Πόσο αντηλιακό πρέπει να χρησιμοποιείτε, πότε πρέπει να το βάζετε και υπάρχουν μειονεκτήματα στη χρήση του; Η ειδικός στον καρκίνο του δέρματος Rachel Neale απαντά σε αυτά και σε ακόμη περισσότερα.
Το αντηλιακό προστατεύει το δέρμα, αλλά πόσο χρειάζεστε πραγματικά;
Όταν βγαίνει ο ήλιος, πολλοί από εμάς παίρνουμε αντηλιακό. Όμως οι μύθοι και η παραπληροφόρηση έχουν μπερδέψει αρκετούς σχετικά με το πότε και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται, αλλά και για το πώς θα εξασφαλίσουμε ότι λαμβάνουμε αρκετή βιταμίνη D. Η Rachel Neale, ειδικός στον καρκίνο του δέρματος στο QIMR Berghofer Medical Research Institute στην Αυστραλία, έχει ηγηθεί κλινικών δοκιμών για τη σχέση της έκθεσης στον ήλιο με τον καρκίνο του δέρματος, καθώς και της χρήσης αντηλιακού με τη βιταμίνη D. Πρόσφατα ηγήθηκε και της ανάπτυξης μιας νέας θέσης που εξετάζει πώς μπορεί να ισορροπήσει κανείς τους κινδύνους και τα οφέλη της έκθεσης στον ήλιο. Εδώ παραθέτει πέντε πράγματα που όλοι πρέπει να γνωρίζουν για το αντηλιακό.
Το αντηλιακό πρέπει να χρησιμοποιείται ως τελευταία γραμμή άμυνας
Πολλοί πιστεύουν ότι είναι εντάξει να μένουν όλη μέρα στην παραλία με ένα μικροσκοπικό μπικίνι, αρκεί να αλείφονται με αντηλιακό σε όλο το εκτεθειμένο δέρμα και να το ανανεώνουν κάθε 2 ώρες. Νομίζουν ότι το αντηλιακό τούς κάνει άτρωτους. Όμως, ακόμη κι αν εφαρμοστεί τέλεια το καλύτερο αντηλιακό, αφήνει να περάσει ένα μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV). Αν μείνετε για ώρες στον ήλιο, η έκθεση αυτή αθροίζεται σταδιακά και φτάνει σε επίπεδο αρκετό για να προκαλέσει βλάβη στο δέρμα. Σε εκείνο το σημείο, δεν έχει σημασία αν βάζετε κι άλλο αντηλιακό· η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Συχνά θεωρούμε ότι, αν ανανεώνουμε το αντηλιακό κάθε 2 ώρες, ουσιαστικά ξεκινά ξανά η προστασία. Όμως δεν λειτουργεί έτσι. Χρειάζεται επίσης καπέλο, γυαλιά ηλίου, μπλουζάκι για τη θάλασσα ή άλλο προστατευτικό ρουχισμό, καθώς και σκιά στο μέσο της ημέρας. Το αντηλιακό πρέπει να θεωρείται η τελευταία γραμμή άμυνας για τα σημεία του σώματος που δεν καλύπτονται εύκολα όταν είμαστε έξω, όπως τα χέρια και ο λαιμός.
Υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι το αντηλιακό προστατεύει από τον καρκίνο του δέρματος και τις ρυτίδες
Η μεγαλύτερη και πιο μακροχρόνια μελέτη για το αντηλιακό έγινε στην αυστραλιανή πόλη Nambour. Το 1992, 1.600 άνθρωποι της πόλης χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία να εφαρμόζει αντηλιακό καθημερινά και η άλλη να συνεχίσει τη συνηθισμένη χρήση της, που ήταν συνήθως ελάχιστη. Η μελέτη έδειξε ότι όσοι έβαζαν καθημερινά αντηλιακό είχαν τις μισές πιθανότητες να εμφανίσουν μελάνωμα αργότερα.
Οι ερευνητές έφτιαξαν επίσης εκμαγεία από τις ράχες των χεριών των συμμετεχόντων, για να εξετάσουν τη φθορά στην επιφάνεια του δέρματος. Όσοι ανήκαν στην ομάδα του καθημερινού αντηλιακού είχαν μικρότερα ποσοστά γήρανσης του δέρματος σε σύγκριση με εκείνους που δεν το χρησιμοποιούσαν. Όταν παρακολουθήθηκαν ξανά το 2014, είχαν επίσης ελαφρώς λιγότερους θανάτους από οποιαδήποτε αιτία.
Η επιλογή αντηλιακού που πρέπει να κάνετε είναι εκείνο που σας αρέσει να φοράτε
Δεν έχει νόημα να έχετε αντηλιακό στο ντουλάπι σας, αν τελικά δεν το βάζετε στο δέρμα επειδή δεν σας αρέσει η αίσθησή του. Αν πρόκειται να πάτε για πεζοπορία και να μείνετε έξω όλη μέρα, είναι καλύτερα να φορέσετε αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας, SPF 50+. Όμως τα αντηλιακά με υψηλό SPF είναι πιο δύσκολο να έχουν πολύ ευχάριστη υφή, οπότε αν θα βγαίνετε μόνο για μικρά χρονικά διαστήματα μέσα στη μέρα, μπορείτε να επιλέξετε SPF 15 ή 30.
Τα χρωματισμένα αντηλιακά μπορούν να προσφέρουν την ίδια προστασία με τα κανονικά, αλλά μόνο αν απλωθούν σε παχιά στρώση. Επειδή όμως συχνά κάνουν την επιδερμίδα να φαίνεται υπερβολικά χρωματισμένη, οι άνθρωποι τείνουν να τα απλώνουν πιο αραιά. Μια λύση είναι να βάζετε πρώτα μια παχιά στρώση από κανονικό αντηλιακό και μετά να περνάτε από πάνω το χρωματισμένο.
Τα χημικά αντηλιακά, δηλαδή όσα περιέχουν οργανικά συστατικά όπως octocrylene και avobenzone, λειτουργούν απορροφώντας την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου και μετατρέποντάς την σε αβλαβή θερμότητα. Τα ανόργανα αντηλιακά, γνωστά και ως μεταλλικά ή φυσικά αντηλιακά, περιέχουν σωματίδια από zinc oxide ή titanium dioxide. Συχνά λέγεται ότι λειτουργούν αντανακλώντας ή διασκορπίζοντας την UV ακτινοβολία, όμως στην πραγματικότητα την απορροφούν κι αυτά, όπως και τα χημικά αντηλιακά.
Η χρήση δύο στρώσεων αντηλιακού βοηθά να επιτευχθεί η σωστή κάλυψη
Γεννήθηκα στο Armidale της Αυστραλίας, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, και ως παιδί δεν φορούσα αντηλιακό, παρότι είχα ανοιχτόχρωμο δέρμα. Από τότε έχουν αφαιρεθεί τρεις καρκίνοι του δέρματος, ο πρώτος όταν ήμουν μόλις 29 ετών. Γι’ αυτό πλέον προσέχω πολύ να προστατεύω το δέρμα μου.
Αν είστε σχολαστικοί με τη χρήση αντηλιακού, ίσως χρειαστεί να πάρετε συμπλήρωμα βιταμίνης D
Πρόσφατα πραγματοποιήσαμε μια δοκιμή με την ονομασία Sun-D Study, για να δούμε αν η καθημερινή εφαρμογή αντηλιακού SPF 50+ επηρεάζει τα επίπεδα βιταμίνης D. Χωρίσαμε τυχαία 639 άτομα: η μία ομάδα έβαζε καθημερινά SPF 50+ ως μέρος της πρωινής ρουτίνας τις ημέρες που ο δείκτης UV προβλεπόταν να φτάσει το 3 ή υψηλότερα, ενώ η άλλη το χρησιμοποιούσε κατά την κρίση της. Μετά από περίπου έναν χρόνο, μεγαλύτερο ποσοστό συμμετεχόντων στην ομάδα της καθημερινής χρήσης αντηλιακού ήταν ελλιπές σε βιταμίνη D — περίπου 46% έναντι 37% στην ομάδα ελέγχου.
Αν φοράτε αντηλιακό κάθε μέρα, θα σας πρότεινα να παίρνετε συμπλήρωμα βιταμίνης D, ώστε να μην εμφανίσετε έλλειψη, ειδικά τον χειμώνα. Παίρνω κι εγώ ένα τέτοιο συμπλήρωμα — είναι φθηνά, ασφαλή και αποτελεσματικά.
Τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν έλλειψη βιταμίνης D. Πρόσφατα ηγήθηκα της ανάπτυξης μιας νέας θέσης που εξέταζε πώς να ισορροπήσουν οι διάφοροι κίνδυνοι και τα οφέλη της έκθεσης στον ήλιο. Στη διαδικασία συμμετείχαν ειδικοί από πολλά αυστραλιανά πανεπιστήμια και ιατρικούς οργανισμούς, και το συμπέρασμα ήταν ότι τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα χρειάζεται να βάζουν αντηλιακό μόνο αν σκοπεύουν να μείνουν περισσότερο από 2 ώρες έξω σε ημέρες με υψηλά επίπεδα UV ακτινοβολίας. Αυτό βασίζεται στο γεγονός ότι η επίπτωση του μελανώματος είναι 30 φορές χαμηλότερη στα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα σε σχέση με τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, και ότι η έλλειψη βιταμίνης D αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο.
