Για άλλη μια φορά, άνθρωποι της τεχνητής νοημοσύνης αφήνουν ένα έργο μυθοπλασίας να τους επηρεάζει. Αυτή τη φορά πρόκειται για το “Europe 2031”, ένα κείμενο σεναριακής φαντασίας για Ευρωπαίους. Πριν από αυτό, ήταν το “The 2028 Global Intelligence Crisis” της Citrini Research, μια ιστορία για ανεργία στα λευκά κολάρα που έκανε τις μετοχές να πέσουν. Ακόμη νωρίτερα, ήταν το “AI 2027”, όπου μια υπερνοήμων ΤΝ εξοντώνει την ανθρωπότητα. Ο εν ενεργεία αντιπρόεδρος των ΗΠΑ λέει ότι το διάβασε.
Το “Europe 2031” γράφτηκε από οκτώ άτομα που αυτοπαρουσιάζονται ως «μια μικρή ομάδα ερευνητών ΤΝ, στελεχών δεξαμενών σκέψης και επενδυτών που έχουν περάσει την καριέρα τους στο σημείο τομής μεταξύ αιχμής της ΤΝ και ευρωπαϊκής πολιτικής».
Η δύναμη που αποκτούν τέτοια κείμενα δεν είναι καλή για τον κόσμο. Έχω κάποια —έστω μικρή— εμπειρία: έγραψα ένα βιβλίο με υποθετικά σενάρια και κατάφερα να εκδοθεί σε αρκετές χώρες.
Η σεναριακή γραφή ξεκινά από ένα αποκαλυπτικό τέλος και μετά δουλεύεις προς τα πίσω. Η μυθοπλασία είναι «τρικ»: πετάς ό,τι δεν σου χρειάζεται από την πραγματικότητα και κρατάς μόνο τα βήματα που σε οδηγούν στον προορισμό σου. Μπορείς να είσαι απολύτως ειλικρινής γι’ αυτό, κι όμως οι αναγνώστες θα νομίζουν ότι προβλέπεις το μέλλον.
Είπα στους αναγνώστες μου να μην βασίσουν αποφάσεις σε όσα έγραψα, ότι το να «παίζω» σενάρια στο μυαλό μου είναι μια συνήθεια για να ελέγχω το άγχος μου. Παρ’ όλα αυτά, όσοι διάβασαν τα υποθετικά μου συνεχίζουν να μου λένε ότι τους τρόμαξα. Ακόμη χειρότερα: μου ζητούν συμβουλές.
Το συμπέρασμά μου είναι πως ο γραπτός λόγος είναι το καλύτερο μέσο για να φοβίσεις ανθρώπους — και ότι οι ιδέες που τρομάζουν κολλάνε.
Με αυτό κατά νου, αυτό που φοβίζει τώρα είναι ένα αφήγημα για την Ευρώπη που δεν παίρνει στα σοβαρά την «ανεξαρτησία» της στην ΤΝ. Ξεκινά όπως πρέπει να ξεκινά μια φτηνιάρικη επιστημονική φαντασία, με εκείνο το show-don’t-tell άνοιγμα που σου διδάσκουν στα σεμινάρια δημιουργικής γραφής:
«Η Caroline ρίχνει κρύο νερό στο πρόσωπό της και κοιτάζεται στον καθρέφτη του μπάνιου. Τα χέρια της τρέμουν. Γαντζώνεται στο χείλος του νιπτήρα και περιμένει να περάσει. Από το μικρό ψηλό παράθυρο βλέπει μια λωρίδα ουρανού της Ουάσινγκτον, επίπεδου και φωτεινού.»
Τι θα απογίνει η καημένη η Caroline; Απάντηση: δεν καταφέρνει να πείσει την Ευρώπη να δράσει εγκαίρως, παραιτείται, καταλήγει πικραμένη και απογοητευμένη, και οικονομικά εξαρτημένη από έναν δισεκατομμυριούχο φίλο. Α, και πεθαίνει η μητέρα της.
Σε μεγαλύτερη κλίμακα, η Ευρώπη μένει ανυπεράσπιστη καθώς χάκερς με εργαλεία ΤΝ διαλύουν τα ξεπερασμένα της «τείχη». Η ευρωπαϊκή οικονομία —και πιθανώς η ίδια η ΕΕ— κοιτούν σχεδόν βέβαιο αφανισμό, καθώς η ήπειρος μένει εκτός κούρσας ΤΝ. Οι δύο μεγάλοι νταήδες, οι ΗΠΑ και η Κίνα, κρατούν όλα τα χαρτιά.
«Ακόμη και το 2026, η ήπειρος θα μπορούσε να είχε αλλάξει πορεία, αν είχε δείξει το θάρρος και την πολιτική βούληση να λάβει δραστικά μέτρα», γράφουν οι συγγραφείς προς το τέλος του Europe 2031.
Σύμφωνα με τον Guardian, η ιστορία «έθρεψε έναν πυρετικό διάλογο για το επείγον της τεχνολογικής κυριαρχίας της ΕΕ» στο περιθώριο των συνομιλιών της G7. Ευρωβουλευτές το έχουν διαβάσει, και ανεπίσημες διπλωματικές επαφές Ηνωμένου Βασιλείου–Γερμανίας έχουν επηρεαστεί από αυτό. Αυτό είναι ανησυχητικό.
Η δική μου άποψη για τέτοια σενάρια είναι ότι είναι ψέματα που μπορούν παρ’ όλα αυτά να καθαρίσουν την ομίχλη, ειδικά όταν περιγράφουν καταστάσεις για τις οποίες μιλάμε ήδη χωρίς πολλή σκέψη για το τι θα χρειαζόταν για να φτάσουμε εκεί. Αλλά πολύ καλύτεροι συγγραφείς από εμένα έχουν μετανιώσει για μέρη των υποθέσεών τους. Για παράδειγμα, ο Kim Stanley Robinson φέρεται να μετάνιωσε επειδή έμοιαζε να επικροτεί τα κρυπτονομίσματα ως τμήμα λύσης για την κλιματική κρίση στο βιβλίο του Ministry for the Future.
Riveting talk by Kim Stanley Robinson this aft @Stanford . Says he regrets ever mentioning bitcoin/crypto in Ministry for the Future (calls it a fraudulent scam) & spoke about how we are in a very different structure of feeling on the polycrisis now than when he wrote it in 2019 pic.twitter.com/fcw6zZCa7E
— Britt Wray, PhD (@brittwray) June 5, 2022
Οπότε να θυμάστε: οι ιστορίες είναι πρωτίστως ψέματα και πρέπει πάντα να αντιμετωπίζονται ως τέτοια.
