Karoshi: Θάνατος στον βωμό της εργασίας

Από tas eco 25 Μαρτίου 2018 1 λεπτό ανάγνωσης
Karoshi: Θάνατος στον βωμό της εργασίας

Στην εργασιακή τους κουλτούρα οι Ιάπωνες έχουν μία συγκεκριμένη λέξη με την οποία περιγράφουν τον θάνατο από την υπερβολική εργασία: Karoshi. Αυτή συμπεριλαμβάνει την αυτοκτονία, την καρδιακή ανακοπή ή ακόμη και το έμφραγμα από τις πολλές ώρες εργασίας. Η ιαπωνική κυβέρνηση έχει λάβει ειδικά μέτρα για να μειώσει στις περιπτώσεις «Karoshi», αλλά υπάρχουν πολλοί αναλυτές που θεωρούν ότι δεν είναι αρκετά.

Σχεδόν από τα τέλη του 1970, οι Ιάπωνες ονοματοδότησαν το εν λόγω εργασιακό φαινόμενο, επιχειρώντας να στιγματίσουν την ύπαρξή του. Σήμερα η αντιμετώπισή του βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του κοινωνικού διαλόγου και Ιαπωνία αναζητεί εκείνες τις ασφαλιστικές δικλείδες που θα περιφρουρήσουν την ψυχική ισορροπία των εργαζομένων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία η τελευταία περίπτωση του χαρακτηρίστηκε ως «karoshi», ήταν μία δημοσιογράφος 31 ετών, η Miwa Sado. Μέσα σε ένα μήνα είχε εργαστεί για 159 ώρες, στο ενημερωτικό NHK, πριν πεθάνει από καρδιακή ανακοπή τον Ιούλιο του 2013. Χαρακτηριστικά και επισήμως ως περίπτωση «karoshi» τον Οκτώβριο του 2017. Πριν από την Sado, η 24χρονη Matsuri Takahashi εργάστηκε για 105 ώρες μέσα σε ένα μήνα στο διαφημιστικό πρακτορείο Dentsu. Πήδηξε στο κενό από την ταράτσα το πρακτορείου τα Χριστούγεννα του 2015. Ο CEO της εταιρείας παραιτήθηκε ένα μήνα αργότερα.

Σύμφωνα με έρευνα του 2016 σε 10.000 εργαζόμενους στην Ιαπωνία, πάνω από 20% απάντησαν ότι έκαναν περισσότερες από 80 ώρες υπερωρία μέσα σε ένα μήνα. Είναι σύνηθες στην Ιαπωνία οι νέοι εργαζόμενοι να βρίσκονται πολλές ώρες και να εργάζονται στην εταιρεία τους. Αυτή η κουλτούρα όμως της εργασιακής ανόδου μέσα από την πολύωρη και εξοντωτική ενασχόληση έχει οδηγήσει μία ολόκληρη γενιά εργαζομένων στην απόγνωση.

Ανάμεσα στις κυβερνητικές κινήσεις, ήταν η δημοσίευση μίας «μαύρης λίστας» με 300 επιχειρήσεις που παραβιάζουν τους νόμους εργασίας. Η λίστα που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Εργασίας της χώρας περιλαμβάνονται μεγάλες εταιρείες όπως η Panasonic και η διαφημιστική Dentsu που επιβάλουν παράνομα υπερωρίες στους υπαλλήλους τους αλλά και εταιρείες που δεν αναφέρουν εργατικά ατυχήματα.

Ένα από τα μέτρα που έλαβε η ιαπωνική κυβέρνηση είναι η αποχώρηση από τον εργασιακό χώρο μία Παρασκευή το μήνα στις 3:00 το μεσημέρι. Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, οι εταιρείες αναπροσαρμόσουν το πρόγραμμά τους ούτως ώστε να πιάνουν τους στόχους και να ξεπεράσουν τον «κυβερνητικό σκόπελο».

Όπως δήλωσε ο Hiroshige Seko, πολιτικός υπεύθυνος του σχετικού προγράμματος, «θα ακούσουμε όλες τις πλευρές ώστε να έχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή παραγωγικότητα και την απαιτούμενη μεταρρύθμιση. Αν χρειαστεί θα αλλάξουμε το πρόγραμμα», δηλώσει πρόσφατα στην εφημερίδα Japan Times.

Άλλες εταιρείες επιχειρώντας να αυξήσουν το βαθμό ικανοποίησης των εργαζομένων προσφέρουν πρωινό σε όσους έρχονται νωρίτερα, ώστε να μη χρειάζεται να παραμείνει μέχρι αργά.