Το διαστημόπλοιο Orion της αποστολής Artemis 2 πέρασε κοντά από τη Σελήνη στις 6 Απριλίου, σπάζοντας το ρεκόρ μέγιστης απόστασης που είχε θέσει η Apollo 13 το 1970. Τέσσερις αστροναύτες βρέθηκαν σε απόσταση 406.778 χιλιομέτρων από τη Γη, παρατηρώντας για πρώτη φορά με γυμνό μάτι περιοχές της Σελήνης που σπάνια βλέπουμε.
Πενήντα πέντε χρόνια μετά την Apollo 13, η ανθρωπότητα έσπασε το δικό της ρεκόρ απόστασης από τη Γη. Στις 6 Απριλίου, το διαστημόπλοιο Orion της αποστολής Artemis 2 έφτασε τα 406.778 χιλιόμετρα από τον πλανήτη μας — περίπου 6.600 χιλιόμετρα πέρα από το σημείο που είχε φτάσει η Apollo 13 το 1970, όταν αναγκάστηκε να κάνει τον γύρο της Σελήνης για να επιστρέψει ασφαλής στη Γη μετά από βλάβη. Αυτή τη φορά, κανείς δεν αντιμετώπισε έκτακτη ανάγκη. Η αποστολή εξελισσόταν σχεδόν τέλεια.
Λίγα λεπτά πριν φτάσει στο απώτατο σημείο της τροχιάς της, η Orion πέρασε σε απόσταση 6.550 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Σελήνης — αρκετά κοντά ώστε τα τέσσερα μέλη του πληρώματος, οι Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen, να παρατηρήσουν με λεπτομέρεια το σεληνιακό τοπίο. Για περίπου επτά ώρες, οι αστροναύτες εργάστηκαν σε ζεύγη, εναλλασσόμενοι κάθε ώρα, ώστε να παραμένουν σε εγρήγορση. Ένα ζεύγος παρατηρούσε, το άλλο υποστήριζε — και μετά άλλαζαν ρόλους.
Η επιστημονική ομάδα στη Γη είχε ετοιμάσει ένα λεπτομερές πρόγραμμα παρατηρήσεων, αλλά με σαφή οδηγία: οι αστροναύτες δεν ήταν απλοί εκτελεστές ενός σεναρίου. «Είναι οι επιτόπιοι επιστήμονες», είπε η Kelsey Young, επικεφαλής σεληνιακής επιστήμης για την Artemis 2. «Τους ενθαρρύνουμε να κοιτάξουν αυτό που βλέπουν μπροστά τους, αυτό που τους τραβά την προσοχή.» Το πρόγραμμα περιλάμβανε και ελεύθερους στόχους — περιοχές που οι αστροναύτες μπορούσαν να επιλέξουν μόνοι τους να παρατηρήσουν. Κάθε περιοχή λάμβανε τουλάχιστον οκτώ λεπτά παρατήρησης, με κάποιες να φτάνουν τα είκοσι — πολύ περισσότερο από τα πέντε με έξι λεπτά που είχαν αρχικά σχεδιαστεί, και που αποδείχθηκαν ανεπαρκή για να «μπουν στο μάτι» οι αστροναύτες.
Πέρα από τη συγκίνηση του ρεκόρ, η αποστολή έχει και πρακτικό σκοπό: να μάθει η NASA πώς λειτουργούν άνθρωποι σε αυτό το περιβάλλον, πριν ξεκινήσουν οι μακρύτερες αποστολές. Η Artemis 2 δεν προσγειώνεται στη Σελήνη — αυτό αφήνεται για την Artemis 3. Αλλά κάθε δοκιμή, κάθε παρατήρηση, κάθε πρόβλημα που εντοπίζεται τώρα, είναι ένα λιγότερο που θα χρειαστεί να λυθεί εκεί. Το πλήρωμα δοκίμασε χειροκίνητη πιλοτική διαχείριση, εξάσκησε την ταχύτητα ένδυσης στολών σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας, και έδωσε στους μηχανικούς δεδομένα για κάθε σύστημα του σκάφους.
Δεν έλειψαν και τα μικρά προβλήματα. Το σύστημα αποχέτευσης της τουαλέτας παρουσίασε εμπλοκή, πιθανώς λόγω συσσώρευσης πάγου σε έναν αγωγό. Η NASA το αντιμετωπίζει ως ευκαιρία μάθησης — αν χρειαστούν αλλαγές, υπάρχει χρόνος πριν την Artemis 3. Ακόμα πιο περίεργη ήταν μια άγνωστη οσμή κοντά στην τουαλέτα, που δεν σχετίζεται με αυτήν και δεν είναι επικίνδυνη — πιθανώς από εκπομπές υλικών όπως ταινία συσκευασίας. Η αιτία παραμένει αδιευκρίνιστη.
Η Artemis 2 δεν είναι απλώς ένα ορόσημο στα βιβλία ρεκόρ. Είναι η πρώτη φορά μετά από δεκαετίες που άνθρωποι βρίσκονται τόσο μακριά από τη Γη — και η πρώτη φορά που το κάνουν με σκοπό να μείνουν. Το επόμενο βήμα δεν είναι απλώς να φτάσουμε στη Σελήνη, αλλά να μάθουμε να ζούμε εκεί.
