Η Froda μαζεύει 23 εκατ. δολάρια για να χρηματοδοτήσει τις μικρές επιχειρήσεις της Ευρώπης

Η σουηδική fintech Froda ολοκλήρωσε γύρο χρηματοδότησης Series B ύψους 22,7 εκατομμυρίων δολαρίων, με επικεφαλής την Incore Invest. Η εταιρεία προσφέρει δανεισμό σε μικρές επιχειρήσεις μέσω ενσωματωμένων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και σχεδιάζει να επεκταθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε μια εποχή που οι επενδύσεις στον κλάδο του fintech δείχνουν σημάδια επιβράδυνσης, η σουηδική Froda κολυμπά κόντρα στο ρεύμα. Η εταιρεία ανακοίνωσε γύρο χρηματοδότησης Series B ύψους 22,7 εκατομμυρίων δολαρίων — περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ — με επικεφαλής την επίσης σουηδική Incore Invest. Το κεφάλαιο αυτό θα χρησιμοποιηθεί για την επέκταση της εταιρείας σε νέες ευρωπαϊκές αγορές.

Η Froda δραστηριοποιείται κυρίως στη βόρεια Ευρώπη — από τη Φινλανδία μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο — και εξειδικεύεται στη χρηματοδότηση μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Το μοντέλο της βασίζεται στο λεγόμενο “embedded finance”: αντί να λειτουργεί ως ανεξάρτητη τράπεζα, η Froda ενσωματώνεται σε υπάρχουσες πλατφόρμες — marketplaces, συστήματα πληρωμών, ψηφιακά εργαλεία για επιχειρήσεις — και προσφέρει χρηματοδότηση εκεί που ο επιχειρηματίας ήδη δουλεύει. Δεν χρειάζεται να πας στην τράπεζα· η τράπεζα έρχεται σε σένα.

Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας γίνεται μέσω ανάλυσης των ταμειακών ροών από τους τραπεζικούς λογαριασμούς της επιχείρησης — μια προσέγγιση που παρακάμπτει τη γραφειοκρατία των παραδοσιακών τραπεζών και επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία. Ο Olle Lundin, συνιδρυτής και CEO της Froda, περιγράφει τις μικρές επιχειρήσεις ως έναν κλάδο που παραμένει χρόνια υποεξυπηρετούμενος στην Ευρώπη. Στόχος της εταιρείας είναι να τους προσφέρει όχι μόνο πρόσβαση σε κεφάλαιο, αλλά και μια εμπειρία χρήσης που να μοιάζει με σύγχρονη εφαρμογή — όχι με επίσκεψη σε υποκατάστημα.

Τα νούμερα δείχνουν ότι κάτι λειτουργεί: η Froda αναφέρει αύξηση πελατών κατά 30% σε ετήσια βάση για το 2024, ενώ κάθε μήνα προσθέτει έναν νέο εταίρο στο δίκτυο embedded finance. Δεν είναι η μόνη εταιρεία που κινείται σε αυτό το χώρο — η Liberis στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Banxware στη Γερμανία και η Ulend στη Βραζιλία κάνουν παρόμοια δουλειά — αλλά η βόρεια Ευρώπη παραμένει ένα από τα πιο ώριμα οικοσυστήματα για τέτοιου είδους υπηρεσίες.

Το μεγαλύτερο στοίχημα για τη Froda δεν είναι η τεχνολογία — είναι η εμπιστοσύνη. Οι μικρές επιχειρήσεις έχουν μάθει να είναι επιφυλακτικές απέναντι σε νέους χρηματοδότες, ειδικά σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας. Αν η εταιρεία καταφέρει να χτίσει αυτή τη σχέση σε νέες αγορές με τον ίδιο ρυθμό που το έκανε στη Σκανδιναβία, το embedded finance μπορεί να αποδειχθεί ένα από τα πιο ανθεκτικά μοντέλα της επόμενης δεκαετίας στον χρηματοοικονομικό κλάδο.

Η BYD κερδίζει το στοίχημα των ηλεκτρικών καθώς η βενζίνη ακριβαίνει

Η κινεζική BYD βλέπει τις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων της να εκτοξεύονται καθώς οι οδηγοί στρέφονται μαζικά μακριά από τη βενζίνη, με φόντο τις αυξανόμενες τιμές πετρελαίου. Η εταιρεία, που έχει ήδη ξεπεράσει την Tesla σε παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών, φαίνεται να βρίσκεται στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή.

Υπάρχει μια παλιά λογική στην αγορά αυτοκινήτου: όταν η βενζίνη ακριβαίνει, οι άνθρωποι αρχίζουν να κοιτάζουν αλλού. Η BYD, η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία που μέσα σε λίγα χρόνια μετατράπηκε από κατασκευαστή μπαταριών σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ηλεκτρικών οχημάτων στον κόσμο, φαίνεται να έχει χτίσει ολόκληρη την επιχειρηματική της στρατηγική γύρω από αυτή ακριβώς τη λογική — και τώρα βλέπει τα αποτελέσματα.

Καθώς οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν ασταθείς και η αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας δεν δείχνει να υποχωρεί, ολοένα και περισσότεροι οδηγοί κάνουν τον υπολογισμό που αποφεύγανε: πόσο κοστίζει πραγματικά να οδηγείς ένα αυτοκίνητο με βενζίνη σε σχέση με ένα ηλεκτρικό; Για πολλούς, η απάντηση έχει αρχίσει να κλίνει αποφασιστικά υπέρ του ηλεκτρικού — και η BYD είναι εκεί για να τους υποδεχτεί.

Η εταιρεία έχει επενδύσει βαριά στο να κάνει τα ηλεκτρικά οχήματα προσιτά, όχι μόνο για τις αγορές υψηλού εισοδήματος αλλά για τη μεσαία τάξη σε Κίνα, Ευρώπη, Νοτιοανατολική Ασία και Λατινική Αμερική. Αυτή η στρατηγική της μαζικής αγοράς — σε αντίθεση με το premium positioning της Tesla — αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποτελεσματική σε περιόδους οικονομικής πίεσης, όταν οι καταναλωτές ψάχνουν για λύσεις που εξοικονομούν χρήμα μακροπρόθεσμα χωρίς να απαιτούν μεγάλη αρχική επένδυση.

Το πλεονέκτημα της BYD δεν είναι μόνο η τιμή. Η εταιρεία ελέγχει την αλυσίδα παραγωγής της σε βαθμό που λίγοι ανταγωνιστές μπορούν να διεκδικήσουν — από τις πρώτες ύλες για τις μπαταρίες μέχρι το τελικό όχημα. Αυτό της δίνει ευελιξία στην τιμολόγηση και ανθεκτικότητα απέναντι στις διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας που έχουν ταλαιπωρήσει τους δυτικούς κατασκευαστές τα τελευταία χρόνια.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πόσο βαθιά θα φτάσει αυτή η στροφή. Οι αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου έχουν στο παρελθόν πυροδοτήσει ενδιαφέρον για εναλλακτικά οχήματα, αλλά το ενδιαφέρον αυτό συχνά υποχωρούσε μόλις οι τιμές σταθεροποιούνταν. Αυτή τη φορά, όμως, κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει δομικά: η υποδομή φόρτισης έχει βελτιωθεί, το κόστος μπαταριών έχει πέσει δραματικά, και η επιλογή μοντέλων είναι πλέον αρκετά μεγάλη ώστε να καλύπτει σχεδόν κάθε ανάγκη. Η BYD το γνωρίζει αυτό καλύτερα από οποιονδήποτε — και φαίνεται να έχει στοιχηματίσει ότι αυτή τη φορά η στροφή είναι μόνιμη.

Η Tesla ισχυρίζεται ότι το Semi έχει μπαταρία ενός εκατομμυρίου μιλίων

Η Tesla ανακοίνωσε ότι το ηλεκτρικό φορτηγό Semi διαθέτει μπαταρία με διάρκεια ζωής που φτάνει το ένα εκατομμύριο μίλια. Αν επαληθευτεί, ο ισχυρισμός αυτός θα αλλάξει τα δεδομένα στον κλάδο των βαρέων οχημάτων.

Ένα εκατομμύριο μίλια. Αυτός είναι ο αριθμός που έριξε η Tesla στο τραπέζι για τη μπαταρία του Semi, του ηλεκτρικού φορτηγού που η εταιρεία του Έλον Μασκ προωθεί εδώ και χρόνια ως το μέλλον των εμπορευματικών μεταφορών. Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό στην πράξη: ένα τυπικό φορτηγό diesel διανύει κατά μέσο όρο 700.000 έως 1.000.000 μίλια στη διάρκεια της ζωής του. Η Tesla, δηλαδή, ισχυρίζεται ότι η μπαταρία του Semi μπορεί να αντέξει όσο ολόκληρη η ζωή ενός συμβατικού φορτηγού.

Ο ισχυρισμός είναι εντυπωσιακός, και ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται επιφύλαξη. Η Tesla δεν έχει δημοσιεύσει ανεξάρτητα επαληθευμένα δεδομένα που να υποστηρίζουν αυτόν τον αριθμό. Προς το παρόν, πρόκειται για εταιρικό ισχυρισμό — και ο κλάδος των μεταφορών έχει μάθει να περιμένει αποδείξεις πριν αλλάξει στόλους δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αριθμός είναι αδύνατος: η τεχνολογία μπαταριών έχει κάνει άλματα τα τελευταία χρόνια, και η Tesla έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι μπορεί να ξεπεράσει τις προσδοκίες της αγοράς.

Το Tesla Semi κυκλοφόρησε επίσημα στα τέλη του 2022, με πρώτο πελάτη την PepsiCo. Από τότε, η εταιρεία έχει παραδώσει περιορισμένο αριθμό οχημάτων, ενώ η παραγωγή κλίμακας παραμένει ένα από τα μεγάλα ερωτηματικά. Η αυτονομία των 500 μιλίων με πλήρες φορτίο ήταν ήδη ένα από τα πιο φιλόδοξα specs στην κατηγορία. Η μπαταρία του ενός εκατομμυρίου μιλίων προσθέτει ένα ακόμα επίπεδο φιλοδοξίας.

Για τον κλάδο των μεταφορών, το διακύβευμα είναι τεράστιο. Οι εταιρείες logistics υπολογίζουν το κόστος κατοχής ενός οχήματος σε βάθος χρόνου — και αν μια μπαταρία μπορεί πραγματικά να διαρκέσει όσο το ίδιο το φορτηγό, τότε ο οικονομικός λόγος για τη στροφή στα ηλεκτρικά βαρέα οχήματα γίνεται πολύ πιο ισχυρός. Το κόστος αντικατάστασης μπαταρίας είναι σήμερα ένας από τους κύριους λόγους που πολλές εταιρείες διστάζουν να κάνουν τη μετάβαση.

Αν η Tesla μπορέσει να αποδείξει αυτόν τον ισχυρισμό με πραγματικά δεδομένα από τον δρόμο, το Semi δεν θα είναι απλώς ένα ακόμα ηλεκτρικό φορτηγό — θα είναι ένα επιχείρημα που δύσκολα θα μπορέσει να αγνοήσει ο κλάδος. Μέχρι τότε, ο αριθμός παραμένει αυτό που είναι: ένας ισχυρισμός που περιμένει επαλήθευση.

Μαμούθ: Η επιστήμη θέλει να αναστήσει έναν εξαφανισμένο κόσμο το 2028

Η αμερικανική βιοτεχνολογική εταιρεία Colossal Biosciences λέει ότι είναι σε τροχιά να δημιουργήσει εμβρυϊκά υβρίδια μαμούθ έως το 2028, συνδυάζοντας γονιδιακή επεξεργασία με DNA ασιατικών ελεφάντων. Το εγχείρημα δεν είναι απλώς επιστημονική περιέργεια — η εταιρεία ισχυρίζεται ότι τα ζώα αυτά θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μηχανικοί οικοσυστημάτων στην Αρκτική, επιβραδύνοντας το λιώσιμο του παγετώνα.

Δέκα χιλιάδες χρόνια μετά την εξαφάνισή του, το μαμούθ επιστρέφει — τουλάχιστον αυτό υπόσχεται η Colossal Biosciences, μια εταιρεία βιοτεχνολογίας με έδρα το Ντάλας που έχει κάνει την «αποεξαφάνιση» επίσημο επιχειρηματικό μοντέλο. Σύμφωνα με τους ιδρυτές της, η εταιρεία έχει ήδη αναλύσει πάνω από 50 γονιδιώματα μαμούθ που καλύπτουν 1,2 εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, και στοχεύει στη δημιουργία εμβρύων έως το 2028.

Η μέθοδος δεν είναι κλωνοποίηση με την κλασική έννοια. Οι επιστήμονες της Colossal εξετάζουν το DNA του μαμούθ παράλληλα με εκείνο του ασιατικού ελέφαντα — του πλησιέστερου ζωντανού συγγενή του — και έχουν εντοπίσει εκατοντάδες γονίδια που καθορίζουν τα χαρακτηριστικά του: το πυκνό τρίχωμα, τα μικρά αυτιά, το παχύ στρώμα λίπους και τις πρωτεΐνες αίματος που λειτουργούν σε ακραίο ψύχος. Με τη βοήθεια τεχνολογίας γονιδιακής επεξεργασίας, τροποποιούν κύτταρα ελέφαντα και στη συνέχεια σχεδιάζουν να τα μετατρέψουν σε έμβρυα για εμφύτευση σε παρένθετες μητέρες. Το αποτέλεσμα δεν θα είναι ένα αυθεντικό μαμούθ, αλλά ένα υβρίδιο που θα μοιάζει και θα συμπεριφέρεται σαν ένα.

Για να δοκιμάσουν αν οι γονιδιακές τροποποιήσεις λειτουργούν, η εταιρεία χρησιμοποίησε αρχικά ποντίκια. Σε πειράματα που έγιναν πέρυσι, «τριχωτά ποντίκια» με μακρύτερο και κυματιστό χρυσαφί τρίχωμα μεταβίβασαν επιτυχώς αυτά τα χαρακτηριστικά στους απογόνους τους χωρίς εμφανή προβλήματα υγείας. Ένα μικρό βήμα, αλλά σημαντικό για την επαλήθευση της μεθόδου.

Το επιχείρημα υπέρ της επιστροφής του μαμούθ δεν είναι μόνο επιστημονική περιέργεια. Τα μαμούθ ήταν κεντρικά είδη στο οικοσύστημα της «στέπας του μαμούθ» — συμπίεζαν το χιόνι, διασκόρπιζαν σπόρους, καταστέλλαν τη βλάστηση θάμνων και δέντρων, και συνέβαλλαν στη διατήρηση του παγετώνα. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η επανεισαγωγή μεγάλων βοσκόντων ζώων στην τούνδρα θα μπορούσε να επιβραδύνει το λιώσιμο του παγετώνα και την απελευθέρωση αερίων του θερμοκηπίου — ένα επιχείρημα που η Colossal χρησιμοποιεί για να δικαιολογήσει το εγχείρημα ως κλιματική παρέμβαση.

Οι επικριτές, ωστόσο, θέτουν εύλογα ερωτήματα. Εξελικτικοί βιολόγοι επισημαίνουν ότι η τροποποίηση ενός ελέφαντα ώστε να μοιάζει με μαμούθ δεν είναι πραγματική ανάσταση, αλλά η δημιουργία ενός νέου, μηχανικά σχεδιασμένου οργανισμού. Άλλοι αμφισβητούν αν οι πόροι δεν θα έπρεπε να κατευθυνθούν σε είδη που κινδυνεύουν σήμερα — όπως ο ίδιος ο ασιατικός ελέφαντας, με λιγότερους από 50.000 να ζουν στη φύση. Υπάρχουν επίσης ανοιχτά ζητήματα ευζωίας: ποιος θα μεγαλώσει τα μοσχάρια, πώς θα μάθουν να επιβιώνουν, και πώς θα προστατευτούν σε σκληρούς χειμώνες;

Η Colossal λέει ότι έχει απαντήσεις — ή τουλάχιστον σχέδια. Ισχυρίζεται ότι χτίζει συμμαχίες στην Αρκτική και ότι η ίδια τεχνολογία μπορεί να ωφελήσει τα σημερινά απειλούμενα είδη. Έχει ιδρύσει και μη κερδοσκοπικό βραχίονα, το Colossal Foundation, που υποστηρίζει δεκάδες προγράμματα διατήρησης. Αν το 2028 φέρει πράγματι ένα υβρίδιο μαμούθ στον κόσμο, η επιστήμη θα έχει κάνει κάτι αξιοσημείωτο — αλλά η πιο δύσκολη ερώτηση δεν είναι αν μπορούμε να το κάνουμε, αλλά αν έχουμε σκεφτεί αρκετά καλά γιατί.

Η μπαταρία της Donut Lab επέζησε της ζημιάς — αλλά μόλις που λειτουργούσε

Η Donut Lab συνεχίζει τη σειρά ανεξάρτητων δοκιμών για τη solid-state μπαταρία της, αυτή τη φορά υπό συνθήκες φθοράς. Τα αποτελέσματα είναι αμφίσημα: η μπαταρία δεν τυλίχτηκε στις φλόγες, αλλά έχασε σχεδόν τη μισή της χωρητικότητα.

Η Donut Lab έχει κάνει σχεδόν τέχνη το να αποδεικνύει ότι η solid-state μπαταρία της υπάρχει πραγματικά. Μετά από δοκιμές ταχείας φόρτισης, ακραίας θερμοκρασίας και επαλήθευσης ότι δεν πρόκειται για υπερπυκνωτή, η εταιρεία επέστρεψε με μια νέα δοκιμή: τι γίνεται όταν η μπαταρία υποστεί ζημιά;

Η αφορμή ήρθε από προηγούμενες δοκιμές υψηλής θερμοκρασίας, κατά τις οποίες η εξωτερική θήκη της μπαταρίας έχασε την κενοτάτη σφράγισή της. Το ερευνητικό κέντρο VTT της Φινλανδίας, που έχει διεξαγάγει όλες τις προηγούμενες δοκιμές της εταιρείας, αποφάσισε να εξετάσει αν το κελί μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί υπό αυτές τις συνθήκες. Η σύγκριση με τις συμβατικές μπαταρίες ιόντων λιθίου είναι εύγλωττη: παρόμοια ζημιά σε μια κανονική μπαταρία συχνά οδηγεί σε φωτιά ή θερμική εκτροχίαση.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τρεις διαδοχικές δοκιμές: μια βασική μέτρηση πέντε κύκλων στα 26 αμπέρ, μια δοκιμή υψηλής καταπόνησης 50 κύκλων στα 130 αμπέρ, και μια τελική βασική μέτρηση για να αξιολογηθεί η φθορά. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά αρνητικά ως προς την απόδοση: η χωρητικότητα έπεσε από 24,7 αμπερώρια σε 11,2, δηλαδή απώλεια περίπου 55%. Η απόδοση μειώθηκε από 89,6% σε 83%, ενώ το πάχος της συσκευασίας αυξήθηκε κατά 17% — κλασικό σημάδι διόγκωσης.

Η Donut Lab επέλεξε να δει το ποτήρι μισογεμάτο. «Καμία θερμοκρασιακή εκτίναξη, κανένας κίνδυνος φωτιάς», ανέφερε η εταιρεία στο site της. «Σε αυτό το σενάριο, η μπαταρία αποτυγχάνει ομαλά όταν υποστεί ζημιά, συνεχίζοντας να λειτουργεί με ασφάλεια σε μειωμένη χωρητικότητα αντί να αποτελεί κίνδυνο για τον χρήστη.» Η λογική είναι αμυντική αλλά όχι άδικη: σε έναν κλάδο όπου οι μπαταρίες τηλεφώνων και ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχουν κατά καιρούς τυλιχτεί στις φλόγες, η «ομαλή αποτυχία» είναι πράγματι ένα πλεονέκτημα.

Ωστόσο, οι δοκιμές αυτές αναδεικνύουν και αυτό που η Donut Lab δεν έχει ακόμα αποδείξει. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι η μπαταρία της αντέχει 100.000 κύκλους φόρτισης — ισοδύναμο περίπου 270 χρόνων χρήσης, σε σύγκριση με τους 1.000-2.000 κύκλους μιας τυπικής μπαταρίας ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Αυτός ο ισχυρισμός δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα. Το ίδιο ισχύει και για τον κεντρικό αριθμό που κάνει την εταιρεία να ξεχωρίζει: 400 watt-ώρες ανά κιλό ενεργειακής πυκνότητας. Πρόκειται για μια μέτρηση που δεν απαιτεί εξελιγμένο εξοπλισμό — αρκεί να ζυγίσεις το κελί και να μετρήσεις την έξοδό του. Το γεγονός ότι η Donut Lab δεν έχει ζητήσει ακόμα ανεξάρτητη επαλήθευση για αυτό το νούμερο παραμένει η μεγαλύτερη εκκρεμότητα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας εταιρείας που επιλέγει προσεκτικά ποιες δοκιμές να δημοσιοποιεί και με ποια σειρά. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι κρύβεται — αλλά σημαίνει ότι η τελική κρίση για τη solid-state μπαταρία της Donut Lab θα πρέπει να περιμένει.

Η Apple φέρνει διαφημίσεις στους χάρτες της — και αλλάζει τον τρόπο που ψάχνεις

Η Apple ετοιμάζεται να εισαγάγει διαφημίσεις στο Maps, επιτρέποντας σε επιχειρήσεις να πληρώνουν για την κορυφαία θέση στα αποτελέσματα αναζήτησης. Η κίνηση αυτή ακολουθεί το μοντέλο του Google Maps και ενισχύει περαιτέρω τα έσοδα του τμήματος υπηρεσιών της εταιρείας, που ξεπέρασαν τα 109 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.

Αν ψάχνεις σούσι ή πίτσα στο Apple Maps και το πρώτο αποτέλεσμα φαίνεται λίγο πολύ τέλειο, ίσως σύντομα να μην είναι τυχαίο. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Mark Gurman στο Bloomberg, η Apple σχεδιάζει να εισαγάγει διαφημίσεις στην εφαρμογή Maps — τόσο στο κινητό όσο και στον ιστό — με ανακοίνωση που θα μπορούσε να έρθει μέσα στον Απρίλιο και κυκλοφορία το καλοκαίρι.

Το σύστημα θα λειτουργεί με τρόπο που θυμίζει έντονα το Google Maps: οι επιχειρήσεις θα μπορούν να πληρώνουν για να εμφανίζονται στην κορυφή των αποτελεσμάτων όταν κάποιος αναζητά σχετικές λέξεις-κλειδιά. Αυτό σημαίνει ότι ένα εστιατόριο που κερδίζει τη δημοπρασία για τον όρο “καφές” ή “burger” θα εμφανίζεται πρώτο — ανεξάρτητα από το αν είναι πραγματικά το πιο κοντινό ή το πιο δημοφιλές στην περιοχή σου.

Η κίνηση αυτή δεν είναι έκπληξη αν κοιτάξει κανείς την τροχιά που έχει πάρει η Apple τα τελευταία χρόνια. Το τμήμα υπηρεσιών της εταιρείας — που περιλαμβάνει το App Store, το Apple Music, το iCloud, το Apple TV και τη διαφήμιση — έφτασε τα 109 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα το 2025. Η Apple ήδη προσφέρει διαφημιστικές θέσεις μέσα στο App Store, καθώς και στις εφαρμογές News και Stocks. Σύμφωνα με το MacRumors, η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης στους developers ότι σχεδιάζει να επεκτείνει τις διαφημιστικές θέσεις στα αποτελέσματα αναζήτησης του App Store στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία από τις 3 Μαρτίου, με επέκταση στις ΗΠΑ και άλλες χώρες έως το τέλος του μήνα.

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι τόσο αν η Apple θα το κάνει, αλλά πώς θα το κάνει. Η εταιρεία έχει χτίσει μεγάλο μέρος της εικόνας της γύρω από την ιδιωτικότητα και την εμπειρία χρήστη — δύο αξίες που η επιθετική διαφήμιση μπορεί εύκολα να υπονομεύσει. Το πώς θα σημανθούν αυτές οι διαφημιστικές θέσεις, πόσο διακριτές θα είναι από τα οργανικά αποτελέσματα και αν θα υπάρχει τρόπος να τις αποφύγεις, είναι λεπτομέρειες που δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί.

Το Maps ήταν μέχρι τώρα μια από τις λίγες μεγάλες εφαρμογές της Apple που παρέμενε αδιαφήμιστη. Αν η εισαγωγή των ads γίνει με διαφάνεια και χωρίς να επηρεάζει την ποιότητα των αποτελεσμάτων, ίσως περάσει σχετικά ανώδυνα. Αν όχι, η Apple θα ανακαλύψει ότι η εμπιστοσύνη των χρηστών είναι πολύ πιο εύθραυστη από ό,τι φαίνεται στα οικονομικά της αποτελέσματα.

Ο ρομποτικός κένταυρος που μετατρέπει τους ανθρώπους σε τετράποδα

Ερευνητές στην Κίνα ανέπτυξαν ένα φορετό ρομπότ που προσθέτει δύο μηχανικά πόδια πίσω από τον χρήστη, δημιουργώντας ένα υβριδικό σύστημα κίνησης τεσσάρων ποδιών. Το σύστημα μειώνει δραματικά την ενέργεια που καταναλώνει ο άνθρωπος όταν μεταφέρει βαρύ φορτίο, ανοίγοντας νέες δυνατότητες σε στρατιωτικές, βιομηχανικές και ανθρωπιστικές εφαρμογές.

Η ιδέα του κένταυρου — μισός άνθρωπος, μισό άλογο — έχει πλέον μια πρακτική, ρομποτική έκδοση. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Νότου στη Σενζέν ανέπτυξαν ένα φορετό ρομπότ που συνδέεται στην πλάτη του χρήστη και προσθέτει δύο ανεξάρτητα μηχανικά πόδια, μετατρέποντας τον άνθρωπο σε ένα λειτουργικό τετράποδο σύστημα. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς εντυπωσιακό οπτικά — είναι και μετρήσιμα αποτελεσματικό.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά εξωσκελετά, που προσαρτώνται απευθείας στα πόδια του ανθρώπου και προσπαθούν να ενισχύσουν την κίνησή του, ο “Κένταυρος” λειτουργεί ως ξεχωριστό ζεύγος ποδιών. Συνδέεται με τον χρήστη μέσω ενός ελαστικού μηχανισμού στην πλάτη, που επιτρέπει στο ρομπότ να απορροφά το βάρος του φορτίου και να παρέχει ώθηση προς τα εμπρός, ενώ ο άνθρωπος παραμένει υπεύθυνος για την ισορροπία και την κατεύθυνση.

Τα αποτελέσματα των δοκιμών είναι εντυπωσιακά. Όταν οι συμμετέχοντες μετέφεραν φορτίο περίπου 20 κιλών, η κατανάλωση μεταβολικής ενέργειας μειώθηκε κατά περίπου 35%, ενώ η πίεση στα πόδια έπεσε κατά 52% σε σύγκριση με το να περπατούν χωρίς βοήθεια. Τα ρομποτικά πόδια ανέλαβαν περισσότερο από τη μισή επιβάρυνση του φορτίου, αφήνοντας τον άνθρωπο να κινείται με φυσικό ρυθμό.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του συστήματος είναι η προσαρμοστικότητά του. Υπό ελαφρύ φορτίο, η σύνδεση μεταξύ ανθρώπου και ρομπότ παραμένει σχετικά σταθερή, διατηρώντας τον συντονισμό. Καθώς το βάρος αυξάνεται, το σύστημα γίνεται πιο εύκαμπτο, επιτρέποντας στα ρομποτικά πόδια να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς. Παράλληλα, η ομάδα ανέπτυξε αλγορίθμους σχεδιασμού κίνησης που επιτρέπουν στα μηχανικά πόδια να ακολουθούν αυτόματα την ταχύτητα και την κατεύθυνση του χρήστη σε ποικίλα εδάφη.

Οι εφαρμογές που βλέπει η ερευνητική ομάδα είναι συγκεκριμένες και πρακτικές: στρατιωτική εφοδιαστική, επιχειρήσεις διάσωσης σε καταστροφές, βιομηχανικές μεταφορές σε δύσβατο έδαφος. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο άνθρωπος καλείται να μεταφέρει βαρύ εξοπλισμό για μεγάλες αποστάσεις — ακριβώς το σενάριο για το οποίο σχεδιάστηκε ο Κένταυρος. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο International Journal of Robotics Research.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η λογική. Αν ένα ζεύγος επιπλέον ποδιών μειώνει την κόπωση κατά 35%, τι γίνεται με πιο εξελιγμένες εκδοχές που ενσωματώνουν και υποστήριξη για τα χέρια ή αυτόνομη πλοήγηση; Η γραμμή μεταξύ εργαλείου και συνεργάτη αρχίζει να θολώνει.

ChatGPT εναντίον Perplexity: ποιο AI κερδίζει στην πράξη;

Ένα πρακτικό τεστ με πέντε πραγματικά ερωτήματα έβαλε αντιμέτωπα τα δύο πιο δημοφιλή AI εργαλεία του 2026. Το ChatGPT κέρδισε τελικά, αλλά το Perplexity απέδειξε γιατί παραμένει από τους πιο επικίνδυνους ανταγωνιστές στο χώρο.

Το AI δεν είναι πια εντυπωσιακή τεχνολογία του μέλλοντος — είναι εργαλείο της καθημερινότητας. Και όπως κάθε εργαλείο, αξίζει να ξέρεις ποιο κάνει καλύτερα τη δουλειά του. Αυτή ακριβώς ήταν η αφορμή για ένα head-to-head τεστ ανάμεσα στο ChatGPT και το Perplexity — δύο από τα πιο διαδεδομένα AI assistants σήμερα — με πέντε πανομοιότυπα ερωτήματα από την καθημερινή ζωή.

Το πρώτο ερώτημα αφορούσε οικονομική διαχείριση: πώς να εξοικονομήσεις 500 δολάρια τον μήνα, ξεκινώντας αυτή την εβδομάδα, με ενέργειες που παίρνουν λιγότερο από μία ώρα η καθεμία. Το ChatGPT πρότεινε άμεσες κινήσεις — διαπραγμάτευση λογαριασμών, ακύρωση συνδρομών — χωρίς να απαιτεί προκαταβολικές δαπάνες. Το Perplexity, αντίθετα, έδωσε έναν οδηγό μαζικών αγορών και ενεργειακής αναβάθμισης που προϋπέθετε να ξοδέψεις τα 500 δολάρια πρώτα για να τα γλιτώσεις αργότερα. Χρήσιμο ίσως μακροπρόθεσμα, αλλά όχι αυτό που ζητήθηκε.

Στο δεύτερο ερώτημα — εξήγηση μιας σημαντικής τεχνολογικής είδησης των τελευταίων επτά ημερών — το Perplexity πήρε σαφή προβάδισμα. Εντόπισε το συνέδριο GTC 2026 της Nvidia και εξήγησε με ακρίβεια τη μετάβαση της βιομηχανίας από την εκπαίδευση AI μοντέλων στην εκτέλεσή τους — μια αλλαγή που θα επηρεάσει άμεσα το κόστος των υπηρεσιών για τον απλό χρήστη. Το ChatGPT παρουσίασε μια παλαιότερη είδηση σαν πρόσφατη, αποτυγχάνοντας στο βασικό κριτήριο της επικαιρότητας.

Στη δημιουργική γραφή — ένα κωμικό διήγημα για μαμά που χρησιμοποιεί AI για να πειθαρχήσει τα παιδιά της και αποτυγχάνει — το ChatGPT έδειξε καλύτερη αίσθηση του χιούμορ. Η ιστορία του ήταν αναγνωρίσιμη και ανθρώπινη, με παιδιά που λειτουργούν σαν «μικροί δικηγόροι». Το Perplexity έγραψε κάτι πιο σουρεαλιστικό, όπου το AI υπολογίζει την «πιθανότητα follow-through» της μητέρας και τάσσεται με τα παιδιά — έξυπνο, αλλά λιγότερο κοντά στο πνεύμα του ερωτήματος.

Στα δύο τελευταία ερωτήματα — πώς να ξεκινήσει κάποιος να χρησιμοποιεί AI χωρίς να αγχωθεί, και πώς να διαχειριστεί μια λίστα 12 εργασιών σε τρεις ώρες — το ChatGPT επέδειξε μια σταθερή ικανότητα να διαβάζει τη συναισθηματική κατάσταση πίσω από το ερώτημα. Όταν κάποιος νιώθει overwhelmed, η τελευταία πράξη που χρειάζεται είναι ένα νέο σύστημα οργάνωσης με τρία επιπλέον βήματα. Το ChatGPT το κατάλαβε αυτό. Το Perplexity έδωσε δομημένες, ποιοτικές απαντήσεις — αλλά περισσότερο σαν εκπαιδευτικό υλικό παρά σαν άμεση βοήθεια.

Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 4-1 υπέρ του ChatGPT. Το συμπέρασμα, όμως, δεν είναι ότι το Perplexity είναι κατώτερο — είναι ότι τα δύο εργαλεία υπερέχουν σε διαφορετικά πράγματα. Αν θέλεις να μάθεις τι συμβαίνει τώρα στον κόσμο, το Perplexity είναι ανώτερο. Αν θέλεις να σκεφτεί μαζί σου, να γράψει, να σε καθοδηγήσει με τρόπο που νιώθεις ότι σε καταλαβαίνει — το ChatGPT παραμένει μπροστά. Το ερώτημα δεν είναι ποιο AI είναι καλύτερο. Είναι ποιο είναι καλύτερο για αυτό που χρειάζεσαι εκείνη τη στιγμή.

Ο «εγκέφαλος» των μεδουσών είναι πολύ πιο σύνθετος απ’ ό,τι νομίζαμε

Τα κτενοφόρα, τα διάφανα πλάσματα που φωτίζουν τους ωκεανούς με τα χρωματιστά τους κύματα, θεωρούνταν από τα πιο «απλά» ζώα του πλανήτη. Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι το κεντρικό αισθητήριο όργανό τους είναι εκπληκτικά πολύπλοκο — και αυτό αλλάζει ό,τι ξέραμε για την εξέλιξη του νευρικού συστήματος.

Πριν από περίπου 550 εκατομμύρια χρόνια, τα κτενοφόρα έκαναν την εμφάνισή τους στους πρωτόγονους ωκεανούς της Γης. Για δεκαετίες, η επιστήμη τα αντιμετώπιζε ως ζωντανά παραδείγματα βιολογικής απλότητας — ζελατινώδη πλάσματα χωρίς ιδιαίτερη νευρολογική πολυπλοκότητα. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science Advances έρχεται να αναθεωρήσει αυτή την εικόνα ριζικά.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία χρησιμοποίησαν μια προηγμένη τεχνική τρισδιάστατης απεικόνισης — την ογκομετρική ηλεκτρονική μικροσκοπία — για να χαρτογραφήσουν με άνευ προηγουμένου λεπτομέρεια το λεγόμενο «αβορικό όργανο» (aboral organ) των κτενοφόρων. Πρόκειται για τη δομή που επιτρέπει στο ζώο να προσανατολίζεται στα βάθη του ωκεανού, ανιχνεύοντας τη βαρύτητα, τις μεταβολές πίεσης και την κατεύθυνση του φωτός. Αυτό που βρήκαν τους άφησε άναυδους.

Το αβορικό όργανο αποτελείται από περίπου 900 κύτταρα που ανήκουν σε 17 διαφορετικούς τύπους — εκ των οποίων οι 11 είναι εντελώς άγνωστοι στην επιστήμη. «Εκπλάχθηκα σχεδόν αμέσως από τη μορφολογική ποικιλομορφία των κυττάρων του αβορικού οργάνου», λέει η Anna Ferraioli, μοριακή βιολόγος και πρώτη συγγραφέας της μελέτης. Το δίκτυο νεύρων του ζώου συγκλίνει σε έναν πυκνό κεντρικό κόμβο που περιβάλλει το όργανο, ενώ οι συνάψεις μεταξύ των δύο δομών δημιουργούν ένα σαφές μονοπάτι για τη μεταφορά ηλεκτρικών σημάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανακάλυψη κυττάρων γεμάτων κυστίδια — μικρές σακούλες που αντλούν χημικές ουσίες μέσα και έξω από τα κύτταρα. Αυτός ο τύπος επικοινωνίας, γνωστός ως «volume transmission», είναι ο τρόπος με τον οποίο ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η ισταμίνη δρουν στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Αντί για γρήγορη, στοχευμένη επικοινωνία μέσω συνάψεων, αυτοί οι νευροδιαβιβαστές «πλένουν» τα κύτταρα, επηρεάζοντας τη δραστηριότητά τους με πιο αργό και διάχυτο τρόπο.

Το εύρημα αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία αν λάβουμε υπόψη τη θέση των κτενοφόρων στο εξελικτικό δέντρο. Μαζί με τα σπόγγια, θεωρούνται οι πιο πιθανοί υποψήφιοι για τον τίτλο του αρχαιότερου «σχεδιαγράμματος» ζωικής ζωής — δηλαδή, από όλα τα ζώα που υπάρχουν σήμερα, τα κτενοφόρα φαίνεται να είναι τα πιο συγγενικά με τον τελευταίο κοινό πρόγονό μας. Τα γονίδια και τα μόρια που χρησιμοποιούν για να σχηματίσουν αυτό το πρωτόγονο κεντρικό νευρικό σύστημα είναι μοναδικά, διαφορετικά από εκείνα των μέδουσων ή των πολυχαίτων σκουληκιών.

«Η εξέλιξη φαίνεται να έχει εφεύρει τα κεντρικά νευρικά συστήματα περισσότερες από μία φορές», σημειώνει ο Pawel Burkhardt, εξελικτικός βιολόγος και επικεφαλής της έρευνας. Το αβορικό όργανο δεν μοιάζει με τον ανθρώπινο εγκέφαλο, αλλά λειτουργεί ως εγκέφαλος για το κτενοφόρο. Κι αυτό σημαίνει ότι η κεντρικοποίηση της νευρικής λειτουργίας μπορεί να εμφανίστηκε στη ζωική ανατομία πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε — απλώς με εντελώς διαφορετική μορφή από τη δική μας.

.

Νεκρά βακτήρια ξαναζούν: η πρώτη συνθετική κυτταρική ανάσταση

Επιστήμονες κατάφεραν να «αναστήσουν» νεκρά βακτήρια μεταμοσχεύοντας σε αυτά ένα πλήρες συνθετικό γονιδίωμα — δημιουργώντας για πρώτη φορά ζωντανά κύτταρα από μη-ζωντανά μέρη. Η ανακάλυψη θολώνει τα όρια μεταξύ ζωής και θανάτου και ανοίγει νέους δρόμους για τη συνθετική βιολογία.

Τι σημαίνει ακριβώς να είναι κάτι ζωντανό; Η ερώτηση ακούγεται φιλοσοφική, αλλά μια ομάδα ερευνητών στο J. Craig Venter Institute της Καλιφόρνιας μόλις την έκανε επιστημονικά επείγουσα. Για πρώτη φορά, επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ζωντανό, συνθετικό βακτήριο χρησιμοποιώντας αποκλειστικά μη-ζωντανά συστατικά — σκοτώνοντας πρώτα ένα κύτταρο και στη συνέχεια εμφυτεύοντας σε αυτό το γονιδίωμα ενός άλλου είδους.

Το πείραμα ξεκίνησε με ένα χημικό που χρησιμοποιείται στη χημειοθεραπία: τη μιτομυκίνη C. Οι ερευνητές τη χρησιμοποίησαν για να καταστρέψουν το DNA του βακτηρίου Mycoplasma capricolum, αφήνοντας το κύτταρο δομικά άθικτο αλλά λειτουργικά νεκρό — ανίκανο να αναπαραχθεί ή να επιβιώσει. Στη συνέχεια, εισήγαγαν ένα συνθετικό αντίγραφο του γονιδιώματος ενός άλλου βακτηρίου, του Mycoplasma mycoides. Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό: ορισμένα από τα «νεκρά» κύτταρα άρχισαν να αναπτύσσονται και να διαιρούνται κανονικά, φέροντας το νέο, συνθετικό γονιδίωμα.

Η ομάδα τα αποκαλεί «zombie cells» — κύτταρα-ζόμπι — και ο χαρακτηρισμός δεν είναι απλώς εντυπωσιακός. Αποτυπώνει κάτι ουσιαστικό: αυτά τα κύτταρα επέστρεψαν από έναν λειτουργικό θάνατο χάρη σε ένα γονιδίωμα που δεν τους ανήκε ποτέ. «Παίρνουμε ένα κύτταρο χωρίς γονιδίωμα, το οποίο είναι λειτουργικά νεκρό. Προσθέτοντας ένα νέο γονιδίωμα, αυτό το κύτταρο ανασταίνεται», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας John Glass.

Η σημασία της ανακάλυψης ξεπερνά το εντυπωσιακό της εικόνας. Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη συνθετική βιολογία ήταν η αβεβαιότητα: όταν μεταμοσχεύεις ένα συνθετικό γονιδίωμα σε ένα ζωντανό κύτταρο, δεν μπορείς να είσαι σίγουρος ότι το κύτταρο ελέγχεται από το νέο γονιδίωμα και όχι από το παλιό, καθώς τα βακτήρια απορροφούν συνεχώς γενετικό υλικό από το περιβάλλον τους. Σκοτώνοντας πρώτα το αρχικό γονιδίωμα, οι ερευνητές εξάλειψαν αυτή την αβεβαιότητα εξ ορισμού. Το αποτέλεσμα είναι πιο ελεγχόμενο, πιο αξιόπιστο και — κρίσιμα — πιο επαναλήψιμο.

Οι εφαρμογές που ανοίγονται είναι σημαντικές. Η συνθετική βιολογία υπόσχεται εδώ και χρόνια μικροοργανισμούς-εργοστάσια: βακτήρια που παράγουν φάρμακα, καύσιμα ή υλικά με τρόπους που η φύση δεν έχει ανακαλύψει ακόμα. Η νέα τεχνική θα μπορούσε να επιταχύνει τη δημιουργία τέτοιων οργανισμών, κάνοντας τη μεταφορά μεγάλων συνθετικών γονιδιωμάτων πιο προβλέψιμη. «Είναι σαν να έχεις το σενάριο ενός έργου του Σαίξπηρ, αλλά να μην μπορείς να το ανεβάσεις στη σκηνή», λέει η Elizabeth Strychalski από το Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας. «Αυτό που κάναμε είναι να βρούμε επιτέλους τη σκηνή.»

Προς το παρόν, η τεχνική έχει δοκιμαστεί μόνο σε Mycoplasma — βακτήρια χωρίς κυτταρικό τοίχωμα και με σχετικά μικρά γονιδιώματα. Η επέκταση σε πιο σύνθετους οργανισμούς, όπως η ζύμη ή το E. coli, παραμένει πρόκληση. Αλλά η αρχή έχει αποδειχθεί. Και μαζί με αυτήν, μια ερώτηση που δεν θα φύγει εύκολα: αν ένα κύτταρο μπορεί να «πεθάνει» και να «ξαναζήσει» με διαφορετικό γονιδίωμα, τι ακριβώς ορίζει τη ζωή;

1...366367368...1,695Page 367 of 1,695