Νέα μελέτη στο Imaging Neuroscience δείχνει ότι ο εγκέφαλος ακολουθεί παρόμοια διαδικασία τόσο στις ελεύθερες όσο και στις αναγκαστικές επιλογές. Η δραστηριότητά του ανεβαίνει σταδιακά μέχρι τη στιγμή της απόφασης, καθώς συγκεντρώνει στοιχεία.
Νέα μελέτη στο περιοδικό Imaging Neuroscience δείχνει ότι ο εγκέφαλος σχηματίζει τις αποφάσεις με παρόμοιο τρόπο είτε υπάρχει ελεύθερη επιλογή είτε μόνο μία διαθέσιμη λύση. Οι ερευνητές μέτρησαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου την ώρα που οι συμμετέχοντες διάλεγαν ανάμεσα σε μπαλόνια διαφορετικών χρωμάτων ή ήταν υποχρεωμένοι να πάρουν το μοναδικό διαθέσιμο μπαλόνι.
Στις ελεύθερες επιλογές, ο άνθρωπος ζυγίζει διαθέσιμες εναλλακτικές και καταλήγει σε μία με βάση προτιμήσεις, αξίες και στόχους. Στις αναγκαστικές επιλογές, το περιθώριο είναι στενότερο, αφού υπάρχει ουσιαστικά μία σωστή απάντηση ή μία διαθέσιμη κίνηση. Η διαφορά αυτή είχε οδηγήσει πολλούς νευροεπιστήμονες στην υπόθεση ότι ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί διαφορετικούς μηχανισμούς στις δύο περιπτώσεις.
Η νέα ανάλυση περιγράφει μια πιο κοινή διαδικασία. Για δεκαετίες, η έρευνα δείχνει ότι ο εγκέφαλος δεν αποφασίζει στιγμιαία, αλλά συσσωρεύει σταδιακά «στοιχεία» υπέρ της μίας ή της άλλης επιλογής. Η πορεία αυτή μοιάζει με μπάρα φόρτωσης που ανεβαίνει μέχρι να φτάσει σε ένα όριο και να ληφθεί η απόφαση. Επειδή η νευρική δραστηριότητα είναι θορυβώδης, το σήμα δεν κινείται πάντα ομαλά και μπορεί να ταλαντεύεται πριν σταθεροποιηθεί.
Στο πείραμα, η εγκεφαλική δραστηριότητα ανέβαινε με σχεδόν τον ίδιο τρόπο και στις δύο συνθήκες. Όταν οι συμμετέχοντες αποφάσιζαν γρήγορα, το σήμα ανέβαινε πιο απότομα. Όταν καθυστερούσαν, η άνοδος ήταν πιο αργή. Το μοτίβο αυτό ταιριάζει με μια διαδικασία όπου ο εγκέφαλος συγκεντρώνει και σταθμίζει πληροφορίες πριν από την κίνηση, αντί να αντιδρά την τελευταία στιγμή.
Οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι ελεύθερες επιλογές είναι ίδιες σε περιεχόμενο με τις αναγκαστικές. Το σήμα που συσσωρεύεται στις ελεύθερες αποφάσεις προέρχεται από εσωτερικά δεδομένα, όπως οι προτιμήσεις, οι στόχοι και οι εμπειρίες του κάθε ανθρώπου. Δύο άτομα μπορούν να περάσουν από την ίδια νευρική διαδικασία και να φτάσουν στην ίδια επιλογή για διαφορετικούς λόγους.
