Η NASA διέκοψε τις εργασίες για το Mobile Launcher 2, την εξέδρα που είχε σχεδιαστεί για την αναβαθμισμένη έκδοση του πυραύλου SLS. Η απόφαση έρχεται μετά από χρόνια καθυστερήσεων και υπερβάσεων κόστους που έφτασαν τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια — και ακολουθεί την επιτυχή εκτόξευση του Artemis 2.
Στις 29 Μαρτίου, η NASA επισημοποίησε αυτό που πολλοί στον κλάδο ανέμεναν εδώ και καιρό: η κατασκευή του Mobile Launcher 2 σταματά. Η εξέδρα αυτή είχε σχεδιαστεί για τον SLS Block 1B, μια αναβαθμισμένη εκδοχή του βαρέος πυραύλου της υπηρεσίας που θα χρησιμοποιούσε το μεγαλύτερο Exploration Upper Stage. Τώρα, εκείνη η έκδοση του πυραύλου δεν πρόκειται να κατασκευαστεί — και η εξέδρα που την περίμενε δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης.
Ο Shawn Quinn, διευθυντής του προγράμματος Exploration Ground Systems, εξήγησε ότι η υπηρεσία δεν θα αφήσει τα υλικά να σκουριάσουν. Τμήματα του ML-2 που είναι κοινά με την υπάρχουσα εξέδρα — τα λεγόμενα umbilical arms, οι βραχίονες που τροφοδοτούν τον πύραυλο με καύσιμα και ηλεκτρισμό πριν την εκτόξευση — θα αποθηκευτούν ως ανταλλακτικά για το Mobile Launcher 1. Ο λόγος είναι πρακτικός: ορισμένα εξαρτήματα, όπως οι κρυογενικές εύκαμπτες γραμμές, χρειάζονται πολύ μεγάλο χρόνο κατασκευής. Το να τα έχεις έτοιμα στην αποθήκη μπορεί να σώσει μια αποστολή.
Η ιστορία του ML-2 είναι από μόνη της ένα μάθημα διαχείρισης — ή μάλλον κακοδιαχείρισης. Το 2019, η NASA ανέθεσε στην εταιρεία Bechtel συμβόλαιο 383 εκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή της εξέδρας, με προγραμματισμένη παράδοση τον Μάρτιο του 2023. Έξι χρόνια αργότερα, το έργο δεν είχε ολοκληρωθεί, το κόστος είχε εκτιναχθεί σε εκτιμήσεις έως 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια, και η παράδοση είχε μετατεθεί πιθανώς για το 2029. Ο τότε διευθυντής της NASA, Bill Nelson, είχε μιλήσει ανοιχτά για το πρόβλημα σε ακρόαση της Γερουσίας το 2022: η Bechtel είχε υποβάλει χαμηλή προσφορά για να κερδίσει το συμβόλαιο και στη συνέχεια αδυνατούσε να ανταποκριθεί. Η NASA βρέθηκε δέσμια μιας κατάστασης που δεν είχε εύκολη έξοδο.
Η απόφαση για τον ML-2 δεν ήρθε στο κενό. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η NASA ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει τον SLS Block 1B και θα τυποποιήσει σε μια “near Block 1” εκδοχή του πυραύλου, με στόχο να αυξήσει τον ρυθμό εκτοξεύσεων. Παράλληλα, το Interim Cryogenic Propulsion Stage — το ανώτερο στάδιο που χρησιμοποιείται σήμερα — θα αντικατασταθεί από μια παραλλαγή του Centaur, καθώς έχει απομείνει μόνο ένα ακόμα διαθέσιμο.
Στο μεταξύ, η NASA αξιολογεί πώς άντεξε το Mobile Launcher 1 στην εκτόξευση του Artemis 2 την 1η Απριλίου. Η εκτόξευση του Artemis 1 το 2022 είχε προκαλέσει μεγαλύτερες ζημιές από το αναμενόμενο — κατεστραμμένα σωληνάκια, ασανσέρ, εξοπλισμός. Η υπηρεσία ενίσχυσε την εξέδρα, βελτίωσε το σύστημα καταιονισμού νερού που πλένει τα κατάλοιπα από τους στερεούς ενισχυτές, και αντικατέστησε εκατοντάδες μέτρα σωληνώσεων που είχαν διαβρωθεί. Τα πρώτα στοιχεία από το Artemis 2 δείχνουν ότι η εξέδρα άντεξε πολύ καλύτερα. “Οι ζημιές φαίνεται να είναι κυρίως αισθητικές,” δήλωσε η Lori Glaze, αναπληρώτρια διοικητής για τα συστήματα εξερεύνησης.
Η ακύρωση του ML-2 κλείνει ένα κεφάλαιο που κόστισε ακριβά — σε χρήμα, σε χρόνο και σε αξιοπιστία. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η NASA έχει μάθει αρκετά από αυτή την εμπειρία για να μην επαναλάβει τα ίδια λάθη στα επόμενα μεγάλα έργα υποδομής που θα χρειαστεί το πρόγραμμα Artemis.
