Γνωρίζαμε ήδη ότι τα μέλη της Gen Z είναι λιγότερο πιθανό να βρίσκονται σε σταθερή σχέση σε σύγκριση με τους millennials στην ίδια ηλικία. Όμως προηγούμενες έρευνες άφηναν απ’ έξω έναν σημαντικό παράγοντα, που στην πράξη διευρύνει ακόμη περισσότερο αυτή τη «ύφεση» στις σχέσεις.
Όλο και λιγότεροι νέοι συνάπτουν σχέσεις, και αυτό φαίνεται πιο έντονα στις μικρότερες ηλικίες. Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η μείωση είναι μεγαλύτερη απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά, επειδή οι παλαιότερες μελέτες δεν συνυπολόγιζαν τους συντρόφους που ζουν χωριστά. Όταν αυτό μπει στην εξίσωση, αποδεικνύεται ότι ακόμη λιγότεροι εκπρόσωποι της Gen Z βρίσκονται σε σχέση από ό,τι πιστεύαμε.
Οι λόγοι πίσω από αυτή την τάση είναι πολλοί. Από το πώς μεγάλωσαν με τα social media, μέχρι τη δύσκολη αγορά κατοικίας, οι παράγοντες που επηρεάζουν τις σχέσεις των νέων είναι αρκετοί. Οι ερευνητές, πάντως, προσπαθούν ακόμη να καταλάβουν αν η μακροχρόνια εργένικη ζωή είναι θετική ή αρνητική για την ευημερία.
«Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ώστε να μην παθολογικοποιούμε αυτή την πιθανή επιλογή να μην έχει κάποιος σύντροφο», λέει η Maximiliane Uhlich από το Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στην Ελβετία, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Η Katherine Twamley από το University College London και οι συνεργάτες της ανέλυσαν δεδομένα από δύο γύρους μιας εθνικής έρευνας που εξέταζε την ερωτική κατάσταση των ανθρώπων στο Ηνωμένο Βασίλειο, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα είδη σχέσεων και τις συνθήκες διαβίωσης.
Στον πρώτο γύρο, από το 2010 έως το 2012, οι συμμετέχοντες των millennials – που γεννήθηκαν μεταξύ 1981 και 1996 – ήταν ηλικίας 16 έως 29 ετών. Ο δεύτερος γύρος, από το 2022 έως το 2024, κατέγραψε τη Gen Z στο ίδιο ηλικιακό εύρος.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 57% των millennials δήλωνε ότι βρισκόταν σε οποιουδήποτε είδους σταθερή σχέση, έναντι 49% για τη Gen Z στην ίδια φάση της ζωής. «Αυτό μοιάζει κάπως πρωτοφανές», λέει η Uhlich.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η πτώση στις σχέσεις οφείλεται κυρίως στο ότι λιγότεροι εκπρόσωποι της Gen Z ζουν με τον σύντροφό τους σε σύγκριση με τους millennials στην ίδια ηλικία. Αυτό σημαίνει ότι η «ύφεση» στις σχέσεις είναι ακόμη μεγαλύτερη απ’ ό,τι νομίζαμε, λέει η Twamley, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα τον περασμένο μήνα στο συνέδριο Love, Actually and in Theory στο Εδιμβούργο της Βρετανίας.
Η αλλαγή στις σχέσεις πιθανότατα οφείλεται σε περισσότερους από έναν παράγοντες. «Η Gen Z είναι η πρώτη γενιά που μεγάλωσε με τα social media και τα smartphones, και αυτό φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τις αλληλεπιδράσεις», λέει η Uhlich.
Η πανδημία covid-19 πιθανότατα έπαιξε επίσης ρόλο. «Ήταν μια ιδιαίτερα ευαίσθητη αναπτυξιακή περίοδος [για τη Gen Z]», λέει η Uhlich. «Ξαφνικά, δεν επιτρεπόταν πια η κοινωνική επαφή, και υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι αυτό μπορεί να επηρέασε τις κοινωνικές τους δεξιότητες και την ικανότητά τους να δημιουργούν φιλίες ή σχέσεις με συνομηλίκους».
Οι αυξημένες τιμές των κατοικιών και των ενοικίων αναγκάζουν επίσης πολλούς της Gen Z να μένουν για περισσότερο καιρό με τους γονείς τους, κάτι που μπορεί να δυσκολεύει τη δημιουργία σταθερών σχέσεων, λέει η Twamley.
Από την άλλη πλευρά, η Gen Z μπορεί να είναι πιο προσεκτική με τις σχέσεις που επιλέγει, λέει η Uhlich. «Ίσως έχουν δει τα υψηλά ποσοστά διαζυγίων των γονιών τους και θέλουν να είναι πιο επιλεκτικοί και να βρουν πραγματικά το κατάλληλο άτομο πριν δεσμευτούν».
Οι ερευνητές σχεδιάζουν να εξετάσουν αυτές τις πιθανές εξηγήσεις σε μελλοντικές μελέτες, λέει η Twamley, αλλά και να παρακολουθήσουν μια ακόμη ανάλυση για τους συμμετέχοντες της Gen Z, η οποία δείχνει ότι όσοι δεν βρίσκονταν σε σταθερές σχέσεις είχαν χειρότερη ψυχική ευεξία. «Μπορεί να νιώθουν μοναξιά επειδή δεν είναι σε σχέση ή να μην είναι σε σχέση επειδή νιώθουν μοναξιά», λέει.
