Αποκομμένη από τις εξελίξεις στην τεχνολογία, με ένα σύστημα παιδείας που μας γυρίζει δεκαετίες πίσω και με διεργασίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας στην οικονομία είναι η Ελλάδα, σύμφωνα με τον διευθυντή Πληροφορικής του Media Lab στο πανεπιστήμιο MIT της Μασαχουσέτης και έναν από τους εφευρέτες του υπολογιστή των 100 δολαρίων, Μιχάλη Μπλέτσα. Ο διάσημος Έλληνας ερευνητής εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το μέλλον της απασχόλησης στη χώρα μας που επιφυλάσσουν οι ραγδαίες εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης διεθνώς, όπως ανέφερε σε πρόσφατη ομιλία του.
«Στο μέλλον η απόκτηση ενός πτυχίου δεν θα σημαίνει τίποτα, θα χρειάζεται διαρκής επιμόρφωση, αυτό ήδη το γνωρίζουν καλά οι γιατροί και οι μηχανικοί και θα χρειαστεί πολλοί να αλλάξουν 2 ή 3 επαγγέλματα στο μέλλον. Υπάρχει ένας απλός κανόνας. Αν κάνετε μια δουλειά η οποία βασίζεται στο να κοιτάξετε κάτι και να βγάλετε μια απόφαση σε ένα δυο δευτερόλεπτα, κατά πάσα πιθανότητα αυτή η δουλειά θα αυτοματοποιηθεί. Αν κάνετε μια δουλειά που δεν θέλει πολλή σκέψη και βασίζεται απλώς σε αναγνωριστική ικανότητα, σε κάποιο βαθμό επίσης θα αυτοματοποιηθεί και το ίδιο θα συμβεί και αν κάνετε μια δουλειά που δεν προσφέρει πολλή αξία», τόνισε ο κ. Μπλέτσας και αναφέρθηκε στην πρόσφατη μελέτη του Economist που μας κατατάσσει στις χώρες υψηλού κινδύνου.
Η μελέτη αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές μας, τον προστατευτισμό στην Ελλάδα και το πιθανότερο είναι να χρησιμοποιηθούμε ως σημείο αναφοράς με την παρακολούθηση των δεικτών μας για τις υπόλοιπες χώρες. Δεν είναι πάντα για καλό μας αυτό, είμαστε τα τελευταία χρόνια πειραματόζωο και πολύ φοβάμαι ότι θα είμαστε πειραματόζωο και στη συγκεκριμένη περίπτωση. Είναι δικό μας το πρόβλημα, δεν είναι της τεχνολογίας αλλά έτσι είναι δυστυχώς. Χώρες με πολύ υψηλό μορφωτικό βιοτικό επίπεδο δεν επηρεάζονται τόσο πολύ. Επηρεάζονται επίσης οι μικρές πόλεις περισσότερο από τις μεγάλες, καθώς στις μεγάλες πόλεις υπάρχουν υψηλότερες δεξιότητες και δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας», σημείωσε.
Τι είναι όμως τεχνητή νοημοσύνη; Είναι η τεχνολογία τού να φτιάχνεις έξυπνες μηχανές. Προς το παρόν οι επιστήμονες μιλούν για εκτεταμένη νοημοσύνη, καθώς δεν έχει λυθεί ακόμη ο γρίφος των δυνατοτήτων του ανθρώπινου εγκεφάλου και τα συστήματα μηχανικής μάθησης που μιμούνται ουσιαστικά το νευρικό μας σύστημα και τα οποία ο ανθρώπινος εγκέφαλος τροφοδοτεί με δεδομένα έχουν φθάσει να λειτουργούν με τρόπο που δεν μπορεί ακόμη να συλλάβει! «Εκείνο που μας τρόμαξε είναι ότι σε κάποιες εφαρμογές τα δεδομένα δεν είναι απαραίτητα. Το σκάκι κατακτήθηκε από τους υπολογιστές, όμως ο κόσμος για πολύ καιρό πίστευε ότι με το ασιατικό παιχνίδι go -η ασιατική ντάμα- δεν θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο, επειδή τα πούλια πάνω στην πλακέτα έχουν τους περισσότερους συνδυασμούς από όλα τα άτομα ύλης στο γνωστό μας σύμπαν. Παίρνοντας όμως ήδη παιγμένα παιχνίδια, εκπαιδεύοντας ένα νευρωνικό δίκτυο με αυτά τα παιχνίδια και βάζοντάς το να παίξει με τον ανθρώπινο πρωταθλητή, το alpha go που αναπτύχθηκε από την Google τον κέρδισε με σκορ 5-1!», λέει ο κ. Μπλέτσας.
«Ήταν ένα τεράστιο σοκ, κανένας δεν περίμενε ότι μπορούσε να γίνει αυτό, αλλά είπαμε τελικά ότι είναι μια ακόμη εφαρμογή της μηχανικής μάθησης. Στη συνέχεια οι δημιουργοί του alpha go δοκίμασαν δύο συστήματα χωρίς δεδομένα, να παίζουν το ένα ενάντια στο άλλο. Το έκαναν αυτό και η επόμενη έκδοση, το alpha go zero, ήταν ένα σύστημα που εκπαίδευσε τον εαυτό του σε μια διεργασία η οποία θεωρείτο μέχρι πρότινος αποκλειστικό προνόμιο των ανθρώπων και κατατρόπωσε τον ανθρώπινο πρωταθλητή. 6-0 σε πολύ λιγότερο χρόνο…», προσθέτει. «Έκτισε μόνο του τη γνώση το μηχάνημα! Αυτό τρόμαξε λίγο τον κόσμο. Εδώ και πολύ καιρό ψάχνουμε να δούμε πώς δουλεύει πραγματικά αυτός ο μηχανισμός. Θέλαμε να πιστεύουμε ότι κάθε επίπεδο αυτού του δικτύου όταν τρέχει να αναγνωρίσει μια εικόνα ασχολείται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της εικόνας ολοένα και πιο περίπλοκα με βάση τη δικιά μας σκέψη. Τελικά όμως φαίνεται ότι το κάνει με ένα τελείως δικό του τρόπο με στατιστικά, μαθηματικά που δεν μπορούμε προς το παρόν να καταλάβουμε με το δικό μας μυαλό», καταλήγει ο κ. Μπλέτσας.
Νέοι τρόποι σκέψης
Ποιο θα είναι το μέλλον της απασχόλησης και μέχρι πού θα φθάσουν οι μηχανές αυτές να αντικαθιστούν τον άνθρωπο; Στα Scientific café που ξεκίνησαν στην Αθήνα με πρωτοβουλία της kmop, o αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Πολιτικής επιστήμης και Διεθνών σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Πύρρος Παπαδημητρίου, ανέπτυξε πρόσφατα τις δικές του σκέψεις σε ένα ακροατήριο που έθεσε κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον των επαγγελμάτων που ενδέχεται να υποκατασταθούν από ρομπότ.
«Το πιθανότερο είναι ότι πολλά από αυτά που μαθαίνουν σήμερα τα παιδιά στο δημοτικό θα τους είναι άχρηστα έπειτα από 40 χρόνια. Παραδοσιακά η ζωή χωριζόταν στην περίοδο της εκπαίδευσης και της απασχόλησης. Τώρα πλέον το ζήτημα της δια βίου εκπαίδευσης γίνεται όλο και περισσότερο επιτακτικό. Η εκπαίδευση θα αφορά λιγότερο να μάθει κανείς συγκεκριμένες γνώσεις αλλά περισσότερο νέους τρόπους για να σκέπτεται. Είναι ξεκάθαρο, ότι ποια μορφή θα έχει η απασχόληση ύστερα από κάποιες δεκαετίες είναι ένα πολύ περίπλοκο ζήτημα, που θα εξαρτηθεί από ένα μεγάλο αριθμό τεχνολογικών αλλαγών, που ακόμη δεν μπορούμε να προβλέψουμε και από την ιδεολογία και τις αντιλήψεις που τελικά θα επικρατήσουν. Οι αντιλήψεις της κοινωνίας για το τι είναι περισσότερο ή λιγότερο σωστό θα επηρεάσουν και τους νόμους και τους κανονισμούς που τελικά θα καθιερωθούν», σημείωσε.
Πηγή: liberal.gr