούς, περιμένοντας ότι θα διαφωνούν μεταξύ τους, κάτι που όντως συνέβη. Αυτό που βρήκε πιο ενδιαφέρον είναι πόσο λίγο υπάρχει στη διασταύρωση διαφορετικών επιστημονικών πεδίων όταν γίνεται πρόβλεψη για το μέλλον.
Ως παράδειγμα φέρνει τη δημόσια υγεία, όπου οι προσπάθειες να προβλεφθούν οι μελλοντικές τάσεις μόλις τώρα αρχίζουν να λαμβάνουν υπόψη το πώς η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει τις ασθένειες και τα ιατρικά προβλήματα. Την ίδια στιγμή, πολλοί από όσους μίλησε δεν είχαν σκεφτεί βαθιά πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει την εξέλιξη του δικού τους πεδίου.
Καθώς έδεσε όλα αυτά μαζί, κατέληξε σε μια από τις πιο απρόσμενες ιδέες του: την επέκταση της νομικής έννοιας της προσωπικότητας. Με δεδομένο το πώς αλλάζουν σήμερα οι στάσεις απέναντι στα ζώα και την τεχνητή νοημοσύνη, θεώρησε ότι αυτό είναι ένα πιθανό σενάριο και έτσι εισήγαγε τη Διεθνή Συνθήκη για τη Μη Ανθρώπινη Προσωπικότητα.
Η παρουσία της στη φανταστική ιστορία είχε, όπως λέει, αρκετές συνέπειες σε επόμενα στάδια της αφήγησης. Κάθε τόσο έβρισκε νέους τρόπους με τους οποίους οι μη ανθρώπινοι άνθρωποι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον κόσμο. Και αυτή, παραδέχεται, είναι μια μεγάλη πρόβλεψη, αλλά όχι αδικαιολόγητη.
Τέλος, δεν μπορεί να αγνοήσει ότι ο ίδιος και πιθανότατα όλοι όσοι μίλησε δεν θα βρίσκονται εκεί για να δουν τι από όλα αυτά θα συμβεί. Το 2096 θα ήταν 110 ετών, κάτι που δεν είναι αδύνατο, ειδικά με τις ιατρικές εξελίξεις που περιγράφει, αλλά παραμένει απίθανο.
Σε έναν κόσμο που θα απέχει 70 χρόνια από σήμερα, καταλήγει, υπάρχει αρκετός χώρος για πρόβλεψη, αλλά ποτέ για βεβαιότητα. Το μόνο που μπορεί κανείς να κάνει είναι να φαντάζεται.
Πηγή: newscientist.com.
Το κείμενο δημιουργήθηκε από GPT 5.0. Δείτε τα AI Editorial Guidelines.




