Το Feedback διαπιστώνει ότι τα κυρίαρχα θέματα των τραγουδιών της Eurovision μπορεί να αλλάζουν με τον καιρό, αλλά η επιθυμία για νίκη παραμένει η ίδια.
Το Feedback είναι η δημοφιλής στήλη του New Scientist που ρίχνει μια διαφορετική ματιά στις τελευταίες ειδήσεις από την επιστήμη και την τεχνολογία. Μπορείτε να στέλνετε θέματα που πιστεύετε ότι θα διασκεδάσουν τους αναγνώστες στο Feedback, μέσω email στη διεύθυνση feedback@newscientist.com.
Έτοιμοι για Eurovision
Ετοιμαστείτε για διασκέδαση, είτε το θέλετε είτε όχι, καθώς ο διαγωνισμός της Eurovision 2026 πλησιάζει, με τον τελικό να διεξάγεται το Σάββατο 16 Μαΐου.
Με εξαιρετικό συγχρονισμό, το περιοδικό Royal Society Open Science δημοσίευσε μια μεγάλη μελέτη για την ιστορία της Eurovision. Οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από κάθε διαγωνισμό από το 1956 έως το 2024, συνολικά 1.763 τραγούδια. Στη συνέχεια ταξινόμησαν τα τραγούδια με βάση τη γλώσσα, τα θέματα και τους στίχους, αλλά και μουσικά χαρακτηριστικά, όπως το είδος. Για μέρος της ανάλυσης χρησιμοποίησαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που το Feedback μπορεί να καταλάβει, αφού μόνο στη σκέψη ότι θα άκουγε 1.763 συμμετοχές της Eurovision τα τυμπανικά του έμοιασαν να διπλώνονται προς τα πίσω.
Από αυτή την ανάλυση προέκυψαν πολλά. Για παράδειγμα, προηγούμενη μελέτη είχε εντοπίσει 12 βασικά θέματα που περιγράφουν τα πιο δημοφιλή τραγούδια, ανάμεσά τους η φιλοδοξία, η επιθυμία, ο χωρισμός και ο πόνος. Ωστόσο, οι συμμετοχές της Eurovision χρησιμοποιούν στην πράξη μόνο 11: «Αποκλείσαμε το “Jaded” επειδή εμφανίζεται σε λιγότερο από το 5% των τραγουδιών», έγραψαν οι συγγραφείς. Το Feedback θεωρεί πως θα μπορούσε να το είχε προβλέψει, γιατί η μεγαλειωδώς κιτς αισθητική του διαγωνισμού δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για κάτι τόσο σύνθετο όσο το να νιώθει κανείς κορεσμό. Ίσως όμως αυτή να είναι η δική μας κορεσμένη ματιά.
Μία από τις πιο έντονες μειώσεις έχει καταγραφεί στα τραγούδια που εκφράζουν νοσταλγία, η οποία προφανώς δεν είναι πια ό,τι ήταν κάποτε. Αντίθετα, ο πόνος, η εξέγερση, η απελπισία, η σύγχυση και η φυγή από την πραγματικότητα έχουν γίνει πιο συχνά. Καταγράφηκε σημαντική αύξηση τόσο στη σύγχυση όσο και στη φυγή από την πραγματικότητα τη δεκαετία του 1970, κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν «ως αντίδραση σε όλες τις κρίσεις της δεκαετίας του 1970». Ο πόνος, όμως, άρχισε να αυξάνεται μόνο από τη δεκαετία του 2000 και μετά. «Ίσως δεν είναι σύμπτωση ότι αυτό συμβαίνει μετά τη Μεγάλη Ύφεση», γράφουν οι συγγραφείς. Παρ’ όλα αυτά, η απελπισία παραμένει σχετικά σπάνια. «Αυτό μπορεί να οφείλεται στο συναισθηματικό βάρος ενός τέτοιου συναισθήματος, που θα μπορούσε να αποθαρρύνει τους ψηφοφόρους», λένε. Το Feedback δεν μπορεί να διώξει την αίσθηση ότι όλο αυτό θα μπορούσε να συνοψιστεί πιο λιτά ως «δεν ξέρουμε».
Με τα χρόνια, τα τραγούδια έγιναν λιγότερο ακουστικά και περισσότερο ηλεκτρονικά. Γράφονται κυρίως στα αγγλικά, αντί στις εθνικές γλώσσες των χωρών. Και τείνουν να είναι ποπ, αντί για οποιοδήποτε άλλο μουσικό είδος, με υψηλά επίπεδα «χορευτικότητας». «Οι συμμετέχοντες προσαρμόζουν ενεργά τις συμμετοχές τους ώστε να ταιριάζουν στα πρότυπα που θέτουν οι πρόσφατοι νικητές», φαίνεται να ισχύει.
Τέλος, υπάρχουν μερικές περίεργες εξαιρέσεις σε αυτές τις τάσεις. Η Γαλλία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία αντιστάθηκαν στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν τραγούδια με αγγλικούς στίχους. Προφανώς, «το να πληρώνουν ένα κόστος για την προώθηση των δικών τους γλωσσών είναι μια λογική επιλογή σε ένα γεωπολιτικό πλαίσιο που ξεπερνά το να κερδίσει κανείς στη [Eurovision]». Το Feedback πάντα ήξερε ότι η Eurovision είναι μέρος του Μεγάλου Παιχνιδιού.
Οι ερευνητές συνοψίζουν όλα αυτά ως «οργανωσιακή μάθηση στο επίπεδο των διοργανωτών και των συμμετεχόντων». Το Feedback θεωρεί ότι αυτό σημαίνει «οι άνθρωποι προσπαθούν συνεχώς να χειραγωγήσουν τον διαγωνισμό».
Σε προηγούμενο θέμα, το Feedback είχε περιγράψει ένα πάρκο γεμάτο αποκλειστικά με γλυπτά μικροσκοπικών foraminifera και αναρωτήθηκε αν υπάρχουν τουριστικά αξιοθέατα με επιστημονικό θέμα που είναι ακόμη πιο εξειδικευμένα. Συγκεκριμένα, είχε αναρωτηθεί αν μπορεί να υπάρχει «μουσείο αφιερωμένο αποκλειστικά στα βρύα» (11 Απριλίου).
Ο αναγνώστης John Wilson έγραψε για να ενημερώσει για το Serenity Moss Garden στη Βόρεια Καρολίνα. Τα βρύα καλύπτουν περίπου 900 τετραγωνικά μέτρα μιας πλαγιάς βουνού και μπορούν να τα δουν οι επισκέπτες από ένα μονοπάτι. Δεν είναι μουσείο, λέει ο John, «δηλαδή ένα κλιματιζόμενο κουτί με κολόνες και επιμελητές χωρίς κοινωνικές δεξιότητες» (ωχ), αλλά παρ’ όλα αυτά «είναι κάτι, για όσους ενδιαφέρονται».
Προφανώς, το Feedback δεν στάθηκε αρκετά φιλόδοξο στην αναζήτησή του για εξειδικευμένα αξιοθέατα. Μπορεί κανείς να βρει ένα μουσείο για τα Plecoptera (stoneflies) ή μια επιμελημένη συλλογή από βότσαλα παραλίας;
Παρά το επάγγελμά μας, το Feedback εξακολουθεί να αγχώνεται με ορισμένα είδη μαθηματικών. Ξέρουμε διαισθητικά τι σημαίνει να διαιρείς δύο κλάσματα, αλλά για να το κάνεις στην πράξη χρειάζεσαι μολύβι και χαρτί. Όσο για τις μετατροπές ανά τάξεις μεγέθους, όπως από τετραγωνικά χιλιόμετρα σε τετραγωνικά μέτρα, αχ.
Καμία τέτοια νευρικότητα δεν φαίνεται να απασχολεί τον Robert F. Kennedy Jr., τον υπουργό Υγείας των ΗΠΑ. Δέχτηκε κριτική αφού υποστήριξε ότι η τιμή ενός φαρμάκου έπεσε κατά 600%, κάτι που αντίπαλοι πολιτικοί επισήμαναν ότι είναι μαθηματικά αδύνατο.
Το Feedback είναι σχεδόν βέβαιο ότι, στην περίπτωση αυτή, οι αντίπαλοι του RFK Jr. έχουν δίκιο, γιατί αν η τιμή ενός πράγματος μειωθεί κατά 100%, αυτό σημαίνει ότι έπεσε στο μηδέν, και αυτό φαίνεται σαν φυσικό όριο. Υποθέτουμε ότι η εταιρεία θα μπορούσε να αρχίσει να πληρώνει ανθρώπους για να πάρουν το φάρμακο από τα χέρια της, κάτι που θα σήμαινε αρνητική τιμή. Όμως η μετατροπή αυτού σε ποσοστιαία μεταβολή είναι κάτι που ευχαρίστως αφήνουμε στους μαθηματικούς, και σε κάθε περίπτωση καμία φαρμακευτική εταιρεία δεν το κάνει αυτό.
Σε αυτό το μαθηματικό αδιέξοδο μπήκε ο RFK Jr. «Λοιπόν, αν το φάρμακο κόστιζε 100 δολάρια και ανέβαινε στα 600 δολάρια, αυτό θα ήταν αύξηση 600%», είπε. «Αν πέφτει από τα 600 δολάρια στα 100 δολάρια, αυτό είναι εξοικονόμηση 600%».
Δεν μπορούμε παρά να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι ο RFK Jr. έχει επινοήσει ένα νέο είδος λογικής σκέψης. Σε αντίθεση με τον συλλογισμό, όπου το συμπέρασμα προκύπτει αναπόφευκτα από την υπόθεση, αυτό είναι ένας αντι-συλλογισμός, όπου, παρά μια ξεκάθαρα σωστή υπόθεση, το συμπέρασμα είναι 100% λάθος.
Έχετε κάποιο θέμα για το Feedback;
Μπορείτε να στείλετε θέματα στο Feedback μέσω email στη διεύθυνση feedback@newscientist.com. Παρακαλούμε να συμπεριλάβετε τη διεύθυνση κατοικίας σας. Το σημερινό Feedback και παλαιότερα κείμενα μπορούν να βρεθούν στον ιστότοπό μας.
Λάβετε κάθε εβδομάδα μια δόση ανακάλυψης στο inbox σας. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις του New Scientist και ειδικές προσφορές.
