Η NASA ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία σεληνιακής βάσης, με 73 ρομποτικές αποστολές σε τρεις φάσεις έως το 2036. Κεντρικό εργαλείο είναι το αναβαθμισμένο πρόγραμμα CLPS, που θα αυξήσει δραματικά τη συχνότητα και την αξιοπιστία των προσελήνωσεων.
Η NASA έχει συνηθίσει να σκέφτεται σε δεκαετίες. Αυτή τη φορά, όμως, μιλά για μηνιαίες αποστολές στη Σελήνη. Στο event “Ignition” που διοργάνωσε στις 24 Μαρτίου, η αμερικανική διαστημική υπηρεσία παρουσίασε ένα τριφασικό σχέδιο για την ανάπτυξη μόνιμης σεληνιακής βάσης, με συνολικό κόστος 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων και χρονικό ορίζοντα επτά ετών για τις δύο πρώτες φάσεις.
Η πρώτη φάση, που ξεκινά άμεσα και εκτείνεται έως το 2028, προβλέπει 21 ρομποτικές προσελήνωσεις με συνολικό φορτίο 4.000 κιλών. Ο αριθμός των αποστολών αναμένεται να εκτοξευθεί από δύο το 2026 σε εννέα το 2027 και δέκα το 2028. «Η πρώτη φάση αφορά το να φτάνουμε στη Σελήνη με αξιοπιστία», εξήγησε ο Carlos Garcia-Galan, υπεύθυνος του προγράμματος Moon Base στη NASA. «Να μαθαίνουμε πώς να πηγαίνουμε εκεί σε υψηλή συχνότητα, αναπτύσσοντας υποδομές σε διαφορετικές περιοχές της Σελήνης όπου σκεφτόμαστε να χτίσουμε τη βάση.»
Η δεύτερη φάση, από το 2029 έως το 2032, είναι ακόμα πιο φιλόδοξη: 24 αποστολές με συνολικό φορτίο 60.000 κιλών, χρησιμοποιώντας μεγαλύτερα landers ικανά να μεταφέρουν έως 5.000 κιλά το καθένα. Η τρίτη φάση, από το 2033, προβλέπει landers των οκτώ μετρικών τόνων και τακτικές αποστολές εφοδιασμού — αλλά και επιστροφής φορτίου από τη Σελήνη. Το πρόγραμμα CLPS, που μέχρι τώρα λειτουργούσε με φιλοσοφία «ρίξε και δες αν μπει», μετεξελίσσεται. Η NASA θα προσφέρει πλέον τεχνογνωσία στις εταιρείες-εταίρους, με στόχο να αυξηθεί η αξιοπιστία των αποστολών. «Ξέρουμε πώς να προσεδαφίζουμε σε άλλους πλανήτες», είπε ο Garcia-Galan. «Θα εντοπίσουμε τους ειδικούς μας και θα τους προσφέρουμε στις εταιρείες.» Παράλληλα, η NASA εξέδωσε προκαταρκτικό αίτημα προτάσεων για το CLPS 2.0, που θα υποστηρίζει landers ικανά να επιβιώνουν τη σεληνιακή νύχτα και να επιστρέφουν δείγματα στη Γη.
Αξιοσημείωτη απουσία από το event ήταν οποιαδήποτε ουσιαστική ανακοίνωση για το Human Landing System — το πρόγραμμα που θα φέρει αστροναύτες στη Σελήνη μέσω των landers της Blue Origin και της SpaceX. Η NASA επιβεβαίωσε ότι και οι δύο εταιρείες εργάζονται σε «απλοποιημένες» αρχιτεκτονικές για να επιταχύνουν την ανάπτυξη, αλλά δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες. Η Lori Glaze, αναπληρώτρια διοικητής για τα συστήματα εξερεύνησης, ανέφερε ότι η SpaceX εξετάζει εναλλακτικές στο τρέχον σχέδιο του Starship HLS, ενώ η Blue Origin αξιοποιεί υπάρχουσες δυνατότητες ως ενδιάμεσο βήμα. Και οι δύο εταιρείες έχουν ζητήσει να χρησιμοποιήσουν διαφορετικές τροχιές από αυτές που είχε αρχικά σχεδιάσει η NASA, κάτι που θα μείωνε τις απαιτήσεις επίδοσης των landers.
Η NASA ανακοίνωσε επίσης ότι επέλεξε την Intuitive Machines για αποστολή στη νότια πολική περιοχή της Σελήνης το 2030, αξίας 180,4 εκατομμυρίων δολαρίων. Η αποστολή IM-5 θα χρησιμοποιήσει το νέο lander Nova-D, ικανό να μεταφέρει μεγαλύτερα φορτία από τον προκάτοχό του, και θα περιλαμβάνει δύο μικρά rovers — ένα της Honeybee Robotics και το «Roo-ver» της Αυστραλιανής Διαστημικής Υπηρεσίας. Το σχέδιο είναι σαφές: πριν πατήσει άνθρωπος στη Σελήνη, η NASA θέλει να έχει στείλει εκεί δεκάδες ρομποτικές αποστολές, να έχει χαρτογραφήσει το έδαφος, να έχει εντοπίσει τα προβλήματα και να έχει χτίσει την υποδομή που θα κάνει τη μόνιμη παρουσία εφικτή. Αν αυτό το πρόγραμμα υλοποιηθεί όπως σχεδιάζεται, η Σελήνη δεν θα είναι πλέον προορισμός — θα είναι σταθμός.
