Μέχρι πρόσφατα, τα όρη Παμίρ στην κεντρική Ασία είχαν μείνει εκτός της παγκόσμιας τάσης τήξης των παγετώνων. Το 2025, όμως, οι παγετώνες της περιοχής κατέγραψαν τεράστια απώλεια πάγου εξαιτίας της ακραίας ζέστης.
Τα όρη Kongur Shan στην Κίνα, που ανήκουν στην οροσειρά Παμίρ, Mark Andrews/Alamy
Τα όρη Kongur Shan στην Κίνα, που ανήκουν στην οροσειρά Παμίρ
Μία από τις τελευταίες σταθερές περιοχές παγετώνων στον κόσμο φαίνεται πως άρχισε τελικά να υποκύπτει στην υπερθέρμανση του πλανήτη, με ερευνητές να καταγράφουν πρωτοφανή απώλεια πάγου σε όλη την οροσειρά Παμίρ της Ασίας.
Εδώ και δεκαετίες, οι παγετώνες σε όλο τον κόσμο υποχωρούν λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας. Στην κεντρική Ασία, όμως, μια περιοχή που έχει χαρακτηριστεί «ταβάνι του κόσμου» είχε μέχρι τώρα ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Από τη δεκαετία του 1970 έως τις αρχές του 21ου αιώνα, οι παγετώνες στα δυτικά όρη Κουνλούν, στα Καρακόραμ και στα ανατολικά Παμίρ παρέμεναν σταθεροί ή εμφάνιζαν μικρή αύξηση.
Η τήξη πάγου αποκαλύπτει δάσος χιλιετιών θαμμένο στα Βραχώδη Όρη
Ο Fan Yu από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών και οι συνεργάτες του παρακολουθούν τον παγετώνα Kangxiwa, μήκους 3 χιλιομέτρων, στην Αυτόνομη Περιοχή των Ουιγούρων Xinjiang της Κίνας. Ο παγετώνας βρίσκεται στην ανατολική ζώνη των Παμίρ και στο υψηλότερο σημείο του φτάνει τα 5.350 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Πριν από το 2022, η μάζα πάγου του παγετώνα εμφάνιζε διακυμάνσεις, αλλά διατηρούσε ένα σταθερό μοτίβο μέτριας απώλειας, με ορισμένα χρόνια να δείχνουν μικρή αύξηση.
Από τότε, όμως, η απώλεια πάγου έχει επιταχυνθεί. Το 2025, η ομάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη απώλεια που έχει σημειωθεί, ισοδύναμη με μείωση 1,5 μέτρου νερού σε όλη την επιφάνεια του παγετώνα. Πρόκειται για τιμή υπερτετραπλάσια του μέσου όρου της περιόδου 2011–2024.
Τα πιο σημαντικά νέα για τον πλανήτη μας, κάθε μήνα στο inbox σας.
Η ρεκόρ τήξη που παρατηρήθηκε στον Kangxiwa, και η οποία αποτυπώθηκε και σε άλλους παγετώνες σε όλη την οροσειρά Παμίρ, προκλήθηκε από την εξαιρετική ζέστη. Σε αντίθεση με άλλες χρονιές, όταν οι ακραίες θερμοκρασίες περιορίζονταν σε έναν μόνο μήνα, το 2025 οι υψηλές θερμοκρασίες διατηρήθηκαν σε όλη τη διάρκεια της περιόδου τήξης.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι παγετώνες της περιοχής Παμίρ-Καρακόραμ δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση στην παγκόσμια τάση και ότι τα ακραία φαινόμενα είναι πιθανό να επιταχύνουν ακόμη περισσότερο την τήξη τους, αναφέρουν οι ερευνητές.
Ο Shaun Eaves από το Victoria University of Wellington στη Νέα Ζηλανδία λέει ότι τα αποτελέσματα συμφωνούν με τις προβλέψεις πως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή θα αυξήσει την πιθανότητα ακραίων θερμοκρασιών που μπορούν να οδηγήσουν σε τήξη των παγετώνων, ωστόσο είναι ακόμη νωρίς για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι αυτή η τήξη έχει πλέον παγιωθεί.
Οι μετρήσεις της μάζας του παγετώνα Kangxiwa γίνονται μόλις από το 2011, οπότε είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί το 2025 ακραίο με ιστορικούς όρους, σημειώνει.
Advances in Climate Change Research DOI: 10.1016/j.accre.2026.04.018
Έκτακτη ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση
Δεν ωραιοποιούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και σε αυτή την ειδική ενότητα παρουσιάζουμε μια έκτακτη ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση από τρεις από τους κορυφαίους επιστήμονες στον κόσμο: Nathalie Seddon, Kevin Anderson και Paul Behrens. Συντονίζει ο αρχισυντάκτης του podcast του New Scientist, Rowan Hooper. Μάθετε περισσότερα
Έκτακτη ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση
Δεν ωραιοποιούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και σε αυτή την ειδική ενότητα παρουσιάζουμε μια έκτακτη ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση από τρεις από τους κορυφαίους επιστήμονες στον κόσμο: Nathalie Seddon, Kevin Anderson και Paul Behrens. Συντονίζει ο αρχισυντάκτης του podcast του New Scientist, Rowan Hooper.
Λάβετε κάθε εβδομάδα μια δόση ανακαλύψεων στο inbox σας. Θα σας ενημερώνουμε επίσης για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.
