Τα φάρμακα GLP-1 (glucagon-like peptide-1) είναι σήμερα ίσως περισσότερο γνωστά για τη χρήση τους στην απώλεια βάρους, όμως αρχικά αναπτύχθηκαν για τον διαβήτη και εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ευρέως γι’ αυτή την πάθηση.
Τώρα, ερευνητές εντόπισαν κάτι ιδιαίτερο σχετικά με τις θεραπείες GLP-1 σε μια συγκεκριμένη, σπάνια μορφή διαβήτη που συνδέεται με μια διαταραχή του αίματος, την εξαρτώμενη από μεταγγίσεις β-θαλασσαιμία (TDT).
Στον διαβήτη που σχετίζεται με TDT, η υπερφόρτωση σιδήρου προκαλεί βλάβη στο πάγκρεας, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να παράγει φυσιολογικά ινσουλίνη.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Diabetologia και είχε επικεφαλής ομάδα από το Ain Shams University στην Αίγυπτο, η θεραπεία GLP-1 ντουλαγλουτίδη βρέθηκε να είναι σημαντικά πιο αποτελεσματική από τις συνήθεις δόσεις ινσουλίνης στη θεραπεία του διαβήτη TBT, σε αρκετούς δείκτες υγείας.
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι μια εβδομαδιαία ένεση του φαρμάκου GLP-1 θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις καθημερινές ενέσεις ινσουλίνης, απλοποιώντας σημαντικά το θεραπευτικό σχήμα για αυτή τη μορφή της νόσου.
«Η θεραπεία με τον αγωνιστή του υποδοχέα του glucagon-like peptide-1 ντουλαγλουτίδη συσχετίστηκε με μεγαλύτερες βελτιώσεις στον γλυκαιμικό έλεγχο και στη μεταβλητότητα σε σύγκριση με την ινσουλίνη σε εφήβους με διαβήτη που προκαλείται από TDT, χωρίς κίνδυνο υπογλυκαιμίας ή επιβάρυνση της ασφάλειας», γράφουν οι ερευνητές στη δημοσιευμένη εργασία τους.
Η TDT είναι μια γενετική διαταραχή κατά την οποία τα ερυθρά αιμοσφαίρια του οργανισμού δεν μπορούν να μεταφέρουν την ποσότητα οξυγόνου που χρειάζεται το σώμα. Όπως δείχνει και το όνομα της πάθησης, απαιτούνται τακτικές μεταγγίσεις αίματος για υποστήριξη, κάτι που στη συνέχεια οδηγεί σε διαταραχή του ισοζυγίου σιδήρου και βλάβη στο πάγκρεας.
Σταδιακά, η TDT μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη, όμως δεν πρόκειται για διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, αλλά για μια κατάσταση που δανείζεται στοιχεία και από τους δύο.
Επειδή η ντουλαγλουτίδη χρησιμοποιείται ήδη για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, οι ερευνητές θέλησαν να τη δοκιμάσουν και στον διαβήτη που σχετίζεται με TDT.
Συγκέντρωσαν 80 νέους με διαβήτη TDT, ηλικίας 10 έως 18 ετών, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στο αντιδιαβητικό φάρμακο μετφορμίνη, που συχνά χορηγείται για την πάθηση.
Η μισή ομάδα έλαβε εβδομαδιαίες ενέσεις ντουλαγλουτίδης, ενώ η άλλη μισή καθημερινές ενέσεις ινσουλίνης, και οι δείκτες υγείας τους παρακολουθήθηκαν για 24 εβδομάδες.
«Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αποφύγουν σημαντικές αλλαγές στις συνήθειες του τρόπου ζωής τους κατά τη διάρκεια της μελέτης», γράφουν οι ερευνητές.
Η θεραπεία με GLP-1 ντουλαγλουτίδη αναδείχθηκε ξεκάθαρα ως η καλύτερη επιλογή.
Οι συμμετέχοντες που έλαβαν το φάρμακο εμφάνισαν μικρότερες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου, μεγαλύτερη μείωση στη μέση τιμή του σακχάρου συνολικά και περισσότερο χρόνο σε υγιή επίπεδα γλυκόζης.
Και άλλοι δείκτες υγείας κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση. Σε αντίθεση με την ομάδα της ινσουλίνης, οι συμμετέχοντες που έλαβαν ντουλαγλουτίδη δεν παρουσίασαν σημαντική αύξηση βάρους, ενώ υπήρχαν ακόμη ενδείξεις ότι το φάρμακο GLP-1 μείωνε και την υπερφόρτωση σιδήρου.
Πρόκειται για πρώιμα ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση, όμως είναι ενθαρρυντικά.
«Η παρούσα μελέτη έχει αρκετά ισχυρά σημεία», γράφουν οι ερευνητές.
«Είναι η πρώτη που αξιολογεί την αποτελεσματικότητα της ντουλαγλουτίδης σε εφήβους με διαβήτη που προκαλείται από TDT, παρέχοντας εικόνα για μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για αυτόν τον ευάλωτο πληθυσμό.
«Επιπλέον, αξιολόγησε την επίδραση της ντουλαγλουτίδης στο παγκρεατικό απόθεμα, την υπερφόρτωση σιδήρου και το λιπιδαιμικό προφίλ.»
Μιμούμενα τη φυσική ορμόνη glucagon-like peptide-1, τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να ωθήσουν το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ινσουλίνη, να επιβραδύνουν την πέψη και να μειώσουν την απελευθέρωση γλυκόζης από το ήπαρ — όλα αυτά βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου.
Αυτά τα φάρμακα GLP-1 έχουν ήδη αντικαταστήσει τις ενέσεις ινσουλίνης σε ορισμένες περιπτώσεις διαβήτη, όμως εδώ το σημαντικό είναι ότι ο διαβήτης TDT βλάπτει το πάγκρεας και την παραγωγή ινσουλίνης. Φαίνεται ότι λειτουργεί υποστηρίζοντας τις φυσικές διαδικασίες παραγωγής ινσουλίνης που παραμένουν, αντί να προσθέτει απλώς εξωτερική ινσουλίνη.
Σχετικό: Ένας διακριτός νέος τύπος διαβήτη αναγνωρίστηκε πλέον επίσημα
Ωστόσο, απομένει ακόμη πολλή δουλειά. Οι ερευνητές θέλουν να δοκιμάσουν τη θεραπεία με ντουλαγλουτίδη σε μεγαλύτερες ομάδες συμμετεχόντων, αλλά και να κατανοήσουν καλύτερα με ποιον τρόπο οι αγωνιστές GLP-1 ίσως βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου — και ακόμη και στη μείωση των επιπέδων σιδήρου.
Οι ερευνητές συνεχίζουν να ανακαλύπτουν κρυφές επιδράσεις αυτών των θεραπειών, οι οποίες πρέπει να γίνουν πλήρως κατανοητές για να συνταγογραφούνται σωστά.
«Μελλοντικές, μεγαλύτερες προοπτικά καταγεγραμμένες πολυκεντρικές μελέτες με παρατεταμένη παρακολούθηση είναι απαραίτητες για να επιβεβαιώσουν αυτά τα ευρήματα και να διερευνήσουν τις μηχανιστικές οδούς», γράφουν οι ερευνητές.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Diabetologia.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
