Απολιθωμένη κάτω γνάθος από το νοτιοδυτικό Σινά συστήνει νέο γένος, Masripithecus moghraensis, 17–18 εκατ. ετών. Η μελέτη στο Science αμφισβητεί την κλασική «Ανατολική Αφρική» ως λίκνο των πιθήκων, με ειδικούς να ζητούν πιο πλήρη δείγματα.
Μια απολιθωμένη κάτω γνάθος πιθήκου που βρέθηκε στο Ουάντι Μάγχαρα, στο νοτιοδυτικό Σινά, ωθεί τους ερευνητές να επανεξετάσουν την προέλευση των σύγχρονων πιθήκων, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science, περιγράφει νέο γένος και είδος με την ονομασία Masripithecus moghraensis και τοποθετεί το δείγμα στο Πρώιμο Μειόκαινο, περίπου 17–18 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Τα ευρήματα, που ήρθαν στο φως το 2023 και το 2024, είναι αποσπασματικά: μερικά τμήματα κάτω γνάθου και φθαρμένα δόντια. Παρά το περιορισμένο υλικό, οι συγγραφείς τονίζουν τη σημασία της θέσης και της χρονολόγησης: η παρουσία πιθήκου στο βόρειο άκρο της Αφρικής αυτή την περίοδο υποδεικνύει ότι η πρώιμη εξέλιξη της ομάδας δεν περιοριζόταν στην Ανατολική Αφρική. Όπως ανέφερε η πρώτη συγγραφέας, Σορούκ Αλ-Άσκαρ από το Πανεπιστήμιο Μανσούρας, πρόκειται για σημαντικό και απροσδόκητο εύρημα που φωτίζει κενά στην εικόνα μας, σύμφωνα με το Live Science.
Οι πίθηκοι εμφανίζονται τουλάχιστον πριν από 25 εκατ. χρόνια και η επικρατούσα άποψη τους θέλει να ξεκινούν από την Ανατολική Αφρική πριν εξαπλωθούν στην Ευρώπη και την Ασία. Τα νέα δεδομένα από το Σινά μετακινούν αυτή την απαρχή βορειότερα, προτείνοντας έναν διαφορετικό γεωγραφικό καμβά για τις πρώιμες ακτίνες εξέλιξης των πιθήκων.
Για να τοποθετήσουν τον Masripithecus στο γενεαλογικό δέντρο, οι ερευνητές συνέκριναν την ηλικία και την ανατομία απολιθωμάτων με γενετικά δεδομένα από σύγχρονους πιθήκους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το νέο είδος τοποθετείται ακριβώς πριν από τον εξελικτικό διαχωρισμό ανάμεσα στους ανθρωπίδες (μεγάλους πιθήκους) και τους γίββωνες (μικρούς πιθήκους). Αυτό υποδηλώνει στενή συγγένεια με τον τελευταίο κοινό πρόγονο των σημερινών πιθήκων και ότι και οι δύο μπορεί να έζησαν στην ίδια περίπου περιοχή.
Η ερμηνεία αυτή δεν βρίσκει όλους σύμφωνους. Ο βιολογικός ανθρωπολόγος Sergio Almécija, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα συμπεράσματα «τραβηγμένα» και υπογράμμισε την ανάγκη για πιο πλήρη δείγματα πριν περάσουν στο κυρίαρχο επιστημονικό αφήγημα. Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι κάθε νέο απολίθωμα πιθήκου είναι πολύτιμο λόγω της σπανιότητάς του, ειδικά όταν προέρχεται από περιοχές όπου η παρουσία τους ήταν άγνωστη. Η ομάδα των ερευνητών αντιτείνει ότι η οδοντική ανατομία αποτελεί θεμέλιο στην παλαιοντολογία των θηλαστικών για την ανάγνωση διατροφής και εξελικτικών σχέσεων.
