Μελέτη: Η κλιματική αλλαγή ανέκοψε πιθανή νέα παγετώδη περίοδο

Η Γη θα μπορούσε να είχε μπει τώρα σε νέα παγετώδη περίοδο αν η ανθρώπινη κλιματική αλλαγή δεν είχε ανακόψει την εξέλιξή της, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science.

Ο πλανήτης διαμορφώνεται συνεχώς από τη φωτιά και τον πάγο, και αυτό αποτυπώνεται στις μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις αλλά και στη σταθερή προέλαση των παγετώνων. Στη γεωλογική ιστορία της Γης έχουν υπάρξει τουλάχιστον πέντε παγετώδεις περίοδοι, ενώ σήμερα βρισκόμαστε σε μια θερμότερη μεσοπαγετώδη φάση, που ξεκίνησε πριν από περίπου 11.700 χρόνια.

Κατά τη μελέτη, ο Νικολάς Γιανγκ, γεωχημικός στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρώτος συγγραφέας, λέει ότι «μόλις ξεκινούσε, όλα ήταν φυσιολογικά, η επόμενη παγετώνωση επρόκειτο να συμβεί — και όμως σταμάτησε».

Η έρευνα εστίασε στο παγοκάλυμμα Laurentide, τη μεγαλύτερη δομή αυτού του είδους στο Πλειστόκαινο. Κάλυπτε μεγάλο μέρος των βόρειων ΗΠΑ και του Καναδά από περίπου 95.000 έως 20.000 χρόνια πριν και, στο μέγιστό του, έφτανε από τον Αρκτικό Κύκλο έως το Ιλινόις, με πάγο πάχους έως και 3 χιλιομέτρων. Ο συνολικός όγκος του ίσως αντιστοιχούσε σε μεταβολή της στάθμης της θάλασσας περίπου 80 μέτρων.

Οι ερευνητές κατασκεύασαν ένα χρονολόγιο του παγοκαλύμματος με δύο κύριες γραμμές επιτόπιας τεκμηρίωσης και με μεθόδους ατομικής χρονολόγησης. Εξέτασαν διαφορετικούς τύπους πετρωμάτων για να υπολογίσουν την αναλογία του κοσμογενούς βηρυλλίου-10, ενός ισοτόπου που παράγεται όταν η κοσμική ακτινοβολία συγκρούεται με τη Γη. Ανάλυσαν επίσης την παλιά βλάστηση που αποκαλύφθηκε καθώς υποχωρούσε το Barnes Ice Cap, για να μετρήσουν την αναλογία του άνθρακα-14.

Και οι δύο μετρήσεις λειτουργούν σαν γήινα χρονόμετρα. Στα πετρώματα, η συσσώρευση βηρυλλίου-10 σταματά όταν ο πάγος καλύπτει τα βράχια και ξαναρχίζει όταν αυτά αποκαλύπτονται. Στα φυτά, το «χρονόμετρο» του άνθρακα ξεκινά όταν εγκλωβίζονται κάτω από τον προχωρημένο πάγο, επειδή η νεκρή βλάστηση δεν απορροφά πια άνθρακα.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές περιγράφουν μια αλυσίδα κλιματικής μεταβολής. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες της σημερινής μεσοπαγετώδους φάσης, του Ολόκαινου, ίσως σημειώθηκαν πριν από 11.000 έως 10.000 χρόνια, τουλάχιστον στα βόρεια πλάτη, λόγω της ισχυρής ηλιακής ακτινοβολίας που συνδέεται με τις τροχιές της Γης, τις λεγόμενες κύκλους Milankovitch.

Στους επόμενους αιώνες και χιλιετίες ακολούθησε τάση ψύξης, όμως το Laurentide συνέχισε να συρρικνώνεται, επειδή η επιφάνειά του είχε βυθιστεί τόσο χαμηλά ώστε δεν μπορούσε να αναπτυχθεί ξανά, μένοντας εκτός συγχρονισμού με το κλίμα. Πριν από 3.600 χρόνια είχε μικρύνει σε έκταση μικρότερη από τη σημερινή και διατήρησε αυτό το ελάχιστο μέγεθος έως περίπου 2.000 χρόνια πριν.

Τότε άρχισε να επεκτείνεται ξανά, κάτι που οι ερευνητές θεωρούν την έναρξη της επόμενης παγετώνωσης. Όμως, σύμφωνα με τη μελέτη, η άνοδος των θερινών θερμοκρασιών από τη δεκαετία του 1960 ανέκοψε αυτή την πορεία. Το Barnes Ice Cap έφτασε στο ιστορικό μέγιστό του γύρω στο 1960 και στη συνέχεια η ανθρώπινη θέρμανση αντιστρέφει την ανάπτυξή του, οδηγώντας το σε αρνητικό ισοζύγιο μάζας.

Από τότε, οι απώλειές του «μπορούν να εξηγηθούν σχεδόν πλήρως από την άνοδο των θερινών θερμοκρασιών», αναφέρουν οι ερευνητές, οι οποίες συρρικνώνουν και άλλα παγοκαλύμματα στον Καναδικό Αρκτικό και τον Βόρειο Ατλαντικό. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου από περίπου το 1750, όταν η Βιομηχανική Επανάσταση άρχισε να επιβαρύνει σημαντικά την ατμόσφαιρα.

Η μελέτη αναφέρει επίσης ότι το πιο ψυχρό αιώνα της Μικρής Παγετώδους Περιόδου σημειώθηκε μεταξύ 1780 και 1880. Για το μέλλον, τα μοντέλα δείχνουν ότι το πρώην Laurentide ή το σημερινό Barnes Ice Cap, ή ένας μελλοντικός συνδυασμός των δύο, δεν θα επιβιώσει υπό τα σημερινά κλιματικά δεδομένα.

«Αυτό θα είναι το πραγματικό, τελευταίο υπόλειμμα του Laurentide, που θα εξαφανιστεί οριστικά», καταλήγει ο Γιανγκ. «Κάτι που ήταν εξαιρετικά φυσικό και προβλέψιμο, τώρα χάθηκε».

Πηγή: sciencealert.com.