Ολοένα και περισσότερο δίνουμε προτεραιότητα στις δικές μας ανάγκες αντί σε εκείνες της ευρύτερης κοινότητας. Αυτό, σύμφωνα με μια από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν γίνει ποτέ για τον έρωτα, μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο νιώθουμε για τον σύντροφό μας. Δεν είναι, όμως, απαραίτητα κάτι κακό.
«Το να είσαι εντελώς ερωτευμένος και εξαρτημένος [και] να σκέφτεσαι έντονα ένα μόνο άτομο μπορεί να μειώσει την ικανότητά σου να εργάζεσαι ή να σπουδάζεις κ.λπ.», λέει η Jaroslava Varella Valentova από το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο στη Βραζιλία, που δεν συμμετείχε στη μελέτη. Από την άλλη, η μείωση της εστίασης στον ρομαντικό σύντροφο θα μπορούσε να μας επιτρέψει να επενδύσουμε περισσότερο χρόνο και ενέργεια σε άλλες σχέσεις ή χόμπι, σημειώνει.
Προηγούμενες έρευνες δείχνουν ότι ο ατομικισμός αυξάνεται σε όλο τον κόσμο. «Η άποψή μου είναι ότι οι νεότερες γενιές [σήμερα] είναι πιθανό να είναι πιο απορροφημένες στον εαυτό τους [και] πιο ατομικιστικές [σε σχέση με προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία]», λέει η Julie Aitken Schermer από το Western University στο Οντάριο του Καναδά, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη.
Η τάση αυτή μπορεί να αποδοθεί στην παγκοσμιοποίηση ή σε σύγχρονες τεχνολογίες όπως τα social media. Όταν όμως η συζήτηση φτάνει στις συνέπειες του ατομικισμού, ειδικά γύρω από τον ρομαντικό έρωτα, τα δεδομένα ήταν μέχρι σήμερα αντικρουόμενα. Αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή οι μελέτες ήταν μικρές και περιορίζονταν σε μία ή δύο χώρες, λέει η Marta Kowal από το Πανεπιστήμιο της Βρότσλαβ στην Πολωνία, η οποία παρουσίασε τη νέα έρευνα στο συνέδριο Love, actually and in theory στο Εδιμβούργο του Ηνωμένου Βασιλείου, νωρίτερα μέσα στον μήνα.
Η ίδια και οι συνεργάτες της συγκέντρωσαν περισσότερους από 61.000 ενήλικες, ηλικίας 18 έως 90 ετών, από 81 χώρες, οι οποίοι είχαν βρεθεί σε ρομαντική σχέση από μερικές εβδομάδες έως και χρόνια.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν διαδικτυακά ερωτηματολόγια για το πόσο έντονα αγαπούσαν τον σύντροφό τους. Σε αυτά αξιολογούσαν, σε κλίμακα από το 1 έως το 5, πόσο συμφωνούσαν με φράσεις όπως «νιώθω έναν βαθύ συναισθηματικό δεσμό με αυτό το άτομο» και «είμαι αφοσιωμένος στη διατήρηση αυτής της σχέσης».
Συμπλήρωσαν επίσης ερωτηματολόγια, στα οποία δήλωναν σε κλίμακα από το 1 έως το 7 πόσο συμφωνούσαν με φράσεις όπως «η επιτυχία της ομάδας είναι πιο σημαντική από την ατομική επιτυχία» και «τα άτομα πρέπει να επιδιώκουν τους στόχους τους μόνο αφού λάβουν υπόψη την ευημερία της ομάδας».
Από τα αποτελέσματα προέκυψε ότι οι συμμετέχοντες με πιο ατομικιστική νοοτροπία φαίνεται να βιώνουν τον ρομαντικό έρωτα λιγότερο έντονα, ακόμη κι όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία και το οικονομικό υπόβαθρο. Οι ερευνητές βρήκαν παρόμοια αποτελέσματα και όταν επανέλαβαν τη μελέτη σε ξεχωριστό δείγμα περισσότερων από 6.000 ατόμων σε σχέση από 50 χώρες.
Ο ατομικισμός μπορεί να μας κάνει να αγαπάμε λιγότερο έντονα, αν επηρεάζει την ικανότητά μας να συνδεόμαστε, λέει ο Thomas Curran από το The London School of Economics and Political Science. «Αν ανησυχείς διαρκώς για εσένα ως άτομο [και] για τον τρόπο με τον οποίο σε αντιλαμβάνονται ως άτομο, νιώθεις πολύ μεγαλύτερο ανταγωνισμό γιατί πιστεύεις ότι όλοι είναι άτομα που παλεύουν για σπάνιους πόρους», λέει. «Άρα, κάθε φορά που αλληλεπιδράς με κάποιον άλλο, σκέφτεσαι: “πώς θα παρουσιαστώ με τον καλύτερο τρόπο;”».
Αυτό μπορεί να κάνει δυσκολότερη την ευαλωτότητα, που αποτελεί βασικό στοιχείο του έντονου έρωτα, λέει ο Curran. «Θα δυσκολευόσουν να αποκαλύψεις ολόκληρο τον εαυτό σου σε κάποιον άλλο», σημειώνει.
Αν διαπιστώνετε ότι ο ατομικισμός επηρεάζει αρνητικά την ένταση της αγάπης που νιώθετε, υπάρχουν τρόποι να το αντιμετωπίσετε. Για παράδειγμα, το να ενθαρρύνονται οι άνθρωποι να βλέπουν τον εαυτό τους ως μέρος μιας ευρύτερης κοινότητας, όπως μέσα από τη συζήτηση σε θεραπεία, θα μπορούσε να είναι αποτελεσματικό, λέει η Schermer.
Η ομάδα της Kowal σχεδιάζει να εξετάσει πώς η ένταση του ρομαντικού έρωτα που νιώθουμε επηρεάζει την ευημερία μας, παρακολουθώντας περίπου 2.000 άτομα σε σχέση στην Πολωνία για έναν χρόνο.
