Η τεχνητή νοημοσύνη έκανε την ανθρώπινη επαφή πολυτέλεια

Η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει αναδείξει την ανθρώπινη επαφή σε είδος πολυτελείας, σύμφωνα με κείμενο του The Cut, που ξεκινά με μια ιστορία του Βρετανού εστιάτορα Jeremy King.

Ο King αφηγήθηκε πως είχε πει κάποτε στους εργαζομένους του: «Θα μπορούσα να σας αντικαταστήσω όλους με ρομπότ. Δεν αργούν ποτέ, δεν κοιτάζουν συνεχώς κρυφά τα κινητά τους, δεν ξεχνούν τίποτα, δεν δηλώνουν άρρωστοι επειδή έχουν hangover». Και πρόσθεσε: «Αλλά δεν θα το κάνω. Γιατί επίσης δεν έχουν ενσυναίσθηση, ένστικτο, διαίσθηση και δεν μπορούν να αγαπήσουν».

Το κείμενο τονίζει ότι η τεχνολογία υποσχέθηκε να απομακρύνει την ανθρώπινη τριβή από την καθημερινότητα. Για την ελίτ, όμως, αυτή η «τριβή» είναι συχνά το ζητούμενο: ένας άνθρωπος που θυμάται το τραπέζι σας, ένας ράφτης που επιμένει σε τρεις πρόβες, ένα ξενοδοχείο όπου ο διευθυντής ξέρει το όνομα της μητέρας σας, ένα χειρόγραφο σημείωμα. Οι πλατφόρμες και οι εφαρμογές σχεδιάστηκαν για να κάνουν τη ζωή πιο εύκολη, αλλά την έκαναν και πιο απρόσωπη και πιο μοναχική.

Η Kathryn Jezer-Morton του The Cut έδωσε τον όρο «friction-maxxing» σε άρθρο που έγινε viral φέτος. Περιγράφει την επιλογή να γίνονται τα πράγματα με τον παλιό τρόπο και την άρνηση της τεχνολογίας που εξοικονομεί χρόνο, με στόχο να διατηρηθούν ουσιαστικές ανθρώπινες εμπειρίες.

Εδώ και δύο δεκαετίες, η Silicon Valley προωθεί την αντίθετη ιδέα: ότι η καλύτερη εξυπηρέτηση είναι εκείνη που απαιτεί σχεδόν καθόλου προσωπική προσοχή. Ένα άγγιγμα, ένα σάρωμα, check-in μόνοι σας, παραγγελία από QR code, και ο αλγόριθμος να θυμάται τις προτιμήσεις σας.

Ωστόσο, στο υψηλότερο άκρο της αγοράς, η τάση μοιάζει να αντιστρέφεται. Αν το νόημα του δείπνου ήταν απλώς να φας, το καλύτερο εστιατόριο θα ήταν εκείνο που σε έβγαζε πιο γρήγορα έξω. Αν η αγορά ενός κοστουμιού σήμαινε μόνο την απόκτηση ρούχου, τότε οι τρεις πρόβες θα ήταν κακή εξυπηρέτηση. Η πολυτέλεια, όμως, απορρίπτει επίτηδες αυτή τη λογική.

Η Sherry Turkle, καθηγήτρια στο MIT και συγγραφέας του βιβλίου Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines, θεωρεί αναπόφευκτη την επιστροφή της ανθρώπινης τριβής.

«Ο πλούτος αναζητά τη σπανιότητα», λέει. «Όταν ο πλούτος συνέδεσε την υψηλή τεχνολογία με μια νέα μορφή προσοχής, ονειρεύτηκε ρομπότ που θα απαντούν σε κάθε επιθυμία και θα τον βγάζουν από τον κόσμο της ανάγκης για μια κατώτερη τάξη φροντιστών. Ήταν χωρίς τριβές, δεν θα χρειαζόταν να τρίβεσαι πάνω σε αγνώστους. Τώρα, καθώς σχεδόν όλοι έχουν έναν βοηθό 24 ώρες το 24ωρο στο κινητό τους, ένα chatbot που προσποιείται ότι νοιάζεται, ονειρευόμαστε το πραγματικά σπάνιο: ανθρώπους που νοιάζονται στ’ αλήθεια».

Στο ανώτερο κομμάτι της αγοράς, η ανθρώπινη επαφή φαίνεται πλέον να λειτουργεί ως πολυτελές αγαθό.

Ο Rory Sutherland, συγγραφέας και επίτιμος πρόεδρος της Ogilvy Consulting, μιλά για το «σφάλμα του θυρωρού», όταν ένας υποθετικός σύμβουλος διοίκησης, ορίζοντας τον ρόλο του θυρωρού σε ένα ξενοδοχείο ως κάποιον που απλώς ανοίγει μια πόρτα, τον αντικαθιστά με μια τεχνολογική λύση για να μειωθεί το κόστος. «Το μόνο πρόβλημα είναι ότι στην πραγματικότητα οι θυρωροί δημιουργούν αξία με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Καλούν ταξί, αναγνωρίζουν τους συχνούς πελάτες, λειτουργούν ως στοιχείο ασφάλειας και ανταλλάσσουν σημαντικές πληροφορίες με άλλους θυρωρούς για ενδεχομένως επικίνδυνους πελάτες», λέει. «Έτσι, οι σύμβουλοι διοίκησης συχνά διεκδικούσαν την εξοικονόμηση κόστους όταν εγκαθιστούσαν αυτόματη πόρτα, αλλά δεν ήταν εκεί για να υποστούν τις συνέπειες».

Τα τελευταία χρόνια, σημειώνεται ότι η τεχνολογία αντικαθιστά τις λεγόμενες αδύναμες σχέσεις: τις χαλαρές γνωριμίες, τους φιλικούς γείτονες, τους υπαλλήλους καταστημάτων και τα χαλαρά επαγγελματικά δίκτυα που προσφέρουν ήπια κοινωνική επαφή. Το πρόβλημα, σύμφωνα με το κείμενο, είναι ότι αυτές οι επαφές αποδεικνύονται εξαιρετικά σημαντικές, ακόμη και ανεκτίμητες, για την ευτυχία. Η αγορά αρχίζει να αναγνωρίζει ότι, μακριά από το να είναι χωρίς αξία, είναι ακριβώς αυτό που προσφέρει πραγματική πολυτέλεια.

Η Marie-Louise Sciò, creative director και CEO της Pellicano Hotels, λέει ότι η τεχνολογία έχει γίνει σημαντικό μέρος της φιλοξενίας την τελευταία δεκαετία, κάνοντας την εμπειρία του πελάτη πιο αποδοτική. «Τα ψηφιακά εργαλεία έχουν μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε κρατήσεις, επικοινωνούμε και διαχειριζόμαστε τα ξενοδοχεία, και παραμένουν εξαιρετικά πολύτιμα — ειδικά στο παρασκήνιο», λέει. «Ωστόσο, όσο η τεχνολογία έγινε πιο παρούσα, μας θύμισε επίσης τη σημασία της διατήρησης της ανθρώπινης πλευράς της φιλοξενίας… [Μπορεί] να μας στηρίζει, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη διαίσθηση, την ενσυναίσθηση ή το αίσθημα ότι κάποιος σε φροντίζει πραγματικά».

Σε έναν κόσμο αδιάκοπης τεχνολογικής προόδου, η ερώτηση που μένει είναι ποιος θα περίμενε ότι η μεγαλύτερη πολυτέλεια θα ήταν τελικά μια ευχάριστη συζήτηση με έναν άνθρωπο. Ίσως ο κόσμος να μην έχει τρελαθεί τελείως.