Στις 16 Μαρτίου 1926, ένας φυσικός εκτόξευσε έναν πύραυλο ύψους τριών μέτρων από ένα χωράφι με λάχανα στη Μασαχουσέτη. Εκατό χρόνια αργότερα, η NASA ετοιμάζεται να στείλει αστροναύτες γύρω από τη Σελήνη χρησιμοποιώντας την ίδια θεμελιώδη αρχή που εφηύρε ο Robert Goddard.
Ήταν μια κατασκευή που δύσκολα θα έπειθε κάποιον ότι άλλαζε τον κόσμο. Ένας μεταλλικός σκελετός τριών μέτρων, με δεξαμενές υγρού οξυγόνου και βενζίνης, που εκτοξεύτηκε μόλις δώδεκα μέτρα στον αέρα πριν πέσει σε ένα παγωμένο χωράφι. Ο Robert Goddard, καθηγητής φυσικής στο Clark University, ήξερε όμως τι είχε μόλις αποδείξει: ότι οι υγροί προωθητές μπορούν να στείλουν κάτι στο διάστημα με ακρίβεια και ελεγχόμενη ώθηση που κανένας στερεός πύραυλος δεν μπορούσε να προσφέρει.
Η διαφορά δεν είναι απλώς τεχνική — είναι θεμελιώδης. Ένας στερεός πύραυλος, μόλις ανάψει, δεν σβήνει. Καίει μέχρι τέλους, με σταθερή ώθηση, χωρίς δυνατότητα ρύθμισης. Ο υγρός προωθητής, αντίθετα, δίνει στους μηχανικούς τον έλεγχο: μπορούν να αυξομειώνουν την ώθηση, να κατευθύνουν τον πύραυλο, να τον σβήσουν αν χρειαστεί. Αυτή η ευελιξία είναι που έκανε εφικτή την εξερεύνηση του διαστήματος όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Στα χρόνια που ακολούθησαν εκείνη την πρώτη εκτόξευση, ο Goddard συνέχισε να αναπτύσσει ολοένα πιο εξελιγμένα συστήματα — στροβιλαντλίες για την τροφοδοσία καυσίμου, κινητήρες που μπορούσαν να κατευθύνουν τον πύραυλο αλλάζοντας γωνία, γυροσκοπικά συστήματα πλοήγησης. Τεχνολογίες που σήμερα βρίσκονται στον πυρήνα κάθε σύγχρονου διαστημικού οχήματος, από τους πυραύλους του Space Race έως τα Falcon 9 της SpaceX. Ο Goddard δεν έζησε για να δει τον άνθρωπο στη Σελήνη — πέθανε το 1945 — αλλά η NASA τίμησε την κληρονομιά του δίνοντας το όνομά του στο Goddard Space Flight Center στο Μέριλαντ.
Εκατό χρόνια μετά εκείνο το χωράφι στη Μασαχουσέτη, η NASA ετοιμάζεται για την αποστολή Artemis 2 — την πρώτη επανδρωμένη πτήση του νέου σεληνιακού προγράμματος. Ο πύραυλος Space Launch System, ύψους 98 μέτρων, θα μεταφέρει τους αστροναύτες Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και τον Καναδό Jeremy Hansen σε μια δεκαήμερη αποστολή γύρω από τη Σελήνη. Η εκτόξευση αναμένεται νωρίς τον Απρίλιο, με το παράθυρο εκτόξευσης να ανοίγει την 1η Απριλίου. Ο SLS χρησιμοποιεί ακριβώς την ίδια αρχή που εφηύρε ο Goddard: υγρό οξυγόνο και καύσιμο αναμειγνύονται σε θάλαμο καύσης, ανάβουν, και τα αέρια που εκτοξεύονται από το ακροφύσιο ωθούν τον πύραυλο προς τα πάνω.
Η Artemis 2 δεν θα προσγειωθεί στη Σελήνη — είναι η δοκιμαστική πτήση του διαστημοπλοίου Orion με πλήρωμα, το αντίστοιχο των αποστολών Mercury και Gemini της δεκαετίας του ’60. Η προσγείωση έρχεται με την Artemis 3, προγραμματισμένη για το 2028. Ο στόχος είναι φιλόδοξος: μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, ως βάση για ό,τι έρθει μετά.
Αυτό που ξεκίνησε ως ένα πείραμα που κανείς δεν πίστευε — ο Goddard γελοιοποιήθηκε από τον Τύπο της εποχής του — κατέληξε να γίνει η τεχνολογική ραχοκοκαλιά της διαστημικής εξερεύνησης. Εκατό χρόνια είναι αρκετά για να δούμε πόσο μακριά φτάνει μια ιδέα όταν κάποιος αρνείται να την εγκαταλείψει.
