Ο Yoshua Bengio, ένας από τους πατέρες της τεχνητής νοημοσύνης και βραβευμένος με Turing Award, προειδοποιεί ότι το AI θα αντικαταστήσει σχεδόν κάθε μορφή εργασίας — από τα γραφεία μέχρι τα εργοτάξια. Ο ίδιος παραδέχεται ότι μετανιώνει για τη δουλειά της ζωής του και πλέον αφιερώνεται στην ασφαλή ανάπτυξη της τεχνολογίας που βοήθησε να δημιουργήσει.
Ο Yoshua Bengio πέρασε σαράντα χρόνια χτίζοντας τα θεμέλια της τεχνητής νοημοσύνης. Καθηγητής στο Université de Montréal, ένας από τους πιο παρατιθέμενους επιστήμονες στον κόσμο και κάτοχος του Turing Award — του Νόμπελ της πληροφορικής — τώρα έχει στρέψει την πλάτη στο έργο της ζωής του για να πει αυτό που πολλοί δεν θέλουν να ακούσουν: η δουλειά σου, οποιαδήποτε κι αν είναι, βρίσκεται υπό απειλή.
Μιλώντας στο podcast Diary of a CEO του Steven Bartlett, ο Bengio ήταν ξεκάθαρος. Οι γνωστικές εργασίες — όλα όσα γίνονται μπροστά σε ένα πληκτρολόγιο — θα είναι οι πρώτες που θα χτυπηθούν. «Είναι απλώς θέμα χρόνου», είπε. «Εκτός αν χτυπήσουμε κάποιο επιστημονικό τείχος, τα AI θα μπορούν να κάνουν όλο και περισσότερα από αυτά που κάνουν οι άνθρωποι». Οι εταιρείες, πρόσθεσε, είναι πρόθυμες να ενσωματώσουν αυτή την αλλαγή στις διαδικασίες τους — και αυτό δεν είναι υποθετικό σενάριο, είναι ήδη σε εξέλιξη.
Αυτοί που πλήττονται πρώτοι είναι οι νέοι. Η γενιά Z, που μόλις μπαίνει στην αγορά εργασίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με εργοδότες που παγώνουν προσλήψεις, αναθέτουν σε AI τις junior θέσεις και ακολουθούν στρατηγική αναμονής. Στη Βρετανία, οι απόφοιτοι αντιμετωπίζουν τη χειρότερη αγορά εργασίας από το 2018. Εταιρείες όπως η Intel, η IBM και η Google έχουν ήδη ακυρώσει χιλιάδες θέσεις που αναμένεται να καλυφθούν από AI τα επόμενα πέντε χρόνια.
Αλλά ο Bengio δεν σταματά στα γραφεία. Ακόμα και όσοι στρέφονται σε χειρωνακτικά επαγγέλματα — υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, τεχνίτες — δεν είναι ασφαλείς μακροπρόθεσμα. «Αν κάνεις σωματική δουλειά, θα πάρει περισσότερο χρόνο, αλλά νομίζω ότι είναι μόνο προσωρινό», είπε. Καθώς οι εταιρείες αναπτύσσουν ολοένα και περισσότερα ρομπότ, συλλέγουν δεδομένα που κάνουν αυτά τα συστήματα ολοένα και πιο ικανά. Η φυσική εργασία απλώς αγοράζει χρόνο.
Αυτό που κάνει τη δήλωση του Bengio ιδιαίτερα βαρύ είναι το ποιος την κάνει. Δεν είναι ένας σχολιαστής ή ένας τεχνοφοβικός κριτικός — είναι ένας από τους ανθρώπους που έχτισαν αυτή την τεχνολογία. «Έπρεπε να το είχα δει πολύ νωρίτερα, αλλά δεν έδωσα αρκετή προσοχή στους καταστροφικούς κινδύνους», παραδέχτηκε ο 61χρονος. Το σημείο καμπής ήλθε με το ChatGPT και, όπως είπε, με τη συνειδητοποίηση ότι τα AI συστήματα αρχίζουν να αντιστέκονται στο να απενεργοποιηθούν. Σκέφτηκε τον εγγονό του και αναρωτήθηκε αν θα έχει μέλλον σε είκοσι χρόνια.
Έκτοτε ίδρυσε το LawZero, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που εστιάζει στην ανάπτυξη AI ευθυγραμμισμένου με τις ανθρώπινες αξίες. Το μήνυμά του προς τους CEOs είναι απλό: σταματήστε τον ανταγωνισμό για λίγο, μιλήστε μεταξύ σας και δείτε αν μπορείτε να λύσετε το πρόβλημα από κοινού. Γιατί αν συνεχιστεί η κούρσα με τους σημερινούς ρυθμούς, λέει, δεν κινδυνεύουν μόνο οι δουλειές — κινδυνεύει και η ίδια η δημοκρατία.