Η αυστραλιανή startup Cortical Labs ανακοίνωσε την κατασκευή δύο data centres — στη Μελβούρνη και τη Σιγκαπούρη — που θα φιλοξενούν chips γεμάτα ανθρώπινα νευρικά κύτταρα. Η ίδια εταιρεία είχε αποδείξει νωρίτερα ότι ο βιολογικός της υπολογιστής μπορεί να μάθει να παίζει Doom σε μία εβδομάδα. Η τεχνολογία είναι ακόμα στα πρώτα της βήματα, αλλά υπόσχεται δραματική μείωση κατανάλωσης ενέργειας σε σχέση με τα συμβατικά συστήματα AI.
Τα data centres καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και τα chips είναι σε διαρκή έλλειψη. Η Cortical Labs, μια startup με έδρα την Αυστραλία, προτείνει μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση: να αντικαταστήσει το πυρίτιο με ανθρώπινα νευρικά κύτταρα. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι κατασκευάζει δύο «βιολογικά» data centres — ένα στη Μελβούρνη με περίπου 120 μονάδες του flagship chip της, του CL1, και ένα δεύτερο σε συνεργασία με το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, που ξεκινά με 20 μονάδες αλλά στοχεύει σε 1.000 μετά από ρυθμιστικές εγκρίσεις.
Το CL1 είναι ένα chip που περιέχει νευρώνες συνδεδεμένους σε μικροηλεκτρόδια. Το σύστημα μπορεί να λαμβάνει δεδομένα, να τα επεξεργάζεται και να αποκρίνεται — όχι μέσω προγραμματισμού με τον παραδοσιακό τρόπο, αλλά μέσω εκπαίδευσης, όπως ακριβώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Νωρίτερα φέτος, η Cortical Labs έδειξε ότι ο CL1 μπόρεσε να μάθει να παίζει το βιντεοπαιχνίδι Doom μέσα σε μία εβδομάδα — ένα αποτέλεσμα που έκανε αίσθηση στην επιστημονική κοινότητα.
Ο Michael Barros, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Essex που ήδη χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες cloud της Cortical Labs, εξηγεί τη σημασία της κίνησης: «Αυτό που κάνουν είναι να κάνουν τον βιολογικό υπολογιστή προσβάσιμο σε μεγάλη κλίμακα. Θα είναι οι πρώτοι που το πετυχαίνουν αυτό.» Μέχρι σήμερα, τέτοια συστήματα κατασκευάζονταν αποκλειστικά σε ερευνητικά εργαστήρια, με υψηλό κόστος και περιορισμένη πρόσβαση.
Ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρήματα υπέρ της τεχνολογίας είναι η ενεργειακή αποδοτικότητα. Η Cortical Labs ισχυρίζεται ότι κάθε CL1 χρειάζεται περίπου 30 watt — σε σύγκριση με τις χιλιάδες watt που απαιτεί ένα σύγχρονο chip AI. Ο Paul Roach από το Πανεπιστήμιο Loughborough επισημαίνει ότι, αν αυτά τα νούμερα επαληθευτούν σε μεγάλη κλίμακα, η εξοικονόμηση ενέργειας θα είναι σημαντική — ακόμα και αν ληφθεί υπόψη το κόστος για τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται τα νευρικά κύτταρα για να παραμένουν ζωντανά.
Ωστόσο, οι επιστήμονες που παρακολουθούν τον κλάδο κρατούν επιφυλακτική στάση. Ο Steve Furber από το Πανεπιστήμιο του Manchester λέει χαρακτηριστικά: «Είναι πολύ μακριά από το να είναι έτοιμο για παραγωγή. Το χάσμα ανάμεσα σε ένα μικρό δίκτυο που παίζει ένα βιντεοπαιχνίδι και σε ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο είναι τεράστιο.» Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα: πώς αποθηκεύονται τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης, πώς εκτελούνται πραγματικοί υπολογιστικοί αλγόριθμοι και — ίσως το πιο πρακτικό — τι γίνεται όταν οι νευρώνες «τελειώσουν» τη ζωή τους και χρειάζεται επανεκπαίδευση από την αρχή κάθε 30 περίπου μέρες.
Η Cortical Labs δεν ισχυρίζεται ότι έχει λύσει αυτά τα προβλήματα. Αυτό που κάνει είναι να ανοίξει την πρόσβαση στην τεχνολογία, ώστε περισσότεροι ερευνητές να μπορούν να πειραματιστούν και να βρουν απαντήσεις. Αν τα βιολογικά data centres αποδειχθούν βιώσιμα, θα αλλάξουν θεμελιακά τον τρόπο που σκεφτόμαστε για τους υπολογιστές — και για τα όρια ανάμεσα σε βιολογία και τεχνολογία.
