Μια νέα πρόταση διαστημικού σκάφους με την ονομασία NOVA προτείνει τη χρήση υπεραγώγιμου μαγνήτη για να αποσπά σταδιακά τμήματα από επικίνδυνους αστεροειδείς, αλλάζοντας παράλληλα την τροχιά τους. Η μέθοδος αποφεύγει τους κινδύνους της κινητικής πρόσκρουσης, που ενδέχεται να θρυμματίσει έναν αστεροειδή σε πολλά επικίνδυνα θραύσματα.
Η επόμενη γραμμή άμυνας της Γης από αστεροειδείς ίσως να μην είναι πύραυλοι ή πυρηνικές κεφαλές, αλλά ένας τεράστιος μαγνήτης που περιφέρεται αθόρυβα γύρω από έναν βράχο στο διάστημα. Αυτή είναι η ουσία της πρότασης NOVA — Non-contact Orbital Velocity Adjustment — που παρουσίασε ο Gunther Kletetschka του Πανεπιστημίου της Αλάσκας στο Lunar and Planetary Science Conference στο Τέξας τον Μάρτιο.
Η ιδέα είναι απλή στη λογική της, αν και απαιτητική στην εκτέλεση. Ένα διαστημικό σκάφος εξοπλισμένο με έναν υπεραγώγιμο μαγνήτη διαμέτρου 20 μέτρων, τροφοδοτούμενο από πυρηνικό αντιδραστήρα σχάσης, θα τίθεται σε τροχιά γύρω από τον αστεροειδή σε απόσταση μόλις 10 έως 15 μέτρων. Από εκεί, ο μαγνήτης θα ασκεί έλξη στον σίδηρο που περιέχεται στον βράχο, αποσπώντας σταδιακά κομμάτια και παγιδεύοντάς τα στο κέντρο του πηνίου.
Το κρίσιμο σημείο εδώ είναι η φύση των περισσότερων αστεροειδών. Δεν πρόκειται για συμπαγείς βράχους, αλλά για λεγόμενα “σωροί χαλικιών” — συσσωματώματα μικρότερων πετρωμάτων που συγκρατούνται μόλις και μετά βίας από τη βαρύτητα. Μια κινητική πρόσκρουση, δηλαδή το να χτυπήσεις κάτι πάνω τους για να τους εκτρέψεις, κινδυνεύει να τους σπάσει σε δεκάδες θραύσματα που θα συνεχίσουν την πορεία τους προς τη Γη. Το NOVA αποφεύγει αυτό το σενάριο: αντί να σπρώχνει, τραβάει — και μάλιστα κομμάτι-κομμάτι.
Καθώς το σκάφος συλλέγει θραύσματα, αυξάνεται η μάζα του και ενισχύεται το μαγνητικό του πεδίο, κάνοντας κάθε επόμενη εξαγωγή ευκολότερη. Ουσιαστικά, το NOVA μετατρέπεται σε έναν δεύτερο αστεροειδή — έναν που εμείς ελέγχουμε. Ο Kletetschka εφάρμοσε τους υπολογισμούς του στον αστεροειδή 2024 YR4, έναν βράχο λιγότερο από 70 μέτρων που για λίγο φάνηκε να απειλεί τη Γη ή τη Σελήνη το 2032, πριν νεότερες παρατηρήσεις αποκλείσουν τη σύγκρουση. Για να εκτραπεί πλήρως ένας τέτοιος αστεροειδής, υπολόγισε ότι θα χρειαζόταν τουλάχιστον 170 ημέρες συνεχούς λειτουργίας.
Ο ίδιος ο ερευνητής είναι προσεκτικός στις εκτιμήσεις του. Δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσο σίδηρο περιέχει ο 2024 YR4, αν και οι συγκρίσεις με παρόμοιους αστεροειδείς δίνουν ελπιδοφόρα αποτελέσματα. Επιπλέον, η διατήρηση ενός σκάφους σε τόσο κοντινή τροχιά γύρω από έναν αστεροειδή για μήνες είναι κάτι που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου παραμένει: σε αντίθεση με άλλες προσεγγίσεις, το NOVA δεν κινδυνεύει να επιδεινώσει την κατάσταση. Το χειρότερο σενάριο είναι απλώς να μην λειτουργήσει — όχι να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Στον κόσμο της πλανητικής άμυνας, όπου κάθε νέο εργαλείο μπορεί να κάνει τη διαφορά, αυτό δεν είναι λίγο.