Η ψεύτικη πάθηση «bixonimania» πέρασε από μια ελεγχόμενη απάτη σε chatbots και ακαδημαϊκά κείμενα. Η υπόθεση έδειξε πόσο εύκολα τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αναπαράγουν ψευδείς πληροφορίες όταν αυτές ντύνονται με επιστημονική μορφή.
Η ιστορία της «bixonimania», όπως παρουσιάστηκε στο Nature, δείχνει πόσο εύκολα η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να υιοθετήσει και να αναπαράγει ψευδείς πληροφορίες. Μέσα στους τελευταίους 18 μήνες, χρήστες που έγραφαν σε chatbots για ερεθισμένα μάτια, φαγούρα και κοκκίνισμα στα βλέφαρα έπαιρναν κατά διαστήματα μια ανύπαρκτη διάγνωση, συνδεδεμένη υποτίθεται με την έκθεση στο μπλε φως.
Η bixonimania δεν υπάρχει. Την επινόησε η Almira Osmanovic Thunström από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ για να δοκιμάσει αν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα θα «κατάπιναν» παραπληροφόρηση και θα την επέστρεφαν ως γνώση. Στο πείραμα εμφανίστηκαν ψεύτικα άρθρα και προδημοσιεύσεις με ανύπαρκτο συγγραφέα, ώστε η επινόηση να μοιάζει όσο γίνεται πιο πειστική σε μηχανές αναζήτησης και συστήματα AI.
Τον Απρίλιο του 2024, το Copilot της Microsoft μιλούσε για «ενδιαφέρουσα και σχετικά σπάνια πάθηση». Την ίδια περίοδο, το Gemini της Google την περιέγραφε ως κατάσταση που προκαλείται από υπερβολική έκθεση στο μπλε φως και σύστηνε επίσκεψη σε οφθαλμίατρο.
Λίγες ημέρες μετά, το Perplexity έδινε ακόμη και εκτίμηση επιπολασμού, ενώ το ChatGPT απαντούσε σε ερωτήσεις χρηστών σαν η πάθηση να υπήρχε. Η Alex Ruani σημείωσε ότι η υπόθεση δείχνει πόσο εύκολα περνάει η παραπληροφόρηση όταν παίρνει μορφή επιστημονικού κειμένου, ειδικά όταν οι απαντήσεις βασίζονται σε αναφορές που δεν έχουν ελεγχθεί σωστά.
Η bixonimania πέρασε και σε πραγματική βιβλιογραφία. Μελέτη στο Cureus την ανέφερε ως αναδυόμενη μορφή υπαρκτής πάθησης που συνδέεται με το μπλε φως, πριν αποσυρθεί στις 30 Μαρτίου 2026 όταν εντοπίστηκαν ψευδείς και άσχετες αναφορές. Οι συγγραφείς διαφώνησαν με την απόσυρση.
