Η Ουκρανία έχει αναπτύξει έναν φθηνό πύραυλο κρουζ, ο οποίος καθοδηγείται από ένα σύστημα αυτόματου πιλότου ανοιχτού κώδικα που συναντάται συνήθως σε drones καταναλωτικής χρήσης. Η αξιοποίηση εξαρτημάτων για hobby αναδεικνύει το μικρότερο πλέον χάσμα ανάμεσα στον στρατιωτικό και τον καταναλωτικό ηλεκτρονικό εξοπλισμό, κάτι που μπορεί να διευκολύνει μικρές χώρες αλλά και μη κρατικούς δρώντες να αναπτύξουν ισχυρά όπλα υψηλής τεχνολογίας.
Καθώς τα ξένα όπλα μεγάλου βεληνεκούς είναι δύσκολο να βρεθούν, η Ουκρανία αναγκάστηκε να αναπτύξει τα δικά της. Η Fire Point, ουκρανική εταιρεία, παρουσίασε τον πύραυλο κρουζ FP-5 Flamingo στην αμυντική έκθεση Eurosatory στο Παρίσι τον περασμένο μήνα. Ο πύραυλος των 6 τόνων μπορεί να μεταφέρει πολεμική κεφαλή διπλάσια σε βάρος από εκείνη ενός Tomahawk cruise missile και για διπλάσια απόσταση, αλλά κοστίζει ένα κλάσμα της τιμής του.
Ένα από τα μυστικά του χαμηλού κόστους του Flamingo είναι ο ελεγκτής πτήσης Ardupilot, ο οποίος χρησιμοποιεί δεδομένα από αισθητήρες για να διατηρεί τον πύραυλο σταθερό στην προκαθορισμένη πορεία του.
Το Ardupilot είναι μια σουίτα λογισμικού ανοιχτού κώδικα που υπάρχει από το 2009 και μπορεί να λειτουργήσει σε υλικό που κοστίζει λιγότερο από 100 δολάρια. Οι λάτρεις των drones χρησιμοποιούν το Ardupilot σε κάθε είδους κατασκευές, από multicopters και μοντελιστικά αεροσκάφη μέχρι σκάφη και επίγεια οχήματα.
Σε ανάρτησή της στο X, η επικεφαλής τεχνολογίας της Fire Point, Iryna Terekh, ανέφερε ότι το λογισμικό ανοιχτού κώδικα προσφέρει ανεξαρτησία, επειδή δεν προέρχεται από κάποια εταιρεία που μπορεί να κλείσει ή να αποκλειστεί από τις εξαγωγές προς την Ουκρανία. Επιπλέον, μια κοινότητα χιλιάδων μηχανικών εντοπίζει και επιλύει γρήγορα τα σφάλματα στο λογισμικό.
«Η χρήση του ανοιχτού κώδικα Ardupilot συνάδει με ολόκληρη τη φιλοσοφία της Fire Point, που είναι η ταχεία παροχή αποτελεσματικών πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς με πολύ χαμηλότερο κόστος από τα εξεζητημένα δυτικά σχέδια», λέει ο Roy Gardiner από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Defense Tech for Ukraine.
Ο Gardiner σημειώνει ότι το Ardupilot είναι ένας από τους πιο εκτενώς δοκιμασμένους αυτόματους πιλότους στον κόσμο. Ο μεγάλος στόλος μικρών drones της Ουκρανίας, πολλά από τα οποία προέρχονται από σχέδια για hobby, λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό με ελεγκτές πτήσης ανοιχτού κώδικα όπως τα Betaflight, Ardupilot και PX4.
Η Ρωσία βασίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό σε εμπορικά ηλεκτρονικά στα επιθετικά drones Shahed, σύμφωνα με τον Ουκρανό ειδικό στα drones Serhii Beskrestnov. Κύματα Shahed πλήττουν την Ουκρανία κάθε νύχτα και, ενώ οι παλαιότερες εκδόσεις πλοηγούνταν μέσω δορυφόρου, μια νέα έκδοση «Seeker» έχει κάμερα και επεξεργαστή Raspberry Pi 4 με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για να κλειδώνει στους στόχους, είπε ο Beskrestnov στο Telegram. Το Raspberry Pi, που κατασκευάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, χρησιμοποιείται σε εκπαιδευτικά και ερασιτεχνικά projects υπολογιστών.
Στο παρελθόν η Ουκρανία έχει χρησιμοποιήσει και πιο συμβατικούς πυραύλους κρουζ Storm Shadow, που αναπτύχθηκαν από γαλλικές και βρετανικές εταιρείες, ενώ η Ρωσία διαθέτει επίσης τους υψηλών προδιαγραφών πυραύλους κρουζ Kalibr.
Ωστόσο, με δεδομένη τη ραγδαία βελτίωση του εμπορικού υλικού και του λογισμικού ανοιχτού κώδικα τις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι σαφές πόσο καλά μπορούν να ανταγωνιστούν μακροπρόθεσμα αυτά τα παλαιότερα συστήματα, με το υψηλό κόστος αλλά και την πιθανώς ανώτερη απόδοση. «Με τον καιρό, τα ακριβά ειδικά στρατιωτικά ηλεκτρονικά και λογισμικό πιθανότατα θα αναπτύσσονται μόνο για τις πιο απαιτητικές ανάγκες», λέει ο Gardiner.
Πλέον, μικρές χώρες μπορούν να παράγουν όπλα σχεδόν εξίσου ικανά με εκείνα των μεγαλύτερων και καλύτερα χρηματοδοτούμενων γειτόνων τους, ενώ μη κρατικοί δρώντες μπορούν να κατασκευάσουν δικούς τους πυραύλους κρουζ. «Η δραματική μείωση του κόστους δίνει σε πολλούς κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες πρόσβαση σε δυνατότητες πλήγματος που προηγουμένως ήταν διαθέσιμες μόνο στα πλουσιότερα κράτη», λέει ο Gardiner.
